Z powodu napiętej sytuacji na rynku surowca drzewnego, zwłaszcza iglastego drewna okrągłego, Lasy Republiki Słowackiej (LSR), zarządzające słowackimi lasami państwowymi, wstrzymały 18 września 2025 r. dostawy drewna iglastego niemal do wszystkich krajowych przetwórców drewna. Poinformowało o tym 22 września Stowarzyszenie Przetwórców Drewna Republiki Słowackiej (ZSD SR).
Drzewiarze uznali decyzję LSR za bezprecedensowe i aroganckie pogwałcenie nie tylko wszystkich umów, lecz także zasad partnerstwa biznesowego i tradycyjnych powiązań. Bez uprzedzenia i konsultacji LSR pozbawiły słowackie tartaki dostaw surowca z lasów państwowych. Przy tym same doprowadziły do deficytu drewna na rynku poprzez swoje działania zarządcze. Drzewiarze postawili państwowym leśnikom następujące zarzuty: preferowanie przy sprzedaży surowca handlowców kosztem przetwórców drewna; nierealizowanie ilościowego planu pozyskania drewna pomimo dużej masy drewna poklęskowego; niewypełnianie zobowiązania do dawania pierwszeństwa przetwórcom drewna, którzy są stałymi klientami LSR, przed firmami bez historii zakupów i działalności w branży przerobu drewna; nieujawnianie w stosownym czasie planów pozyskania na następny rok kalendarzowy.
Ponadto ZSD SR zarzuciło LSR nadużywanie ich monopolistycznej pozycji na rynku drewna, rujnowanie podstaw egzystencji całego segmentu prymarnego przerobu drewna na Słowacji i kroczenie drogą prowadzącą do tego, że słowackie drewno będzie trafiało za granicę, nie wytwarzając wartości dodanej w kraju i nie przyczyniając się do utrzymywania w nim miejsc pracy. ZSD SR ostrzegło, że we wszystkich regionach Słowacji nad zakładami przerobu drewna zawisła groźba zwolnienia pracowników i zaprzestania działalności.
23 września LSR zaprzeczyły twierdzeniom ZSD SR o pozbawieniu krajowych przetwórców drewna dostaw surowca. Wyjaśniły, że dostawy iglastego drewna okrągłego zostały jedynie wstrzymane na tydzień. W stosownym komunikacie prasowym LSR informowały:
Po ocenie stopnia realizacji zamówień, który obecnie kształtuje się na poziomie ok. 70%, część drewna iglastego została w ostatnim tygodniu września przekierowana do firm, które zaoferowały premię za dostawy wrześniowe w wysokości od 7 do 7,5 euro/m3. Dzięki temu LSR uzyskały dodatkowy dochód. Przy tym rozmiary dostaw dla innych partnerów nie zostały zagrożone.
(…) Dzięki korzystnym warunkom i dużemu zaangażowaniu pracowników udało nam się efektywnie wyrobić drewno na powierzchniach poklęskowych w regionie Horehronie. Oznacza to jednak, że w nadchodzących latach pozyskiwanie drewna będzie mniejsze, co naturalnie spowoduje wzrost cen drewna i ograniczy jego podaż. Jednocześnie LSR po raz kolejny podkreślają, że ich udział w słowackim rynku surowca drzewnego sięga mniej więcej 41%, toteż silą rzeczy nie są w stanie zaspokoić całego popytu.
Odrzucamy oskarżenia o wywóz drewna za granicę. Eksport stanowi mniej niż 1% całkowitego rozmiaru sprzedaży. Drewno z lasów państwowych dostarczane jest głównie do krajowych przetwórców.
Regularnie kontaktujemy się ze Stowarzyszeniem Przetwórców Drewna Republiki Słowackiej. Ostatni kontakt miał miejsce 25 sierpnia i ZSD SR nie zgłosiło żadnych zasadniczych uwag. Dlatego uważamy, że oświadczenia Stowarzyszenia Przetwórców Drewna Republiki Słowackiej są stronnicze i wyrwane z kontekstu. LSR są gotowe do kontynuowania dialogu eksperckiego i uwzględniania sugestii partnerów przy stole negocjacyjnym.
LSR działają w formie przedsiębiorstwa państwowego. Mają w swojej pieczy przeszło 800 tys. ha lasów, co stanowi ok. 41% wszystkich lasów Słowacji. Zatrudniają przeciętnie 3320 pracowników, w tym ok. 2050 osób na stanowiskach nierobotniczych. W 2024 r. pozyskały 4,8 mln m3 drewna przy przyroście 5 mln m3. Zgodnie z zasadami sprzedaży surowca drzewnego deklarowanymi przez LSR oferty zakupu drewna składane przez jego nabywców powinny być oceniane wg następujących kryteriów: rozmiar i stopień przerobu drewna; tworzenie miejsc pracy i rozmiar zatrudnienia w regionach; historia współpracy z LSR; działalność inwestycyjna i modernizacyjna; sytuacja w sferze zrównoważonego rozwoju, ekologii i certyfikacji. Jak wykazały wydarzenia wrześniowe, w odczuciu nabywców drewna LSR nie stosują tych zasad w praktyce.
Źródło: www.lesmedium.sk
