W ostatnim dziesięcioleciu rozmiar szkód powodowanych przez klęski żywiołowe w polskich lasach zmuszał do pozyskiwania drewna w ilościach od kilku do kilkunastu procent planowego rozmiaru rocznego pozyskania. Klęski w różnym rozmiarze i formie występowały każdego roku. Tym zagadnieniom poświęcono konferencję, jaka odbyła się w czerwcu tego roku w Poznaniu.
KanadaSprzedaż na pniuKanadyjska administracja leśna – zarówno prowincjonalna, jak i federalna – nie prowadzi sama pozyskiwania drewna. Zajmuje się tym przemysł drzewny. Administracja leśna sprzedaje drewno na pniu. Nabywane prawo do pozyskania drewna obwarowane jest jednak licznymi obowiązkami z zakresu gospodarki leśnej. W prowincji Kolumbia Brytyjska często praktykowane jest też wydzierżawianie lasów firmom leśno-drzewnym (z reguły na 25 lat). W ostatnich latach roczne pozyskanie drewna w Kanadzie wynosiło łącznie 180–200 mln m3. Maksymalna ilość drewna, jaką w ramach zrównoważonej gospodarki leśnej można rocznie pozyskiwać w kanadyjskich lasach, szacowana jest na 203 mln m3.Lasy w Kanadzie zajmują powierzchni 310 mln ha, z czego 236 mln ha to lasy gospodarcze. Zdecydowanie przeważa własność publiczna: 76% kanadyjskich lasów znajduje si pod zarządem poszczególnych prowincji, 16% – pod zarządem federacji. Drewno drzew iglastych stanowi 3/4 zapasu lasów gospodarczych. Wśród drzew iglastych dominują świerki (45% miąższości drewna iglastego), sosny (22%) i jodły (14%), a wśród drzew liściastych – topole (59%), brzozy (20%) i klony (11%).
AustriaRekordowe pozyskanieW roku 2008 pozyskano w Austrii 21,8 mln m3 drewna, co stanowi absolutny rekord dla tego kraju (to o 14,5% wi cej od średniego pozyskania w okresie 2004–2008 i o 29,8% wi cej od średniej w okresie 1999–2008). Struktura sortymentowa pozyskania przedstawiała si nast pująco: drewno tartaczne grube (>20 cm) – 11,54 mln m3 (53,0%), drewno tartaczne cienkie – 1,62 mln m3 (7,4%), drewno do przerobu przemysłowego – 3,61 mln m3 (16,6%), drewno energetyczne – 5,02 mln m3 (23%). Aż 63,6% pozyskania stanowiło drewno poklęskowe (o 69,6% wi cej od średniej 5-letniej i o 127,2% więcej od średniej 10-letniej).Tartaki płaciły za świerkowe drewno tartaczne klasy B przeci tnie 72,52 euro/m3 (o 8,8% mniej niż w roku 2007). Papierówka świerkowa kosztowała średnio 29,27 euro/m3 (-5,2%). Przeci tna cena za metr przestrzenny drewna opałowego twardego i mi kkiego wynosiła odpowiednio 52,31 euro (+1,4%) i 35,80 euro (-0,1%).
Zapas fińskich lasów zwiększa się rocznie o dziesiątki milionów m3 nawet po uwzględnieniu pozyskania drewna i naturalnych ubytków. W tym sensie lasy te stanowią pochłaniacz CO2. Jeśli sekwestracja węgla przez lasy zostanie uwzględniona w rozliczeniach ograniczania emisji CO2, Finowie powinni więc na tym skorzystać. Jednak wcale nie jest to takie pewne. Okazuje się bowiem, że fińskie lasy mogą być też traktowane jako źródło emisji CO2. Wszystko zależy od modeli kalkulacyjnych, które zostaną wynegocjowane. Dla Finów niekorzystne są modele oparte na lesistości.– Dla Finlandii szczególne znaczenie ma sposób, w jaki w następnej umowie klimatycznej zostanie uwzględniona zdolność lasów do wiązania węgla. W sensie naukowym fińskie lasy są pochłaniaczem węgla. Natomiast zgodnie z modelami kalkulacyjnymi, które bierze się pod uwagę w negocjacjach klimatycznych, fińskie lasy okazują się źródłem emisji węgla – mówi Paula Lehtomäki, fińska minister środowiska. – Preferowalibyśmy model, który by uwzględniał wcześniejsze działania hodowlane i nie nagradzał tych państw, które kiedyś zniszczyły swoje lasy i dlatego mogą teraz łatwo zwiększać swoją lesistość.Kwestią otwartą pozostaje uwzględnienie w rozliczeniach emisyjnych węgla akumulowanego w produktach drzewnych.
Japończycy mają obecnie doskonałą okazją do wypracowania kompleksowego systemu zagospodarowania swoich lasów, ponieważ nie ograniczają ich jeszcze żadne schematy. Mechaniczne kopiowanie europejskich rozwiązań nie wchodzi jednak w rachubę ze wzglądu na całkowicie odmienne warunki fizjograficzne.W Japonii lasy porastają wyłącznie górujące nad dolinami wzniesienia, które już u samej podstawy cechują sią dużą lub bardzo dużą stromizną. Równiny zająte są pod uprawą ryżu lub osiedla i drogi. Zbocza o bardzo zróżnicowanej rzeźbie wznoszą sią na wysokość od kilkuset do tysiąca metrów i są poprzerzynane licznymi wciosami. 50% lasów stanowią naturalne drzewostany liściaste, które praktycznie nie mają żadnego znaczenia gospodarczego. Reszta to jednowiekowe drzewostany powstałe z sadzenia (przeważnie w wieku 40–60 lat), tworzone przez dwa gatunki iglaste – szydlicą japońską (Cryptomeria japonica) i cyprysik tępołuskowy (Chamaecyparis obtusa). Drzewostany te powstały na powierzchniach lasów, które intensywnie użytkowano w okresie powojennego ożywienia gospodarczego. Od tamtego czasu praktycznie nie wykonywano w nich żadnych zabiegów pielągnacyjnych czy trzebieży.Obydwa wymienione gatunki drzew mają znaczenie gospodarcze, przy czym bardziej ceniony jest cyprysik (drewno twardzielowe). Nie ma kłopotów ze zbytem drewna. Jego ceny osiągają lub nieco przekraczają poziom środkowoeuropejski.
Właściciele lasów w Szwecji wstrzymują cięcia rębne. W ciągu pierwszych dwóch miesięcy br. powierzchnia drzewostanów objętych użytkowaniem rębnym zmniejszyła się o przeszło 1/3 w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Jak informuje Szwedzka Agencja Leśna, pozyskanie drewna ograniczane jest we wszystkich częściach kraju. Proces ten rozpoczął się już w drugiej połowie 2008 roku. Podczas gdy w 2007 r. całkowite pozyskanie drewna w Szwecji osiągnęło poziom 96,7 mln m3, to w 2008 r. wyniosło ono jedynie 85 mln m3.
Pozyskanie drewna w Rosji zmniejszyło się w ciągu ostatnich piętnastu lat o 65%, produkcja tarcicy – o 72%, a produkcja papieru – o 33%. W rezultacie udział Rosji w Światowym handlu wyrobami drzewnymi zmniejszył się z 18 do zaledwie 1,9%.Rosja ma największe zasoby drzewne na świecie: zapas jej drzewostanów, przekraczający 82 mld m3, odpowiada jednej czwartej światowych zasobów drzewnych. Największy dopuszczalny rozmiar rocznego pozyskania drewna sięga 635 mln m3. Rzeczywiste pozyskanie drewna w Rosji wynosi jednak tylko 187 mln m3 rocznie. To oznacza, że jej potencjał jest wykorzystywany w mniej niż 30%.Wolumen sprzedaży na rosyjskim rynku wyrobów drzewnych (bez mebli) szacowany jest na 11 mld euro, z czego przeszło jedna trzecia to sprzedaż wyrobów importowanych. Rosja produkuje zaledwie 7,5 mln t papieru, podczas gdy Szwecja (zapas drewna 3,2 mld m3) i Finlandia (2,1 mld m3) wytwarzają odpowiednio 12,1 mln i 14,3 mln t papieru! Jedną z przyczyn tej dysproporcji jest fakt, że zużycie papieru na jedną osobę jest w Rosji bardzo małe (37 kg/rok). Dla porównania: w Stanach Zjednoczonych wartość tego miernika wynosi 329 kg/rok.
Zwierzyna gruba. Zasady prawidłowego pozyskiwania P. Janiszewski, T. Daszkiewicz Wydawnictwo Mantis 2008 Ta niewielka 48-stronicowa książka stanowi aktualne kompendium wiedzy na temat pozyskiwania 7 gatunków ssaków, zaliczanych w Polsce do zwierzyny grubej. Jej autorami są naukowcy z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, a książka jest efektem ich pracy badawczej prowadzonej w latach 2005-2008. Pokrótce omówiono w niej biologię (ze szczególnym rozwinięciem rozwoju osobniczego), ekologię i wygląd każdego z nich. Zawiera też dane o wielkości populacji i pozyskania poszczególnych gatunków w Polsce. Przedstawiona podstawowa wiedza, niezbędna w łowiectwie już na poziomie stażysty, jest kwintesencją tego, co o zwierzynie wiedzieć się powinno. Jednak dla osób z większym doświadczeniem z pewnością będzie niewystarczająca.
Austriackie Lasy Związkowe SA postanowiły wstrzymać planowe pozyskanie drewna w lasach państwowych Austrii, których są gospodarzem, przynajmniej do końca marca 2008 roku. Powodem tej decyzji jest znaczne przekroczenie etatu cięć, związane z koniecznością zagospodarowania ogromnych ilości drewna poklęskowego. W styczniu 2007 r. huragan Cyryl powalił blisko 1,5 mln m3 drewna, co odpowiada mniej więcej całemu rocznemu pozyskaniu spółki. Do tego doszły jeszcze niebagatelne szkody wtórne (zasiedlenie drzew przez korniki), mimo że powierzchnie poklęskowe zostały uprzątnięte w rekordowym tempie.
Choć walne zebranie członków Stowarzyszenia Przedsiębiorców Leśnych, które odbyło się 26 stycznia br. w OSW LP w Puszczykowie, było zebraniem sprawozdawczo-wyborczym, wybory do zarządu głównego się nie odbyły. Powód – brak kworum. Tego mroźnego dnia, gdy na wielu bocznych drogach była ślizgawica, pod Poznań dotarło tylko 84 spośród 206 członków SPL. Wśród dokonań ostatniej, trzyletniej kadencji zarządu głównego, jego prezes Jan Kubiak wymienił m.in.: objęcie usług leśnych podatkiem VAT, wprowadzenie przez LP jednolitych dla całego kraju katalogów pracochłonności prac leśnych oraz odstąpienie od wymogu korowania pni sosnowych przy pozyskiwaniu drewna.
