17/2026

Zespół Szkół Leśnych im. inż. Jana Kloski w Goraju należy do najstarszych i najbardziej charakterystycznych szkół leśnych w Polsce. Początki placówki sięgają 1945 r., kiedy tuż po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęła tam działalność Państwowa Szkoła dla Leśniczych.

Nadleśnictwo Lębork, jako pierwsze, skorzystało z porozumienia zawartego w 2021 r. między Dyrekcją Generalną LP a generalnym dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie zasad odprowadzania wód opadowych i roztopowych – z terenu pasa drogowego na grunty LP. Doświadczeniem dzieli się zastępca nadleśniczego Marcin Żmich.

Zarządcy lasów w strefie nadmorskiej powstrzymują się przed przesadnym tłumaczeniem zmianami klimatycznymi trudności powstających w gospodarce leśnej. I choć perturbacji nie brakuje, nie ma też powodów – uważają niemal zgodnie – do mówienia o ostrym kryzysie. Nasi rozmówcy tłumaczą swoje stonowane oceny tym, że nad morzem nigdy nie było łatwo, od zawsze rządzi się ono surowymi prawami, co nadmorskie leśnictwo obarcza trwałym i podwyższonym ryzykiem.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska dało sobie rok na wypracowanie projektu, który ma wyznaczyć kierunek polskiego leśnictwa na najbliższe ćwierć wieku. To prawdziwy sprint – z metą wyznaczoną na koniec bieżącego roku, którego konsekwencje będą długofalowe. Czy to za krótki czas? Niekoniecznie, pod warunkiem, że jasno sprecyzuje się oczekiwania wobec dokumentu i wykorzysta dorobek wcześniejszych prac.

Prof. Kazimierz Rykowski zrezygnował z udziału w pracach nad nową odsłoną Narodowego Programu Leśnego (NPL). Warto zaznaczyć, że sam jest autorem i koordynatorem pierwotnej wersji NPL. Powody zostały wyjaśnione w piśmie o rezygnacji skierowanym do wszystkich członków powołanego zespołu ds. reformowania gospodarki leśnej.

Prace nad Narodowym Programem Leśnym trwają (więcej o nich na str. 14 i 18), tymczasem leśni związkowcy z KSPL NSZZ „Solidarność” alarmują, że nad kluczowym dla polskiego leśnictwa dokumentem brakuje dialogu..

Zależności między organizmami bytującymi w glebie leśnej odgrywają ważną rolę w produktywności drzew. Lasy pochłaniają duże ilości CO₂ i stanowią ważny rezerwuar surowca, dlatego ekologia gleby jest istotnym obszarem badań. Choć większość prac koncentruje się na relacjach drzew z grzybami, bakterie (m.in. dzięki udziałowi w obiegu azotu) również pełnią bardzo ważną funkcję w ekosystemach leśnych.

Dość dobrze są opisane zagrożenia nasion drzew leśnych przez choroby grzybowe i szkodniki. Nieporównanie słabiej znana jest tematyka erozji zmienności genetycznej powodowanej nie tylko czynnikami biologicznymi i środowiskowymi, lecz także antropogenicznymi w całym toku postępowania z nasionami. Jak nimi gospodarować, by możliwie skuteczniej zachować żywotność i zasoby genowe? Odpowiedzi znajdujemy w konstatacjach i wskazówkach doktora hab. Szymona Jastrzębowskiego, profesora Instytutu Badawczego Leśnictwa, z Zakładu Hodowli Lasu i Genetyki Drzew Leśnych.

W poprzednim numerze „Lasu Polskiego” ukazał się mój krótki artykuł traktujący o wizycie gdańskich leśników w Szwecji w czerwcu 2026 roku. Tereny dotknięte skutkami huraganu Johannes nie stanowiły jednakże wyłącznej tematyki tego wyjazdu. Równie interesujące było zapoznanie się z pożarzyskiem z roku 2014, gdzie następnie w 2016 r. utworzono rezerwat przyrody Hälleskogsbrännan obejmujący swoim zasięgiem 6420 ha.

Las, świątynia przyrody, przyciąga nas nie tylko możliwością obcowania z naturą i relaksem z dala od miejskiego zgiełku, ale także korzystaniem z jego dóbr jak np. pozyskanie drewna, zbieractwo runa leśnego czy myślistwo. Jest miejscem pracy. Wędrując po leśnych ostępach, nie zapominajmy jednak, że to my jesteśmy tu obcymi w stosunku do prawowitych mieszkańców lasu, takich jak żmija zygzakowata.

Liczba przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (kolejnej obok boreliozy, opisywanej w numerze 13–14/2026, choroby odkleszczowej) lawinowo rośnie. W 2022 r. odnotowano 445 przypadki, w 2023 r. liczba ta wzrosła do 659, w 2024 r. do 793, a w 2025 r. było to aż 928 przypadków. Nie znamy na nią lekarstwa, a w jej następstwie możliwy jest zgon lub trwałe kalectwo. Powikłania mogą mieć charakter fizyczny lub psychiczny. Jest jednak możliwość skutecznej prewencji. Poznajmy bliżej KZM!

Na pierwszy rzut oka wydaje się to proste. Wychodzisz w teren, wyciągasz telefon, robisz kilka zdjęć, nagrywasz krótki film, dopisujesz kilka zdań i publikujesz. W praktyce osoby prowadzące media społecznościowe w nadleśnictwach wiedzą, że za jednym postem często stoją godziny pracy oraz cały zestaw kompetencji – od fotografii i montażu, przez copywriting, aż po analizę danych.

Każdy malutki „trzmielojadzik” już od jajka uczony jest przez rodziców następującego wierszyka: Na obiadek co sobotę, na szerszenie mam ochotę. A gdy przyjdzie zaś niedziela, ślinka leci mi na trzmiela. Lepsze dla mnie niż kokosy, larwy i poczwarki osy. Trzmielojada taka rada, chcesz być syty? Zjedz owada!

Są książki, które się po prostu czyta, i takie, które się przeżywa – Drzewnik Agnieszki Antosik bez wątpienia należy do tej drugiej grupy. To pozycja z pogranicza poradnika, dziennika i cichego przewodnika duchowego, która zamiast serwować gotowe odpowiedzi, łagodnie prowadzi czytelnika w głąb lasu i w głąb samego siebie.

Jeep pochwalił się niedawno dwiema nowościami. Podczas oficjalnej prezentacji miałem okazję przejechać się odświeżonym, najmniejszym Avengerem i nową, najmocniejszą i elektryczną odmianą Compassa.

Kanadę od kilku lat nawiedzają katastrofalne pożary lasów. Jeden z nich strawił wiele hektarów lasów w Parku Narodowym Jasper w 2024 roku. Zniszczeniu uległy okoliczne miasta – ewakuowano 25 tys. osób. Miałem okazję odwiedzić to miejsce i obserwować skutki pożogi oraz odradzanie się majestatycznej natury.

Daje się słyszeć głosy, że edukacja przyrodniczo-leśna się nie sprawdziła: ludzie, jak wyrzucali śmieci do lasu, tak robią to nadal, quady, jak jeździły, tak jeżdżą – pisałem w „Lesie Polskim” w 2009 roku. W tym samym roku wraz z Wiktorem Naturskim, Anną Pikus, Hanną Będkowską i Dagny Nowak-Staszewską, przygotowywaliśmy się do założenia SEL, które zostało oficjalnie zarejestrowane rok później.

• Szwecja: Pozyskanie drewna w 2025 roku
• Ukraina: Microsoft wesprze cyfryzację Lasów Ukrainy
• Czechy: Pozyskanie drewna w 2025 roku
• Łotwa: Automatyzacja organizacji pozyskiwania drewna

• Sektor leśno-drzewny alarmuje
• Uwagi branży drzewnej odrzucone
• Port Północny stawia na pellet

Dyrektor Rajmund Jelonek był witany w nadleśnictwie owacyjnie. Nawet dział sprzedaży drewna pofatygował się machać i wznosić radosne okrzyki, a kto jak kto, ale leśny marketing nie ma przecież czasu na takie głupstwa, jak dyrektorskie odwiedziny, które zawsze dezorganizują pracę jednostki i nie ma z nich żadnego pożytku.

Krzyżówka 17/2026