2 grudnia 2009

Ochrona środowiska przyrodniczego

Ochrona środowiska przyrodniczego red. G. Dobrzański PWN 2008Książkę najprościej określić jako próbę prezentacji szerokiego spojrzenia na problem ochrony środowiska. Pewnie można się sprzeczać, czy nie jest to zbyt ogólne potraktowanie tematu, jednak odbiorca, który poszukuje szerokiej, acz podstawowej wiedzy o problemie uzna, że jest to próba udana. Największą zaletą książki jest interdyscyplinarny charakter. Autorzy pokusili się o prezentację wiedzy z różnych dziedzin wiążących się bezpośrednio z ochroną przyrody i środowiska. O tym, że ich praca była potrzebna, przekonują przytaczane liczby, przedstawiające procentowy udział obywateli świadomych ekologicznie w całej populacji. W 1992 r. odsetek ten wynosił 34%, a w 2004 r. tylko 16%. Co gorsze w 2002 r. tylko 24% Polaków uznawało degradację środowiska za ważne zagrożenie cywilizacyjne.

18 listopada 2009

Uszkodzenia drzew leśnych

Uszkodzenia drzew leśnychJanusz Szałkiewicz PWRiL 2009, s. 357Jedną z podstawowych zasad ochrony lasu jest szybkie rozpoznanie sprawcy uszkodzenia drzewa lub drzewostanu i określenie skali tego zjawiska. Prezentowana książka pomoże ustalić, kto lub co zaatakowało drzewa w lesie czy ogrodzie.

12 listopada 2009

Polska nawigator turystyczny

Polska nawigator turystycznyTomasz Kaliński (red.)Carta blanca 2009, s. 640 Prezentowana książka należy do bogatej serii „nawigatorów turystycznych” przygotowanych przez wydawnictwo należące do PWN. Niedawno opisywaliśmy inny jego tom pt. „Parki narodowe”. Zdecydowanie krótsze opisy obszarów chronionych znajdziemy również w przedstawianym nawigatorze, który nastawiony jest przede wszystkim na prezentację wytworów kultury materialnej. Wartym podkreślenia jest fakt, że pokrótce przedstawiono tu również zagraniczne odpowiedniki parków narodowych znajdujących się na krańcach naszego kraju. Co ważne, zilustrowano je również mapkami, na których znajdziemy informacje o najciekawszych obiektach wartych odwiedzenia. Prócz map parków narodowych znajdziemy tu również bardzo liczne plany miast, czasem tylko ich najciekawszych fragmentów. Oczywiście wszystkie pełne są piktogramów z nazwami muzeów, zamków, pałaców, kościołów i innych proponowanych do odwiedzenia budowli. W książce znajduje się także typowy samochodowy atlas Polski z pełną siecią dróg asfaltowych.

12 listopada 2009

Poszukiwanie postrzałków zwierzyny płowej i czarnej

Poszukiwanie postrzałków zwierzyny płowej i czarnejAndrzej Gembarzewski, Gustaw MatuszewskiWydawnictwo Świat 2008, s. 47Rynek książki leśnej i łowieckiej wzbogacił się o kolejny tytuł, próbujący wypełnić lukę w polskiej literaturze tematu. Ma ona charakter poradnika, a porusza trudny i niewdzięczny problem, który w ostatnim czasie staje się kanwą coraz liczniejszych ataków na środowisko myśliwych ze strony przeciwników polowań. Temat postrzałków nie jest publicznie zbyt często podnoszony przez nemrodów, a i w podręcznikach łowiectwa nie poświęca się mu wystarczająco miejsca.

28 października 2009

Nadleśnictwo Augustów

Nadleśnictwo AugustówRoman RogozińskiNadleśnictwo Augustów 2009, s. 128Fotografie Dariusza Karpa i Andrzeja Stachurskiego zdobią wydany niedawno album poświęcony południowej części Puszczy Augustowskiej. Tak jak współczesne leśnictwo, tak zdjęcia i towarzyszący im tekst prezentują nie tylko walory przyrodnicze i gospodarcze lasów, ale i ich rolę w życiu człowieka, edukacji oraz kulturze. Album nie jest więc fotograficzną „laurką” dla Nadleśnictwa, ale zdecydowanie pełni też rolę edukacyjną, opowiadając o lesie i powiązanych z nim elementach przyrody. W książce znajdziemy bowiem również rozdziały poświęcone łąkom, rzekom, kanałom i jeziorom, wśród których szczególne miejsce zajmują suchary, czyli bezodpływowe jeziora dystroficzne. Zauważalny jest również nacisk kładziony w tekście na rolę puszczy w ochronie przyrody. Nadleśnictwo leży w otulinie Biebrzańskiego Parku Narodowego, a na jego terenie znajduje się również kilka rezerwatów, ze sławnym „Kuriańskim Bagnem”, będącym największą krajową ostoją głuszca.

3 października 2009

Dendrologia

Dendrologia W. Seneta, J. Dolatowski PWN 2008 Trudno dociec, które z rzędu wydanie najbardziej poczytnej książki o drzewach i krzewach naszego kraju, trafiło niedawno na księgarskie półki. Wydawca podaje, że czwarte, z mojej rachuby wychodzi, że ósme, a wcześniej był jeszcze trzytomowy skrypt przeznaczony dla studentów ogrodnictwa. Ale nie to jest najważniejsze. Istotne jest to, że każde nowe wydanie zawiera wiele zmian w stosunku do poprzednich. To wynik postępu prac badawczych nad poszczególnymi rodzajami, gatunkami i występującymi w ich obrębie odmianami. Poszerza się również wiedza o mieszańcach międzygatunkowych, zmieniają poglądy na wymagania niektórych gatunków, pojawiają nowe informacje z dziedziny fitosocjologii i ochrony przyrody.

21 września 2009

Razem na bieguny

Razem na biegunyMarek KamińskiFundacja Marka Kamińskiego 2008, s. 201Ich życiowe drogi zetknęły się w sierpniu 2002 roku. Ten młodszy nie miał już nogi ani ręki, ten straszy miał za sobą samotne wizyty na dwóch ziemskich biegunach. Pierwszy to Jan Mela, chłopak dla którego życie zwykłego chłopaka, grającego z kumplami w piłkę i łazikującego po drzewach właśnie się skończyło. Drugim był Marek Kamiński, który właśnie planował nowe przedsięwzięcie pod hasłem „Na Krańce Marzeń”. Jaśkowi niebawem miano zamontować refundowaną przez NFZ protezę, przypominającą kij używany niegdyś w miejsce utraconej przez pirata nogi. Bezrobotnego ojca nie stać na bardziej „ludzką” postać przyszłej nogi dla syna. Dalszy ciąg możemy sobie wyobrazić, tym bardziej że chyba wszyscy słyszeli o udanej wyprawie obu panów na Biegun Północy. Marek Kamiński lubi porównywać planowanie trudnych wypraw do góry lodowej. 1/7 góry wystaje ponad wodę, 6/7 zanurzone jest pod wodą – tak samo jest z wyprawami. Przeciętny śmiertelnik nie jest świadom zdecydowanej większości tego, co dzieje się przed, a nawet w trakcie wyprawy.

21 września 2009

Botanika leśna

Botanika leśnaJakub Tomanek, Leokadia Witkowska-ŻukPWRiL 2008, s. 594Książka ta zwyczajowo traktowana jest jako podręcznik akademicki, na który od lat zapotrzebowanie nie maleje. Na wszystkich wydziałach leśnych wyższych uczelni botanika jest jednym z podstawowych przedmiotów. I słusznie. Obserwowane współcześnie zmiany w leśnictwie i ochronie przyrody sprawiają, że leśnicy powinni na tę książkę spojrzeć trochę inaczej. Powinna stać się pomocą w ich codziennej pracy, bo jak możemy przeczytać w najnowszym, siódmym jej wydaniu: wśród kadry pracującej w lasach zaistniała obecnie potrzeba podnoszenia kwalifikacji przyrodniczych (…). Szczególnej wagi nabrała znajomość fitosocjologii w związku z tym, że jednym z najważniejszych obiektów podlegających ochronie są siedliska przyrodnicze, i są one wyróżniane i opisywane jako zbiorowiska roślinne systemu fitosocjologicznego, a nie jako siedliskowe typy lasu, mające zastosowanie w gospodarce leśnej.

21 września 2009

Ikony i cerkwie

Ikony i cerkwieGrażyna i Zygmunt Malinowscy, Elżbieta i Piotr MarciniszynCarta Blanca 2009, s. 176Pomiędzy Nowym Sączem a Duklą, a nawet jeszcze dalej – w dolinie Sanu – rozciąga się kraina trochę tajemnicza, trochę zapomniana i trochę niedoceniona. Tamtejsze góry pełne są wspomnień po Łemkach. Ludziach, którzy sami nie do końca są pewni swej przynależności narodowej. Część z nich uważa, że Łemkowie to Ukraińcy. Inni, że Łemkowie to po prostu Łemkowie, a jeszcze inni, że są częścią odrębnego narodu Karpatorusinów. Książka tego nie rozstrzyga, bo nie to jest jej celem. Autorzy przybliżają tradycje religijne tej grupy etnicznej. Album, w którym zresztą bardzo dużo jest tekstu, jest fascynującą wędrówką po górach i górskich wioskach. Widać w nim pasję i znawstwo.

4 września 2009

Natura 2000 – Niezbędnik leśnika

Natura 2000 – Niezbędnik leśnikaKlub Przyrodników 2008 Sieć Natura 2000 wkroczyła do polskich lasów na dobre. Choć już dziś lasy stanowią blisko połowę powierzchni wszystkich ostoi naturowych, wciąż trwają kolejne przymiarki do jej poszerzenia i z pewnością nie będzie to koniec procesu wdrażania tego programu. Nie wątpliwie, że na części obszarów Natura 2000 konieczne będą zmiany w podejściu do niektórych zagadnień gospodarki leśnej. Wymuszą je zapewne wymagania oparte na prawie UE, odpowiednio dostosowane do warunków krajowych. Czego mogą spodziewać się leśnicy? O tym właśnie mówi prezentowana książka.