Uszkodzenia drzew leśnychJanusz Szałkiewicz PWRiL 2009, s. 357Jedną z podstawowych zasad ochrony lasu jest szybkie rozpoznanie sprawcy uszkodzenia drzewa lub drzewostanu i określenie skali tego zjawiska. Prezentowana książka pomoże ustalić, kto lub co zaatakowało drzewa w lesie czy ogrodzie.
Właściciele lasów w Szwecji wstrzymują cięcia rębne. W ciągu pierwszych dwóch miesięcy br. powierzchnia drzewostanów objętych użytkowaniem rębnym zmniejszyła się o przeszło 1/3 w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Jak informuje Szwedzka Agencja Leśna, pozyskanie drewna ograniczane jest we wszystkich częściach kraju. Proces ten rozpoczął się już w drugiej połowie 2008 roku. Podczas gdy w 2007 r. całkowite pozyskanie drewna w Szwecji osiągnęło poziom 96,7 mln m3, to w 2008 r. wyniosło ono jedynie 85 mln m3.
Rośliny wodne i bagienne Kłosowscy S. i G. Multico 2007 Las nie jest środowiskiem jednorodnym. Pośród drzewostanów bardzo często pojawiają się inne ekosystemy, wśród których dość częste są wody i torfowiska. To one i ich mieszkańcy nierzadko decydują o tym, że dany las uznawany jest za wartościowy pod względem przyrodniczym. Warto więc dowiedzieć się, co żyje w wodach oraz na bagnach i lepiej poznać zależności między tymi środowiskami a pozostałymi komponentami krajobrazu. Pomocną w tym będzie prezentowana książka, napisana przez dwóch (z trzech) braci Kłosowskich. Stanisław jest profesorem botaniki na Uniwersytecie Warszawskim, Grzegorz znanym fotografem przyrody, współtwórcą (wraz z trzecim bratem Tomaszem) licznych książek. Autorzy przedstawiają nam świat roślin środowisk podmokłych i wodnych w sposób bardzo praktyczny. Zamiast skupiać się na systematycznej kolejności prezentowanej flory, pogrupowali ją pod względem środowisk występowania. Taki układ zdecydowanie lepiej sprawdza się w przypadku korzystania z książki przez osoby mniej wyspecjalizowane, ułatwiając poszukiwanie interesującego gatunku. Mamy więc rośliny rosnące na powierzchni wody, w toni wodnej, na dnie zbiorników, a także na różnych typach torfowisk. Podzielono je również na grupy ekologiczne, np. rośliny szuwarów, rośliny swobodnie pływające itp.
Liczni eksperci przewidują, że zmiany klimatyczne spowodują znaczne zwiększenie się przyrostu fińskich drzewostanów. Z niemałym sceptycyzmem odnosi się do tej prognozy prof. Kari Mielikäinen z Fińskiego Instytutu Badawczego Leśnictwa: – W okresie zimowym zwiększenie się temperatury nie intensyfikuje wzrostu drzew, a raczej wywołuje skutek przeciwny. Zimą drzewa nie rosną, jednakże zwiększona temperatura może prowadzić do wzmożenia ich respiracji, co z kolei może skutkować opóźnieniami wzrostowymi na początku okresu wegetacyjnego.
Kieszonkowy atlas drzew Kieszonkowy atlas skał i minerałów Solis 2006Obydwa prezentowane atlasy to zwięzłe, kieszonkowe wydawnictwa ułatwiające rozpoznawanie ponad 300 drzew i krzewów oraz podobnej liczby skał i minerałów. Autorem części poświęconej drzewom jest Allen Coombes, zaś drugiej – mineralogicznej Monica Price i Kevin Walsh. Są to przedruki wydawnictw zachodnich, które ukazały się na tamtejszym rynku w 2005 roku. W pierwszej części książek znajdziemy rozdziały informujące o układzie atlasów i sposobie korzystania z nich. Ponadto znajdują się tam ogólne informacje o sposobach identyfikacji roślin drzewiastych bądź skał, o tym, na jakie elementy w ich budowie i strukturze należy zwrócić uwagę, podejmując próbę ich identyfikacji. Dodatkowo w tomiku poświęconym skałom i minerałom w sposób ogólny zaprezentowano wiadomości o powstawaniu niektórych skał oraz o miejscach i sposobie ich poszukiwania.
8 lutego br. w Kolegium Rungego w Poznaniu odbyła się I Krajowa Konferencja Naukowa, której tematem była „Przebudowa lasów w Polsce – teoria i praktyka”, zorganizowana przez Katedrę Urządzania Lasu WL AR w Poznaniu, PTL, DGLP oraz RDLP w Poznaniu. Głównym celem konferencji było poznanie aktualnego stanu wiedzy o przebudowie drzewostanu i, jak powiedział otwierający spotkanie prof. Ryszard Miś: – Dostarczenie leśnikom materiałów do realizacji niełatwego zadania, jakim jest przebudowa. W przeciągu zaledwie czterech godzin przedstawiono (bardzo sprawnie) dziewięć referatów, których autorzy w różny sposób zaprezentowali problemy związane z przebudową. Poruszono nie tylko kwestie typowo urządzeniowe i hodowlane, ale także zagadnienia ogólnoprzyrodnicze. Dyskusja, która wywiązała się na zakończenie, dowodzi, że realizacja teorii w praktyce nie jest wcale taka prosta.
Pod takim hasłem 7 sierpnia br. w Nadleśnictwie Ujsoły została zwołana przez RDLP w Katowicach konferencja prasowa poświęcona tragicznej sytuacji drzewostanów w lasach beskidzkich. Faktów, które mogą mieć wpływ na tę sytuację, jest wiele. Począwszy od XIX-wiecznej przebudowy drzewostanów w produkcyjne monokultury, sadzone bez uwzględnienia dzisiejszej wiedzy genetycznej, siedliskowej czy wysokości nad poziomem morza, przez emisje przemysłowe w latach 1945-99, skażenie gleby, zaatakowanie osłabionych lasów przez grzyby i szkodniki owadzie, a także wpływ niekorzystnych dla świerka warunków hydrotermicznych, co jest niewątpliwie następstwem zmieniającego się klimatu. W ostatnich miesiącach doszły katastrofalne warunki atmosferyczne (susza), które spowodowały kolejne szkody i dalsze zamieranie lasu.
Tegoroczna zima dała się wszystkim we znaki. Pod koniec marca w lasach Nadleśnictwa Bytnica leżała jeszcze pokaźna warstwa śniegu. W leśnictwie, gdzie gospodarzy leśniczy Mirosław Sakuta wiosenne słońce dopiero na początku kwietnia odkryło liczne, uszkodzone sadzonki buka. Jak po jakimś akcie wandalizmu, na powierzchni 9 ha walały się zniszczone sadzonki. Trzyletnie buki z podsadzeń produkcyjnych zostały wykopane i ogryzione w okolicy szyi korzeniowej. Na pędach i korzonkach widniały wyraźne ślady ogryzienia.
W brytyjskim leśnictwie występuje kategoria siedliskowa ,historyczny obszar leśny” (,ancient woodland”) oznaczająca tereny leśne, na których lasy rosną nieprzerwanie od 1600 r. (w Anglii i Walii) lub od 1650 r. (w Szkocji). W XX w. blisko połowa brytyjskich historycznych obszarów leśnych, porośniętych drzewostanami o dużym udziale gatunków liściastych, została odnowiona szybciej rosnącymi gatunkami iglastymi.
W początkach XVI w. lasy rosły mniej więcej na połowie obszaru obecnych Stanów Zjednoczonych, a więc na przeszło 400 mln ha. Dzisiaj powierzchnia amerykańskich lasów wynosi blisko 300 mln ha, czyli ok. 3/4 pierwotnego stanu. Dla porównania: w Unii Europejskiej lasy zajmują ok. 160 mln ha. Obszary leśne Stanów Zjednoczonych podzielone są na lasy gospodarcze (,commercial forestland”) i lasy pozagospodarcze (,noncommercial forestland”).
