Gospodarka leśna i łowiecka od pewnego czasu znajdują się w centrum wzmożonego zainteresowania opinii publicznej. Skutkuje to rosnącą liczbą wniosków o udzielenie informacji publicznej.
Od tysięcy lat unikalne sosny parasolowe (Pinus pinea), znane również jako włoskie sosny kamienne, tworzą – wraz ze starożytnymi zabytkami tego miasta – panoramę Rzymu. Można powiedzieć, że są one wręcz symbolem „wiecznego miasta” – poświęcono im liczne utwory literackie i muzyczne, pojawiły się w wielu znanych filmach. Jednak inwazja bardzo groźnego szkodnika owadziego, jakim jest Toumeyella parvicornis, poważnie zagroziła egzystencji tych drzew w stolicy Włoch i jej najbliższych okolicach.
Najnowsza wersja rządowej nowelizacji prawa łowieckiego, która 18 listopada br. została skierowana do pierwszego czytania (druk nr 1042), jednak scedowała odpowiedzialność za oględziny i szacowanie szkód łowieckich na Lasy Państwowe.
W sękocińskim Instytucie Badawczym Leśnictwa 7 kwietnia odbyło się kolejne z cyklu seminarium naukowe. Tym razem dotyczyło szkód powodowanych przez jeleniowate w buczynach („Identyfikacja przyczyn spałowania drzewostanów bukowych przez jeleniowate oraz propozycje działań ochronnych”).
Blisko 17,2 mln zł kosztowały szkody wyrządzone w 2015 r. w Polsce przez bobry. Spośród odszkodowań wypłacanych za straty spodowane przez zwierzęta chronione (bobry, żubry, rysie, wilki, niedźwiedzie) to właśnie bobry generują najwięcej strat (93%).
Problem finansowej odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez łosia w lasach prywatnej własności ciągnął się za resortem (który reprezentuje w tej sprawie Skarb Państwa) w zasadzie już od 2010 roku. Głośnym echem odbiło się wówczas zasądzenie odszkodowania rolnikowi z Downar na Podlasiu, co dało asumpt do wytoczenia pozwu zbiorowego.
Ukazał się raport „Zwalczanie szkodnictwa leśnego w 2012 roku”. Wg danych w nim zawartych w 2012 r. w LP zarejestrowano 56 137 przypadków bezprawnego korzystania z lasu, kłusownictwa, kradzieży albo zniszczenia mienia nadleśnictwa oraz kradzieży drewna. Ogólna wartość strat wyniosła ponad 7 mln zł. Zdecydowanie rzadziej dochodziło do kradzieży drewna. Ogólne straty z tytułu szkodnictwa też spadły o 13,5%.
Mechanizm powstawania uszkodzeń lasu przez zwierzynę ma charakter kompleksowy. Za jego nasilenie odpowiedzialne są (szczególnie gdy występują równolegle) różne czynniki środowiskowe – niedobór żeru, okresowy niepokój, ekstremalne temperatury, zalegająca, gruba pokrywa śnieżna.
Szkody wyrządzane przez zwierzynę w lesie z uwzględnieniem podstaw ekologicznych oraz stosowane zabiegi ochronneSiegfried Prien, Michael Gunter Müller Wydawnictwo Neumann-Neudamm 2010, s. 365Drzewostany szczególnie zagrożone przez zwierzynę wymagają specjalnych zabiegów ochronnych i złożonych działań zapobiegawczych. Szkody pozostają również nie bez znaczenia dla wyniku ekonomicznego każdego gospodarstwa leśnego. Właśnie owe problemy to główny temat rozważań drugiego, mocno rozszerzonego wydania, opublikowanej po raz pierwszy w 1997 r. książki wybitnych znawców przedmiotu, profesorów z Wydziału Leśnego Politechniki Drezdeńskiej w Tharandt (tytuł oryginału: Wildschäden im Wald. Ökologische Grundlagen und integrierte Schutzmaßnahmen).Licząca ponad 100 stron więcej niż pierwsze wydanie publikacja to aktualny przegląd pojmowanych systemowo metod i zabiegów z dziedziny ochrony lasu. Nie dające się uniknąć konsekwencje wdrażania zintegrowanych zabiegów ochronnych, szukanie różnych dróg wiodących ku pronaturalnej hodowli lasu lub zastosowanie wyważonej techniki, uwzględniającej nowoczesne technologie leśne, poddane zostają przez autorów szczegółowej analizie. Omawiając poszczególne grupy tematyczne, autorzy z dużym znawstwem wgłębiają się w szczegóły, które przy pomocy przejrzystych grafik (43), tabel (94) oraz barwnych zdjęć (126) pozwalają zainteresowanemu czytelnikowi lepiej zrozumieć omawiane w tekście zagadnienia. Zarysowujący się często w praktyce ekosystemowy konflikt na płaszczyźnie człowiek – las – zwierzyna, autorzy przybliżają czytelnikom, podając liczne przykłady stosowanych w praktyce rozwiązań, wnosząc w ten sposób ważny wkład w proces poznawania i rozumienia prezentowanego przez nich kompleksu tematycznego. Ważnym uzupełnieniem książki jest liczący 24 strony spis aktualnej literatury, który pozwala na dogłębne studiowanie wybranego zagadnienia. Za mniej ważny dla przeciętnego polskiego czytelnika można by uznać rozdział uwzględniający aspekt prawny w zapobieganiu szkodom. Niemniej dla zainteresowanych rozdział ten może pomóc lepiej zrozumieć funkcjonowanie leśnej profilaktyki ochroniarskiej w funkcjonowania prawodawstwa niemieckiego. Można z całą pewnością stwierdzić, że owa, pod każdym względem interesująca, publikacja będzie niewątpliwie cennym źródłem wiedzy oraz nieodzowną pomocą dla szerokiej rzeszy ludzi lasu, także i po naszej stronie Odry. Stefan Panka
