28 grudnia 2006

Atlas kieszonkowy ptaków

Atlas kieszonkowy ptakówJ. Elphick, J. Woodward Solis 2006Konstrukcja atlasu jest zbliżona do opisanej w prezentowanych obok atlasach drzew oraz skał i minerałów. Każdy gatunek opatrzony jest zwięzłym komentarzem prezentującym jego najważniejsze cechy, biotop oraz szczegóły biologii i ekologii pomagające zidentyfikować dany gatunek. A zaprezentowano ich w książce 320. W oznaczaniu ptaków pomogą nam także liczne rysunki i zdjęcia, które w liczbie 4-5 umieszczono przy każdym opisie. Trzeba pamiętać, że zastosowany w atlasie podział na grupy jest inny niż obowiązujący w systematyce ptaków. Zabieg ten umożliwił autorom umieszczenie obok siebie gatunków zbliżonych wyglądem lub występujących w tym samym środowisku, co w niektórych przypadkach ułatwia szybką identyfikację.

6 grudnia 2006

Ochrona przyrody w lasach

Ochrona przyrody w lasach Ryszard Kapuściński PWRiL 2006Przed leśnikami stawiane są coraz wyższe wymagania z zakresu ochrony przyrody w lasach. O ile adepci studiów leśnych nie mają większego problemu ze zdobyciem najnowszej wiedzy z tego obszaru, o tyle dla leśników pracujących w zawodzie od kilku czy kilkunastu lat jest ona trudno dostępna. Przede wszystkim dla nich powstała ta książka. W sposób zwięzły prezentuje ona podstawy prawne ochrony przyrody w Polsce, jej formy, a także zagrożenia dla środowiska. Nowością dla tego typu poradników, a zarazem jego najwartościowszą częścią, jest obszerny rozdział poświęcony ochronie siedlisk przyrodniczych. Wynika on ze zmian, jakie dokonały się w polskim prawodawstwie po wejściu do UE. Bezpośrednią tego konsekwencją jest również dość częste odnoszenie się do sieci Natura 2000. Większą część, spośród 448 stron publikacji, zajmują opisy gatunków oraz barwne tablice. W ostatniej części poradnika znajdziemy również spis literatury oraz skorowidze nazw opisanych gatunków grzybów, roślin i zwierząt. Czytając książkę łatwo można się przekonać, jak trudnym w realizacji tematem jest ochrona przyrody. Autor wielokrotnie przedstawia różne zawiłości i niedociągnięcia, które stoją na przeszkodzie w realizacji zapisów prawa. Wśród nich pojawiają się m.in. braki finansowe, częściowe zacieranie odpowiedzialności za ochronę przyrody, a także brak oceny efektywności przedsięwzięć ochronnych.

6 grudnia 2006

Nowy gatunek Phythophthory

W zamierającym drzewostanie olszowym w Nadleśnictwie Koło (RDLP w Poznaniu) naukowcy odkryli zupełnie nowy dla nauki gatunek. Dla upamiętnienia kraju, w którym został odnaleziony, nazwano go Phythophthora polonica. – Nad rzeką Ner znajdowało się ponad 50 ha odroślowego drzewostanu olszowego rosnącego na torfach niskich głębokich – opowiada Mirosław Macherski, nadleśniczy z Koła. – Był on zalewany każdej wiosny, ale podczas powodzi w 1997 r. doznał podtopienia letniego, czego olsza nie toleruje. Już w następnym roku drzewa zaczęły wykazywać oznaki zamierania. W listopadzie 2005 r., po konferencji w Puszczykowie dotyczącej zamierania drzewostanów liściastych, nadleśniczy opowiedział o problemie naukowcom z IBL. – Następnego dnia pojechaliśmy do Koła i pobraliśmy próbki z zamierających olsz – mówi Tomasz Oszako z Zakładu Fitopatologii IBL. – Wyhodowaliśmy z nich organizm, którego DNA porównaliśmy z bazą danych wszystkich znanych nauce gatunków. Okazało się, że jest to zupełnie nowy patogen.

6 grudnia 2006

Szumią lasy… o kulturze

Każdy z nas pamięta barwne opisy leśnych ostępów z powieści Kraszewskiego i Sienkiewicza. Wielu wkuwało w szkole „leśne” fragmenty „Pana Tadeusza”. Każdy też z nas zapewne, na wzór Jana z Czarnolasu, ma swoje ukochane drzewo, swoją lipę, pod którą lubi rozmyślać. Czy często zastanawiamy nad tym, jak las postrzegany był w dziełach artystów czy wierzeniach na przestrzeni wieków? Próbę kompleksowego spojrzenia na las jako na całość dorobku kulturowego podjęli na V Ogólnopolskiej Konferencji „Las w kulturze polskiej” przybyli z całego kraju przedstawiciele świata nauki: historii literatury, etnografii, archeologii, his- torii kultury oraz leśnictwa. Konferencja odbyła się w dniach 19–21 maja br. w Cisnej, a jej organizatorami były: Instytut Historii UWM w Olsztynie, RDLP w Krośnie, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie i Nadleśnictwo Cis- na. Właśnie ono udzieliło uczestnikom spotkania gościny i oddało świeżo wyremontowany Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy „Wołosań” do dyspozycji „leśnych naukowców”. Patronat honorowy nad konferencją objął dyrektor generalny LP Andrzej Matysiak, a kierownictwo naukowe prof. Wojciech Łysiak.

6 grudnia 2006

Dziwnaki na Dzień Dziecka

– To jest przedstawienie o lesie i o rodzinie – mówi Robert Tondera, autor scenariusza i reżyser sztuki „Dziwnaki i święto lasu”, którą można było oglądać w maju na scenie Teatru Nowego w Warszawie. Warto wspomnieć o tym wydarzeniu, gdyż jest to nieczęsta próba scenicznej prezentacji treści przyrodniczych. I to w dodatku dla najmłodszych widzów. Bohaterowie to czteroosobowa rodzina sympatycznych stworów mieszkająca w lesie, który leczy rany po klęsce pożaru. Powoli wprowadzają się doń owady, które są szczególnym przedmiotem zainteresowań bohaterów (m.in. Hieronima, w którego wcielił się autor sztuki). Młodszy z dziwnaków, Gągol, przygotowuje znakomitą, żyjącą kolekcję owadów, która zostaje wyróżniona podczas Święta Lasu. Dzięki niej mali widzowie dowiadują się o istnieniu kraśnika siedmioplamka, jelonka rogacza i turkucia podjadka.

2 września 2006

O przebudowach

8 lutego br. w Kolegium Rungego w Poznaniu odbyła się I Krajowa Konferencja Naukowa, której tematem była „Przebudowa lasów w Polsce – teoria i praktyka”, zorganizowana przez Katedrę Urządzania Lasu WL AR w Poznaniu, PTL, DGLP oraz RDLP w Poznaniu. Głównym celem konferencji było poznanie aktualnego stanu wiedzy o przebudowie drzewostanu i, jak powiedział otwierający spotkanie prof. Ryszard Miś: – Dostarczenie leśnikom materiałów do realizacji niełatwego zadania, jakim jest przebudowa. W przeciągu zaledwie czterech godzin przedstawiono (bardzo sprawnie) dziewięć referatów, których autorzy w różny sposób zaprezentowali problemy związane z przebudową. Poruszono nie tylko kwestie typowo urządzeniowe i hodowlane, ale także zagadnienia ogólnoprzyrodnicze. Dyskusja, która wywiązała się na zakończenie, dowodzi, że realizacja teorii w praktyce nie jest wcale taka prosta.

31 sierpnia 2006

Jeden świat Nadleśnictwa Rudka

2 sierpnia br. Nadleśnictwo Rudka gościło podopiecznych Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom i Młodzieży Specjalnej Troski „Jeden Świat” z Białegostoku. Rodziny z niepełnosprawnymi dziećmi w ramach „Leśnego Lata” uczestniczyły w całodziennej wyprawie po Nadleśnictwie.

12 lipca 2006

Studia i Materiały CEPL nr 13 i 14

Studia i Materiały CEPL nr 13 i 14Dariusz Anderwald (red.) LZD SGGW 2006 Rosnąca rola edukacji widoczna jest niemal we wszystkich polskich lasach. Najwyraźniej widać to w nowoczesnych ośrodkach edukacji, na niezliczonych ścieżkach, w publikacjach i leśnych programach edukacyjnych. Nic dziwnego, że wśród leśników wzrasta też zainteresowanie tym, w jaki sposób najefektywniej przekazywać wiedzę przyrodniczą. Unaoczniła to X Konferencja Współczesne Zagadnienia Edukacji Leśnej Społeczeństwa, której pokłosiem jest 13 zeszyt Studiów i Materiałów Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie. Rola turystyki, rekreacji i zabawy w edukacji leśnej społeczeństwa, bo taki tytuł nosi ta publikacja, zawiera 22 referaty wygłoszone w trakcie konferencji. Wśród nich znajdziemy informacje o źródłach finansowania czy roli różnych form ochrony przyrody w edukacji. Znajdziemy też materiały poświęcone znaczeniu edukacji i ośrodków edukacyjnych, wpływie turystyki na środowisko leśne, a także konkretnym przykładom zabaw i wykorzystywaniu wiedzy przyrodniczej w procesie nauczania dzieci i młodzieży. Publikację kończy lista pokonferencyjnych wniosków. Wśród wielu ciekawych propozycji znajdziemy m.in. postulaty, by edukatorzy funkcjonujący w nadleśnictwach zostali włączeni do służby leśnej oraz że konieczne staje się znalezienie możliwości prowadzenia przez leśników edukacji odpłatnej.

20 czerwca 2006

Nadleśnictwo Gdańsk na pikniku

W niedzielę 28 maja br. na Skwerze Kościuszki w Gdyni udało mi się wygrać mój pierwszy w życiu wyścig łodzi wiosłowych. Wygrałem, bo przeciwnik wpadł do wody. Na szczęście tak naprawdę spadł nie do wody, ale z siodełka symulatora sportowej łódki. Poza tym wyścig był zupełnie prawdziwy. Symulator z gdańskiego AWF to jedna z atrakcji Pikniku Naukowego organizowanego w ramach IV Bałtyckiego Festiwalu Nauki. Festiwal to cały szereg imprez, odbywających się w siedzibach instytucji biorących w nim udział. Sam piknik to wielka impreza przy nabrzeżu gdyńskim: 69 imprez organizowanych przez 26 instytucji z Trójmiasta.

10 czerwca 2006

PTL w Lublinie

Polesie, Włodawa, Roztocze, Puławy, Nałęczów, Kazimierz Dolny, Biłgoraj. To tylko niektóre miejsca, jakie 7-9 września br. zazielenili swoimi mundurami członkowie PTL. Właśnie Lubelszczyzna była miejscem 106. Zjazdu Delegatów Oddziałów PTL. Zjazd, sesję naukową i wyjazdy terenowe zorganizowały: Oddział Lubelski Towarzystwa, RDLP w Lublinie, gościnne lubelskie nadleśnictwa oraz Roztoczański i Poleski Park Narodowy. Towarzystwo stoi na straży kultury i tradycji polskiego leśnictwa oraz jednoczy środowisko leśników w całym kraju. To cytat z wprowadzenia do statutu Towarzystwa. Jakby w odpowiedzi na tę deklarację – nietypowy tytuł tegorocznej sesji: Kulturotwórcza rola lasu i leśnictwa. Las na styku trzech kultur.Pojęcie lasu zakorzenionego w polskiej tradycji i kulturze, w historii, w języku polskim coraz częściej przewija się jako temat różnego rodzaju konferencji. Jaki jest tego powód? Trzeba przyjąć za dobrą monetę, że kulturotwórczy, humanistyczny i etyczny wymiar lasu nie jest spychany do „getta kultury”, a staje się pełnoprawnym (obok znaczenia gospodarczego i przyrodniczego) czynnikiem w mówieniu o lesie i leśnictwie.