Archiwa Z zagranicy - Las Polski

Wybierz kraj

Badenia-Wirtembergia Niemcy

Sprzęt akumulatorowy w lasach państwowych

W ramach projektu pilotażowego Lasy Badenii-Wirtembergii ForstBW sprawujące pieczę nad badeńsko-wirtemberskimi lasami państwowymi wyposażyły 100 swoich wykwalifikowanych robotników leśnych w sprzęt akumulatorowy do prac leśnych. Zastąpił on dotychczas użytkowany sprzęt spalinowy. ForstBW jest pierwszym niemieckim państwowym gospodarstwem leśnym, które wdraża technologię akumulatorową na tak dużą skalę.

W projekcie pilotażowym uczestniczą cztery nadleśnictwa. Wszystkie 21 nadleśnictw ForstBW ma się przestawić na sprzęt akumulatorowy do 2027 roku. W pierwszym rzędzie maszyny akumulatorowe mają być stosowane do cięć pielęgnacyjnych i pozyskiwania drewna w drzewostanach o cienkich wymiarach drzew. Pozyskiwanie drewna w drzewostanach o grubych wymiarach drzew pozostanie jednak jeszcze przez pewien czas domeną maszyn spalinowych. – Mamy nadzieję i oczekujemy, że w przyszłości sprzęt akumulatorowy będzie mógł być stosowany również w pełnym zakresie do pozyskiwania drewna. Pozwoli nam to w jeszcze większym stopniu zmniejszyć obciążenie ludzi i środowiska w lesie – wierzy Max Reger, prezes ForstBW.

Szczególnym wyzwaniem jest zapewnienie źródeł zasilania akumulatorów w lesie. ForstBW zakłada, że w ciągu jednego dnia roboczego jeden robotnik zużywa energię trzech akumulatorów. Do użytkowania jako mobilnej stacji zasilania w lesie ForstBW przystosowało, we współpracy z firmą Stihl, przyczepę do samochodu osobowego. Przyczepa jest wyposażona w szereg ładowarek, które są w ciągu sześciu godzin w nocy zasilane z sieci (podczas postoju w bazie).

Zalety sprzętu akumulatorowego są oczywiste: mniejszy hałas, brak bezpośredniej emisji spalin i mniejsze drgania. ForstBW postrzega technologię akumulatorową jako przyszłość leśnej infrastruktury maszynowej.

ForstBW działa w formie przedsiębiorstwa państwowego. Ma pod swoim zarządem ok. 310 tys. ha lasów, czyli mniej więcej 1/4 powierzchni leśnej landu Badenia-Wirtembergia. Zatrudnia ok. 1,9 tys. pracowników, w tym ok. 760 robotników leśnych. Rocznie pozyskuje ok. 2,4 mln m³ drewna.

Źródło: www.forstpraxis.de

Austria

Biznes nieruchomościowy przy kancelariach leśniczych

Austriackie Lasy Związkowe (ÖBf), zarządzające lasami państwowymi Republiki Austrii, na początku listopada 2025 r. w miejscowości Erpfendorf w Tyrolu oficjalnie otwarły swój kolejny ośrodek leśniczych. Zgodnie z koncepcją administracyjną ÖBf pojedyncze kancelarie leśniczych są sukcesywnie zastępowane właśnie ośrodkami leśniczych, które z reguły służą kilku leśniczym i innym specjalistom ÖBf jako zaplecze kancelaryjno-magazynowe. Ośrodki te są wznoszone w nowoczesnej technologii szkieletowej, bazującej na systemie konstrukcji z drewna litego, i na ogół wyposażane w instalacje fotowoltaiczne oraz stacje ładowania elektrycznego. Przy ośrodkach leśniczych są zazwyczaj budowane, również z drewna litego, kompleksy mieszkalne, które ÖBf przeznaczają na wynajem stanowiący już od wielu lat istotne źródło przychodów austriackiego państwowego gospodarstwa leśnego. Do tej pory ÖBf zbudowały łącznie 19 nowoczesnych ośrodków leśniczych.

Ośrodek leśniczych w Erpfendorfie służy pracownikom leśnictw Kössen i Fieberbrunn. Przy ośrodku został wzniesiony budynek mieszkalny z apartamentami do wynajęcia. – W ciągu ostatnich dziesięciu lat zainwestowaliśmy ponad 110 mln euro w rozwój działu nieruchomości. Przede wszystkim nasz własny zespół budowlany zrealizował na terenie ÖBf ponad 40 dużych przedsięwzięć nieruchomościowych urzeczywistniających ideę zrównoważonego rozwoju. W miarę możliwości sami opracowujemy nasze projekty nieruchomościowe i zarządzamy nimi, dzięki czemu zachowujemy substancję majątkową i zwiększamy wartość dodaną w regionie – tłumaczy Georg Schöppl, członek zarządu ÖBf odpowiedzialny za finanse i nieruchomości.

Oprócz powierzchni biurowej z infrastrukturą dla 14 pracowników nowy ośrodek leśniczych obejmuje jasną salę konferencyjną, archiwum, mały warsztat oraz, w sąsiednim skrzydle, pomieszczenie do gromadzenia i przechowywania tusz. Otwarta przestrzeń biurowa sprzyja wymianie wiedzy między pracownikami, a zarazem zapewnia więcej miejsca na kontakt z klientami. Sąsiedni, dwukondygnacyjny budynek mieszkalny składa się z pięciu nowoczesnych apartamentów o powierzchni od 35 m²do 90 m². Wszystkie jednostki mieszkalne znalazły już najemców. ÖBf powierzyły wykonawstwo całej inwestycji, której łączna wartość sięgnęła
3 mln euro, partnerom regionalnym.

– W naszych projektach budowlanych kładziemy szczególny nacisk na materiały ekologiczne i odnawialne źródła energii. Zrównoważony rozwój jest dla Austriackich Lasów Związkowych najważniejszym priorytetem – nie tylko w gospodarce leśnej, lecz także we wszystkich innych zakresach działalności, takich jak rozwój nieruchomości, energia odnawialna czy usługi – podkreśla Georg Schöppl. W konstrukcji nowego budynku w Erpfendorfie zastosowano głównie lokalne drewno modrzewiowe i świerkowe, a izolację cieplną zapewniają materiały wyprodukowane z drewna i celulozy. System fotowoltaiczny na dachu wytwarza energię elektryczną, a pompa ciepła zapewnia energooszczędne ogrzewanie i chłodzenie. Do dyspozycji użytkowników kompleksu są również zewnętrzne miejsca parkingowe ze stacjami ładowania pojazdów elektrycznych. Zrównoważony rozwój był również kluczową myślą przy zagospodarowaniu terenu: zostały na nim posadzone lokalne drzewa owocowe, a wiosną na terenach zielonych powstanie łąka kwietna dla pszczół i innych owadów.

ÖBf działają w formie niegiełdowej spółki aukcyjnej. W swojej pieczy mają 0,51 mln ha lasów, co stanowi 15% wszystkich austriackich lasów. Zatrudniają przeciętnie ok. 1030 pracowników, w tym blisko 670 osób na stanowiskach nierobotniczych. W 2024 r. pozyskały prawie 2 mln m³ drewna przy przyroście równym 3,2 mln m³.

Źródło: www.bundesforste.at

Europa

Różnorodność gatunkowa drzewostanu a odporność na suszę

Więcej gatunków drzew w drzewostanie to większa jego ochrona przed suszą? Na to pytanie nie da się udzielić jednoznacznie twierdzącej odpowiedzi. Wyniki nowych badań, przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół naukowców pod auspicjami Uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim w Niemczech, opublikowane w czasopiśmie naukowym „Global Change Biology”, dowodzą, że w czasie długiej suszy różnorodność gatunkowa może być w określonych przypadkach nawet dodatkowym czynnikiem działającym negatywnie na las. To, które gatunki drzew rzeczywiście oddziałują
pozytywnie na las w takich warunkach, zależy w dużej mierze od siedliska.

W każdym razie różnorodność gatunków drzew w lesie nie zawsze gwarantuje jego odporność na suszę. Naukowcy objęli analizą 1600 drzew z 68 mieszanych składów gatunkowych w Europie. Wyniki analizy wskazują, że jeżeli okres suszy trwa nie dłużej niż rok, to drzewa rosnące w zmieszaniu rozwijają się lepiej. Jednak w przypadku dłuższych okresów suszy mieszany skład gatunkowy wzmaga u drzew stres i zwiększa ich konkurencję o wodę. To oznacza, że w obliczu nasilania się zjawiska suszy leśnicy i właściciele lasów muszą niezwykle starannie dostosowywać skład gatunkowy drzewostanów i strategie ich zagospodarowania do warunków lokalnych. Naukowcy konkludują: Wyniki wskazują na pilną potrzebę połączenia ustaleń naukowych z empiryczną wiedzą leśną.

Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy

Więcej wypadków w leśnictwie

Jak wykazują dane niemieckiej instytucji właściwej ds. ubezpieczeń wypadkowych w rolnictwie, leśnictwie i ogrodnictwie (SVLFG), w 2024 r. liczba wypadków w leśnictwie w Niemczech wzrosła o 5,6% w stosunku do roku wcześniejszego. Jedną z głównych przyczyn wypadków pozostaje u naszych zachodnich sąsiadów nieumiejętne wykonywanie prac z użyciem pilarki. Coraz częstsze są wypadki przy obsłudze samojezdnych maszyn leśnych.

W 2024 r. zanotowano w całej branży leśnej w Niemczech 5188 wypadków przy pracy, w tym 35 wypadków śmiertelnych. Podczas ścinki, wyróbki sortymentów, zrywki i wykonywania innych czynności z działu „Prace leśne” wydarzyły się 4084 wypadki (o 304 więcej niż rok wcześniej), w tym 32 wypadki śmiertelne.

Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy

Studia leśne coraz popularniejsze wśród kobiet

U naszych zachodnich sąsiadów coraz więcej młodych ludzi studiuje leśnictwo. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w czerwcu 2025 r. przez Związek Niemieckich Stowarzyszeń Właścicieli Lasów (AGDW) w semestrze zimowym 2024/25 na kierunkach leśnych studiowały na niemieckich uczelniach wyższych w sumie 6602 osoby. To o 84% więcej niż na początku tysiąclecia, w semestrze zimowym 2000/01. Wśród studentów było 2585 kobiet. Rok wcześniej, w semestrze zimowym 2023/24, na kierunkach leśnych kształciło się 6564 osób, w tym 2517 kobiet. Co najmniej licencjackie studia leśne można w Niemczech odbyć na dziewięciu uczelniach.

Warto zaznaczyć, że w semestrze zimowym 2000/01 liczba studentek leśnictwa w Niemczech po raz pierwszy przekroczyła tysiąc. Od tego czasu liczba i odsetek studentek stale rosną.

Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy

Lasy państwowe minimalizują skalę certyfikacji FSC

Gospodarstwo Państwowe Lasy Saksonii, które zarządza lasami państwowymi oraz opiekuje się lasami niepaństwowymi tego graniczącego z Polską landu, zapowiedziało we wrześniu 2025 r. radykalne zmniejszenie powierzchni leśnej objętej certyfikacją w systemie FSC. Do końca okresu certyfikacji w 2028 r. powierzchnia ta ma stopnieć z dotychczasowych 74 tys. ha do zaledwie 3,1 tys. ha.

Decyzja o wycofywaniu się z certyfikacji w systemie FSC została podjęta na podstawie wyników ewaluacji projektu modelowego, realizowanego od 2020 roku. W świetle tych wyników związane z certyfikacją wysokie koszty operacyjne i ograniczenia w przebudowie drzewostanów nie są rekompensowane żadnymi znaczącymi korzyściami. Tymczasem dla Lasów Saksonii priorytetowe znaczenie ma efektywna przebudowa niedostosowanych do siedliska drzewostanów świerkowych w kierunku lasów mieszanych o składzie gatunkowym odpowiadającym warunkom siedliskowym. Aby umożliwić stosowanie sprawdzonych praktyk hodowli lasu w przebudowywanych drzewostanach, Lasy Saksonii wyłączą je spod certyfikacji w systemie FSC i ograniczą ją do lasów znajdujących się w granicach Rezerwatu Biosfery Górnołużycki Krajobraz Wrzosowisk i Stawów.

Gospodarstwo Państwowe Lasy Saksonii sprawuje zarząd nad 205 tys. ha lasów państwowych (39% wszystkich lasów landu) oraz opiekuje się 295 tys. ha lasów prywatnych i samorządowych. Składa się z 12 regionalnych gospodarstw leśnych, w których skupione są 192 leśnictwa (119 leśnictw lasów państwowych i 73 odrębne leśnictwa ds. lasów niepaństwowych). Zatrudnia ok. 1,4 tys. pracowników, w tym 430 wykwalifikowanych robotników leśnych. Pozyskuje rocznie w lasach państwowych 1,4 mln m³ drewna przy przyroście rocznym rzędu 2,7 mln m³.

Lasy Saksonii podlegają Saksońskiemu Ministerstwu Środowiska i Rolnictwa (SMUL). Po ostatnich wyborach parlamentarnych w Saksonii, które miały miejsce 1 września 2024 r., saksoński rząd uformowała koalicja CDU (chadecy) i SPD (socjaldemokraci). Resort środowiska i rolnictwa przypadł CDU. W poprzedniej saksońskiej kadencji parlamentarnej kontrolowała go lewicowo-zielona partia Sojusz 90/Zieloni, która jest przychylnie nastawiona do certyfikacji leśnej w systemie FSC. Chadecy zasadniczo nie są jej przeciwni, ale kierują się w większej mierze względami pragmatycznymi.

Źródło: www.forstpraxis.de

Czechy

Chcą zarabiać na sprzedaży jednostek CO₂

Lasy Republiki Czeskiej (LČR), które zarządzają czeskimi lasami państwowymi, wystartowały z własnym projektem leśnych gospodarstw węglowych, polegającym na generowaniu leśnych jednostek pochłaniania CO₂ i ich sprzedaży firmom, które chcą bilansować swoje emisje i osiągać wyznaczane cele klimatyczne. Dwa pierwsze leśne gospodarstwa węglowe o łącznej powierzchni blisko 10 tys. ha zostały wyznaczone w wyżynnym regionie Las Żdanicki, leżącym w południowej części Moraw.

Długofalowy projekt ma na celu zwiększenie zdolności sekwestrowania CO₂ przez lasy poprzez celowe, dodatkowe czynności gospodarki leśnej. W Czechach jest to przedsięwzięcie unikatowe. – LČR chcą wprowadzić na rynek certyfikowane jednostki pochłaniania CO₂ , które mogą być źródłem dochodu. W przyszłości przedsięwzięcie to będzie również mogło pozytywnie wpływać na ceny energii płacone przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa – można przeczytać w komunikacie prasowym LČR.

Drzewostany w Lesie Żdanickim cechują się zwiększonymi zasobami drzewnymi dzięki swojej strukturze wiekowej i gatunkowej.

– Zasoby te stanowią podstawę naszych działań gospodarczych, których celem jest zwiększenie akumulowania CO₂ w drewnie i glebie. Będziemy stopniowo zwiększać te zasoby poprzez dodatkowe czynności gospodarki leśnej – mówi Dalibor Šafařík, dyrektor generalny LČR.

Państwowi leśnicy najpierw określą bazową ilość węgla zakumulowanego w drzewostanach na przełomie lat 2025–26 na podstawie wielkości zasobów drzewnych. Później będą co roku kalkulować bilans węgla, a co pięć lat – w oparciu o wyniki bilansu – projektować działania na kolejne pięć lat. Jeśli dzięki tym działaniom lasy wychwycą więcej CO₂ z atmosfery, LČR sprzedadzą uzyskane nadwyżki innym podmiotom gospodarczym – tym, które emitują CO₂.

Według LČR zwiększenie podaży jednostek pochłaniania CO₂ na rynku może się również przyczynić do utrzymania cen uprawnień do emisji CO₂ w akceptowalnych granicach. Miałoby to pozytywny wpływ na ceny energii płacone przez użytkowników końcowych. Projekt węglowy LČR wymaga certyfikacji przez jedną z jednostek certyfikujących, działających w Czechach. Jednak żadna z nich nie uzyskała jeszcze akredytacji Czeskiego Instytutu Akredytacyjnego w zakresie projektowanych działań sekwestracyjnych. LČR zachęca firmy certyfikujące do uzyskania takiej akredytacji.

Projekt leśnych gospodarstw węglowych uzyskał poparcie czeskiego Ministerstwa Rolnictwa, któremu podlega gospodarka leśna. – Dzięki temu projektowi Lasy Republiki Czeskiej pokazują, jak przedsiębiorstwo państwowe może aktywnie przyczyniać się do ochrony klimatu i rozwijać zrównoważoną gospodarkę. Promowanie bioróżnorodności i zdrowych ekosystemów leśnych oraz długookresowe akumulowanie CO₂ to kluczowe kroki na drodze realizacji naszych zobowiązań klimatycznych – podkreśla Marek Výborný, minister rolnictwa.

LČR działają w formie przedsiębiorstwa państwowego. Sprawują zarząd nad blisko 1,2 mln ha lasów, czyli nad mniej więcej połową wszystkich czeskich lasów. Zatrudniają ok. 3,8 tys. osób, w tym ponad 2,6 tys. pracowników na stanowiskach nierobotniczych. W 2024 r. pozyskały 8,1 mln m³ drewna przy przyroście 10 mln m³.

Źródło: www.silvarium.cz

Łotwa

Czyszczenia wykonywane harwesterami

Łotewskie Lasy Państwowe (LVM), zarządzające blisko połową powierzchni leśnej Łotwy, wdrażają do stosowania technologię harwesterowej pielęgnacji drzewostanów w młodocianej fazie ich rozwoju. Celem tej innowacji jest zwiększenie wydajności prac leśnych i zarazem rozwiązanie problemu niedoboru siły roboczej w branży.

– Zmechanizowana pielęgnacja młodego pokolenia odbywa się w tych drzewostanach w młodocianej fazie rozwoju, w których czyszczenia kształtujące skład gatunkowy były wcześniej wykonywane sprzętem ręcznym przez doświadczonego robotnika wykwalifikowanego. Zwiększenie stopnia zmechanizowania pielęgnacji drzewostanów młodocianych służy także stymulowaniu rozwoju tego rodzaju usług. W rezultacie LVM kreują rynek dla szerszego grona usługodawców i zwiększają potencjał rozwojowy przedsiębiorczości leśnej – twierdzi Juris Katrevičs, specjalista ds. gospodarki leśnej w LVM.

Pierwsze testy harwesterów wyposażonych w głowice do pielęgnacji drzewostanów młodocianych zostały na Łotwie przeprowadzone w 2017 r., ostatnie – pod koniec 2023 roku. Po przeanalizowaniu wyników badań przedstawionych przez Łotewski Państwowy Instytut Leśnictwa (LVMI Silava) LVM podjęły w 2024 r. decyzję o uzupełnieniu katalogu zamawianych usług o pielęgnację młodników z zastosowaniem kompaktowych harwesterów. W 2025 r. LVM ogłosiły pierwszy przetarg na tę usługę (kontrakt na lata 2025–29). W ciągu najbliższych czterech lat na jeden harwester ma przypadać pielęgnacja 210 ha młodników rocznie. Łotewscy przedsiębiorcy leśni, którzy oferują pielęgnację młodników z zastosowaniem kompaktowych harwesterów, preferują model Malwa 560H.

W 2024 r. łączny rozmiar prac pielęgnacyjnych w drzewostanach w młodocianej fazie rozwoju wyniósł w LVM 40 tys. ha. Do wykonania takiego wolumenu prac potrzeba było ponad 500 robotników leśnych. Na 2025 r. LVM zaplanowały pielęgnację 35,7 tys. ha młodników.

LVM mają w swojej pieczy 1,39 mln ha lasów. Przeciętnie zatrudniają rocznie ok. 1,5 tys. osób, przy czym niesezonowo praktycznie nie przyjmują do pracy żadnych osób na stanowiskach robotniczych. Pozyskują rocznie 6–7,4 mln m³ drewna przy przyroście rocznym sięgającym 10,5 mln m³.

Źródło: www.lvm.lv

Litwa Ukraina

Lasy państwowe przekazują Ukrainie samochody

Litewskie Państwowe Gospodarstwo Leśne (VMU), które sprawuje pieczę nad blisko połową lasów Litwy, przekazało latem 2025 r. w ramach pomocy humanitarnej 15 pick-upów władzom samorządowym w obwodzie charkowskim na Ukrainie. Przed wyjazdem na Ukrainę wszystkie samochody zostały doprowadzone do pełnej sprawności i gotowości do użytkowania. Wraz z pick-upami na Ukrainę trafiły również dwa wozy strażackie przeznaczone do zwalczania pożarów lasów. Na terenach, które były czasowo okupowane przez Rosjan, a później zostały odzyskane przez Ukraińców, wojska rosyjskie zniszczyły lub zrabowały sprzęt gaśniczy.

Od 1 marca 2022 r. VMU przekazało Ukrainie już łącznie 267 pojazdów w ramach pomocy humanitarnej.

Źródło: www.vmu.lt

Litwa

Nowy projekt nowelizacji ustawy o lasach

W kwietniu 2025 r. litewskie Ministerstwo Środowiska przedstawiło opinii publicznej swój nowy projekt nowelizacji ustawy o lasach. W odróżnieniu od pierwotnego projektu, przygotowanego jeszcze przez poprzedni rząd Litwy, ministerstwo nie przewiduje reformy kategoryzacji litewskich lasów. Zakłada jednak zmiany w przyporządkowaniu lasów do istniejących kategorii. Po tych zmianach zwiększy się powierzchnia lasów specjalnego przeznaczenia (priorytetowe funkcje: ekologiczna i rekreacyjna), a zmniejszy powierzchnia lasów ochronnych (priorytetowa funkcja: ochrona gleby, wód i powietrza) oraz lasów gospodarczych. Powierzchnia lasów rezerwatowych ściśle chronionych się nie zmieni. Proces rewizji przyporządkowania lasów do kategorii powinien zostać zakończony w ciągu trzech lat.

W lasach rezerwatowych cięcia mają być w zasadzie całkowicie zakazane. W lasach specjalnego przeznaczenia dopuszczalne będą jedynie cięcia selekcyjne o powierzchni do 0,1 ha i cięcia przygodne o powierzchni do 0,3 ha. W lasach ochronnych mają być dozwolone cięcia o powierzchni do 1,5 ha (obecny limit to 5 ha). Powierzchnia zrębów zupełnych w lasach gospodarczych zostanie zmniejszona do 4 ha (z obecnych 8 ha).

Jednocześnie projekt przewiduje zmniejszenie biurokratycznych obciążeń właścicieli lasów. Wydawanie zezwoleń na cięcia ma zostać przyspieszone, a ważność tych zezwoleń – przedłużona. Przy sprzedaży lasu nie będzie wymagana konsultacja z właścicielami sąsiednich działek.

W ministerialnym projekcie założono również przeorientowanie litewskiego Państwowego Gospodarstwa Leśnego (VMU), które zarządzając lasami państwowymi o powierzchni ok. 1 mln ha, sprawuje pieczę nad blisko połową lasów Litwy. VMU ma dać pierwszeństwo funkcjom ekologicznej i społecznej oraz lepiej zadbać o różnorodność litewskich lasów państwowych. Zwiększona zostanie swoboda dostępu ludności do lasu.

Koszty projektowanej nowelizacji ustawy o lasach, wynikające z obowiązku państwowej rekompensaty strat ekonomicznych ponoszonych przez prywatnych właścicieli lasów z tytułu ograniczeń w użytkowaniu lasu, szacowane są na 53 mln euro. Ministerstwo jest jednak świadome, że świadczenia ekosystemowe wypełniane przez lasy, których użytkowanie jest ograniczone, także mają dużą wartość ekonomiczną.

Lasy porastają przeszło ⅓ terytorium Litwy. Ich powierzchnia wynosi przeszło 2210 tys. ha. Leśnictwo podlega Ministerstwu Środowiska, które w uformowanym po ostatnich wyborach parlamentarnych na Litwie (październik 2024 r.) rządzie koalicyjnym przypadło Świtowi Niemna (PPNA) – partii, którą litewskie media określają najczęściej jako populistyczno-nacjonalistyczną. Oprócz Świtu Niemna obecną koalicję rządzącą tworzą Litewska Partia Socjaldemokratyczna (LSDP) i centrolewicowy Związek Demokratów „W imię Litwy”.

Źródło: www.am.lrv.lt