13–14/2026

Temat numeru
Choroby odzwierzęce – Borelioza – pora obalić kilka mitów

Wiele osób na słowo „kleszcz” myśli „borelioza”. A borelioza to… zło wcielone i przyczyna wszelkich możliwych objawów (nawet zmęczenia i bólu głowy). Dla leśnika, rolnika i wojskowego pierwszym skojarzeniem jest „choroba zawodowa”. W naszej katedrze słowo „borelioza” kojarzy się z wizytą prof. Roberta Lane’a, współpracownika prof. Burgdorfera, jednego z pionierów badań nad tą chorobą.

Cena:

29,00  brutto

Brak możliwości zakupu wydania cyfrowego.
Spis treści

Na czasie – Nadleśnictwo Spała po raz drugi stolicą leśnej wiedzy

4

Już drugi rok z rzędu w Nadleśnictwie Spała (RDLP w Łodzi) odbyła się konferencja naukowa. Tym razem dotyczyła usług ekosystemowych i różnorodności biologicznej w lasach. Najbardziej cieszy fakt, że nie słabnie zainteresowanie takimi wydarzeniami – w prelekcjach oraz w sesji terenowej uczestniczyło blisko 150 osób.

Michał Żuczkowski

Powiedzieli nam – Anita Rusiecka, specjalistka SL ds. hodowli lasu w Nadleśnictwie Knyszyn, o tym, czym jest dla niej las

7

Czym jest las dla Anity Rusieckiej, specjalistki SL ds. hodowli lasu w Nadleśnictwie Knyszyn, a zarazem leśniczki z duszą artystyczną, portrecistki zwierząt i ilustratorki przyrody? Oto, co nam powiedziała.

Ochrona przyrody – Dziedzictwo i programy UNESCO

8

Las to przyrodnicza przestrzeń, w której natura przenika się z kulturą, a echo historii nieustannie i nieskutecznie goni pędzący świat. W polskich lasach ma po czym hulać, gdyż dzięki dziejowemu dorobkowi mamy kompleksy uznane za światowe dziedzictwo. Mamy też skarby w leśnej ziemi i kulturę utrwaloną w prastarych zajęciach, które też zasłużyły, by trafić na listy UNESCO. Oczywistością jest, że perły te stanowią przysłowiowy czubek góry lodowej realnego bogactwa przyrodniczego i kulturowego polskich lasów.

Funkcje lasu – Triada w leśnictwie (cz. II)

14

W poprzednim numerze zastanawialiśmy się, co by się zmieniło w polskich lasach, gdybyśmy przeszli z „mieszania funkcji” na model strefowy? Jakie są różnice tego systemu względem trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Jakie są wady i zalety? Dziś kontynuujemy te rozważania.

Hodowla lasu – Kępy starodrzewu – łącznik pokoleń lasu

18

Jako stały element niemal każdego planowanego i wykonanego zrębu znaczącą rolę odgrywają kępy starodrzewu. Co prawda ich obecność jest czymś absolutnie naturalnym, lecz kryteria ustalenia lokalizacji, wielkości czy kształtu kęp bywają już wyzwaniem, a przynajmniej polem do niekiedy naprawdę poważnych dyskusji.

Choroby odzwierzęce – Borelioza – pora obalić kilka mitów

21

Wiele osób na słowo „kleszcz” myśli „borelioza”. A borelioza to… zło wcielone i przyczyna wszelkich możliwych objawów (nawet zmęczenia i bólu głowy). Dla leśnika, rolnika i wojskowego pierwszym skojarzeniem jest „choroba zawodowa”. W naszej katedrze słowo „borelioza” kojarzy się z wizytą prof. Roberta Lane’a, współpracownika prof. Burgdorfera, jednego z pionierów badań nad tą chorobą.

Na czasie – Dlaczego chcieliśmy rozmawiać o edukacji leśnej w Lasach?

26

28 maja przedstawiciele Stowarzyszenia Edukatorów leśnych spotkali się z kierownictwem Lasów Państwowych, by rozmawiać o edukacji leśnej.

Dla drwala – Kombinowana maszyna zrywkowa LKT 210 – obserwacje z praktyki eksploatacyjnej

28

Niemiecki przedsiębiorca leśny Michael Schröder zakupił słowacką kombinowaną maszynę zrywkową LKT 210. Jego nabytek jest pierwszym w Niemczech egzemplarzem wyposażonym w nowy system sterowniczy Technotrade. Maszynie przyjrzeli się bliżej współpracownicy redakcji niemieckiego miesięcznika „Forst & Technik”, poświęconego technice i przedsiębiorczości leśnej.

Opr. Arkadiusz Seliga

Hodowla lasu – Rębnia rychło w czas

30

Naturalna sukcesja w drzewostanie sosnowym lub modrzewiowym – w miarę na żyznym siedlisku, z niewielkim choćby udziałem gatunków cienioznośnych, takich jak buk czy jodła – spowoduje z czasem powstanie na tym miejscu litej buczyny albo jedliny. Żeby powstrzymać ten proces, potrzebna jest rębnia.

Nauka dla praktyki – Dąb pod okapem sosnowym

34

Dolne warstwy oraz odsłonięte płaty dębowe w lasach sosnowych spotyka się coraz częściej. To skutek rozsiewania żołędzi przez sójki oraz sztucznego wprowadzania tego gatunku w przeszłości. Jak prowadzić postępowanie hodowlane, by optymalnie wykorzystać kępy odnowień dębu wzrastającego przez dość długi okres pod okapem sosny? Odpowiedzi znajdujemy w wieloletnim projekcie badawczym, sfinansowanym przez DGLP, który sfinalizował dr hab. Rafał Paluch, profesor Instytutu Badawczego Leśnictwa (Zakład Lasów Naturalnych).

Leśny obieżyświat – Paragwaj

36

Paragwaj to kraj bardzo mało znany wśród podróżników i turystów. Wzbudzał moją ciekawość już od dawna, ale podczas pierwszych wizyt w Ameryce Południowej nigdy nie miałem czasu na jego eksplorację. Dlatego tym razem postanowiłem sobie, że niezależnie od wszystkiego Paragwaj na pewno odwiedzę.

W locie – Drzemka z łęczakiem

40

Cieszy oko, a jednocześnie rozczarowuje. Z jednej strony pospolity i powszechny, z drugiej jednak nietutejszy. Spędziłem przy nim mnóstwo czasu, często czekając na zupełnie inne spotkania. Nie jest wymarzonym modelem, choć zwykle pięknie pozuje do zdjęć. Mam więc pewien problem z tym łęczakiem. Jak go ocenić, jak go traktować, jak go postrzegać…

Przyroda online – Fragmenty koralowców, selfie z żółwiem… Czego nie warto przywozić z egzotycznych wakacji?

42

Jeszcze kilkanaście lat temu z wakacji przywoziliśmy magnesy na lodówkę i wysyłaliśmy pocztówki znajomym. Dziś wracamy z podróży z telefonem pełnym zdjęć, filmów i relacji opublikowanych jeszcze przed powrotem do domu. Problem w tym, że niektóre wakacyjne pamiątki – zarówno te fizyczne, jak i cyfrowe – mogą mieć większy wpływ na przyrodę, niż nam się wydaje.

Autoporadnik – Przepisy, które mogą zaskoczyć!

43

Przepisy ruchu drogowego w innych, szczególnie europejskich krajach, w większości przypadków są bardzo podobne do polskich, ale są
sytuacje, w których możemy dostać mandat z powodu, który może wydać się dla nas… absurdalny.

Kacper Wyrwas

Auto do lasu – Na sportowo

44

Jeszcze kilka lat temu Cuprą nazywano najmocniejsze i najszybsze wersje Seata. Dzisiaj to niezależna marka, która w ramach koncernu Volkswagena ma dawać wszystko, co kojarzy się z emocjami, osiągami i sportem. A jak to wszystko wypada w modelu Formentor? Doskonale, ale z małym „ale”.

Kacper Wyrwas

Leśnik na zakupach – Gaz pieprzowy na niedźwiedzie

45

Pozycja obowiązkowa – gaz pieprzowy na niedźwiedzie Frontiersman Max firmy Sabre to kolejny w produkt zza oceanu, który z pewnością odnajdzie się także na polskim rynku. Zwłaszcza że narasta konflikt z niedźwiedziami na Podkarpaciu, a widmo uporania się z problemem drapieżników nawet jeszcze nie majaczy na horyzoncie.

Dla drwala – Arborystyka, której można dotknąć

46

Choć arborystyka od kilku lat coraz śmielej zaznacza swoją obecność w Polsce, dla wielu uczniów szkół leśnych nadal pozostaje specjalizacją poznawaną głównie teoretycznie podczas szkolnych zajęć.

Monika Wysokowicz

Leśnik na zakupach – Piły Razorsaw od Arbotanica Trade

48

Firma Arbotanica Trade sp. z o.o. to dostawca najwyższej jakości rozwiązań dla branży leśnej, dynamicznie rozwijający swoją pozycję na polskim rynku. Jest dziś wyłącznym dystrybutorem pił ręcznych Razorsaw oraz innych renomowanych japońskich narzędzi.

Monika Wysokowicz

Z żałobnej karty – Maciej Kołodziejczyk. Wspomnienie o przyjacielu

50

Z wielkim smutkiem odebraliśmy wiadomość o tym, że 18 maja 2026 roku Maciej odszedł od nas na zawsze.

Rynek drzewny

51
  • Apel o wsparcie we wdrażaniu EUDR
  • Prognozowany wzrost na chińskim rynku mebli
  • Modrzew syberyjski pod lupą FSC

Z zagranicy

52
  • Anglia, Wielka Brytania: Luka płacowa w państwowym leśnictwie
  • Europa: Drzewostany mieszane – szybszy wzrost, ale mniejsza aktywność gleby
  • Ukraina: Wygaszanie rębni zupełnej w lasach karpackich

Opr. Arkadiusz Seliga

Muzea leśne – Maison de la forêt – fenomen francuskich domów lasu

53

Francja. Skojarzenia z nią są oczywiste: Paryż, wieża Eiffla, zamki nad Loarą i Lazurowe Wybrzeże. Ale Francja to przecież największy kraj Unii Europejskiej, ogromnie zróżnicowany, zarówno pod względem krajobrazu, jaki i kultury. To dzikie Pireneje oraz niebotyczne Alpy, niepowtarzalne wybrzeża Bretanii i głębokie doliny Wogezów, pustkowia Ardenów i wyjątkowa rzeźba Masywu Centralnego. Francja to także kraj lasów oraz ciekawej leśnej kultury, promowanej w społeczeństwie w sposób tyleż intensywny, co i wyjątkowy!