Co warto przeczytać

Biebrza sześć pór roku G. i T. Kłosowscy Oficyna Wydawnicza Multico 2007 Trudno zliczyć, która to już publikacja braci Kłosowskich poświęcona Biebrzy. Zachwyt fotografików doliną najdzikszej polskiej rzeki trwa nieprzerwanie od 30 lat i wciąż przynosi owoce. Tym razem jest nim blisko dwustustronicowy album, będący drugą pozycją w serii „Prawdziwa Polska”. Podobnie jak w opisywanej wcześniej książce Katarzyny Sołtyk (nr 10/2007), dwujęzyczna warstwa tekstowa (polski i angielski) jest tu dość rozbudowana, co jest zdecydowanym atutem. Barwny język i znawstwo z jakim Tomasz Kłosowski opisuje przyrodę i ludzi Biebrzy nie ma sobie równych. Podobnie jak i trudno by znaleźć fotografików, którzy w tak pełnym wymiarze sportretowaliby dolinę rzeki i jej mieszkańców. Kłosowscy systematycznie miesiąc po miesiącu, rok po roku, dziesięciolecie po dziesięcioleciu, wracają nad rzekę, by utrwalać jej piękno i zmiany zachodzące przez lata. Album wiele tych zmian pokazuje. Wysokie wieże widokowe górujące nad rozlewiskami, niespotykane tu do niedawna czaple białe lub będące niegdyś rzadkością, a dziś powszechnie widywane, łabędzie krzykliwe. Ale w książce pokazano też ginące w zatrważającym tempie cietrzewie i dubelty oraz odchodzący krajobraz nadbiebrzańskiej wsi – chaty kryte strzechą, sianokosy, krowy płynące przez rzekę na pastwisko, psy pasterzy na łodziach.

Umiejętność lasowa tom 2 August von Burgsdorf Ruthenus 2006 Krośnieńskie wydawnictwo oferuje nam reprint drugiej części wydanego w 1810 r. „Rękoksiągu dla właścicieli lasów i ich leśniczych. Powszechna teoretyczno-praktyczna wszystkich lasowych umiejętność nauka”. Współcześnie wydany pierwszy tom tego dzieła prezentowaliśmy na naszych łamach przed rokiem. W oryginale książka napisana została po niemiecku na zlecenie króla Fryderyka Wilhelma II przez „najwyższego w Branderburgii Leśniczego”, a faktycznie generalnego inspektora tamtejszych lasów. Przetłumaczył ją Filip Nałęcz-Kobierzycki, dokonując skrótów i dostosowując niektóre zapisy do polskich, a właściwie galicyjskich realiów XIX wieku.

Grzybobranie w lasach zielonogórskichWojewództwo lubuskieMapa wędkarskaCartoMedia 2006/2007Prezentowane mapy są zwiastunami serii prezentującej różne regiony kraju. Obydwie wydane w skali 1: 200 000 zawierają informacje przydatne osobom gustującym w aktywnej turystyce.

Praktyczny atlas Tatr polskich i słowackich Michał Siwicki Polkart/Sygnatura 2006/2007Amatorzy wycieczek w góry dostali w ostatnim czasie do dyspozycji ciekawy zbiór map po polskich i słowackich Tatrach. Ułożenie ich w książeczkę kieszonkowego formatu zachęca do korzystania z publikacji w każdych warunkach – zarówno domowych, jak i terenowych. Zamieszczone mapy w skali 1: 25 000 oraz 1: 15 000 (plany miejscowości) są starannie przygotowane i utrzymane w przyjemnej dla oka kolorystce. Zawierają wiele przydatnych na szlaku informacji topograficznych, geograficznych i turystycznych. Wśród nich za najistotniejsze można uznać nazwy polan, hal, szczytów (nie przy wszystkich podane są wysokości n.p.m.) i oczywiście przebieg szlaków, tras rowerowych i narciarskich wraz z wyciągami, i usytuowanie schronisk. Naniesiono także przebieg ścieżek dydaktycznych. Przy każdym szlaku znajdują się informacje o czasie podejścia i zejścia oraz informacje o jego trudności, które podano w czterostopniowej skali oraz specjalnie oznaczono fragmenty wymagających tras zabezpieczonych łańcuchami.

Z dziejów Lasów Państwowych i leśnictwa polskiego 1924-2004.Tom 3. Lata powojenne i współczesność CILP 2006Gdy przed kilkoma miesiącami pisałem, że powstaje dzieło opisujące ponad 80-letnią historię Lasów Państwowych, nie spodziewałem się, że kolejny tom przytłoczy mnie tak olbrzymią liczbą informacji. Zaskoczenie było tym większe, że składa się on z 2 części, a każda z nich zawiera ponad 430 stron tekstu. Czytelnik dostaje więc potężną dawkę wiedzy o LP i lasach w ogóle. Zespół 23 autorów, kierowany przez prof. Andrzeja Szujeckiego, to postaci od dziesięcioleci mocno związane z polską nauką i praktyką leśną. Nie należy się więc dziwić, że stworzyli tak obszerną publikację. Jednak liczba przedstawionych informacji wynika przede wszystkim z bogactwa historycznego i różnorodności polskiego leśnictwa.

Kieszonkowy atlas drzew Kieszonkowy atlas skał i minerałów Solis 2006Obydwa prezentowane atlasy to zwięzłe, kieszonkowe wydawnictwa ułatwiające rozpoznawanie ponad 300 drzew i krzewów oraz podobnej liczby skał i minerałów. Autorem części poświęconej drzewom jest Allen Coombes, zaś drugiej – mineralogicznej Monica Price i Kevin Walsh. Są to przedruki wydawnictw zachodnich, które ukazały się na tamtejszym rynku w 2005 roku. W pierwszej części książek znajdziemy rozdziały informujące o układzie atlasów i sposobie korzystania z nich. Ponadto znajdują się tam ogólne informacje o sposobach identyfikacji roślin drzewiastych bądź skał, o tym, na jakie elementy w ich budowie i strukturze należy zwrócić uwagę, podejmując próbę ich identyfikacji. Dodatkowo w tomiku poświęconym skałom i minerałom w sposób ogólny zaprezentowano wiadomości o powstawaniu niektórych skał oraz o miejscach i sposobie ich poszukiwania.

Atlas kieszonkowy ptakówJ. Elphick, J. Woodward Solis 2006Konstrukcja atlasu jest zbliżona do opisanej w prezentowanych obok atlasach drzew oraz skał i minerałów. Każdy gatunek opatrzony jest zwięzłym komentarzem prezentującym jego najważniejsze cechy, biotop oraz szczegóły biologii i ekologii pomagające zidentyfikować dany gatunek. A zaprezentowano ich w książce 320. W oznaczaniu ptaków pomogą nam także liczne rysunki i zdjęcia, które w liczbie 4-5 umieszczono przy każdym opisie. Trzeba pamiętać, że zastosowany w atlasie podział na grupy jest inny niż obowiązujący w systematyce ptaków. Zabieg ten umożliwił autorom umieszczenie obok siebie gatunków zbliżonych wyglądem lub występujących w tym samym środowisku, co w niektórych przypadkach ułatwia szybką identyfikację.

Ochrona przyrody w lasach Ryszard Kapuściński PWRiL 2006Przed leśnikami stawiane są coraz wyższe wymagania z zakresu ochrony przyrody w lasach. O ile adepci studiów leśnych nie mają większego problemu ze zdobyciem najnowszej wiedzy z tego obszaru, o tyle dla leśników pracujących w zawodzie od kilku czy kilkunastu lat jest ona trudno dostępna. Przede wszystkim dla nich powstała ta książka. W sposób zwięzły prezentuje ona podstawy prawne ochrony przyrody w Polsce, jej formy, a także zagrożenia dla środowiska. Nowością dla tego typu poradników, a zarazem jego najwartościowszą częścią, jest obszerny rozdział poświęcony ochronie siedlisk przyrodniczych. Wynika on ze zmian, jakie dokonały się w polskim prawodawstwie po wejściu do UE. Bezpośrednią tego konsekwencją jest również dość częste odnoszenie się do sieci Natura 2000. Większą część, spośród 448 stron publikacji, zajmują opisy gatunków oraz barwne tablice. W ostatniej części poradnika znajdziemy również spis literatury oraz skorowidze nazw opisanych gatunków grzybów, roślin i zwierząt. Czytając książkę łatwo można się przekonać, jak trudnym w realizacji tematem jest ochrona przyrody. Autor wielokrotnie przedstawia różne zawiłości i niedociągnięcia, które stoją na przeszkodzie w realizacji zapisów prawa. Wśród nich pojawiają się m.in. braki finansowe, częściowe zacieranie odpowiedzialności za ochronę przyrody, a także brak oceny efektywności przedsięwzięć ochronnych.

Ptaki Polski Wiosna 2006 (1)Ornitologia i fotografia przyrodnicza przeżywają wyraźny rozkwit. Dowodem tego jest nowy na polskim rynku kwartalnik poświęcony ptakom, ich poznawaniu, ochronie i obserwacji. Stojące na bardzo wysokim poziomie edytorskim i merytorycznym pismo już od pierwszego numeru przyciąga uwagę doskonałymi fotografiami i ciekawymi tekstami. Wiele spośród nich to krótkie ilustrowane informacje o rzadkich gatunkach obserwowanych ostatnio w kraju, akcjach, interesujących zdarzeniach, nowych publikacjach, a także obozach ornitologicznych. Jednak największą część pisma zajmują artykuły o obserwacjach, badaniach, ciekawych gatunkach i miejscach oraz fotografowaniu ptaków.

Metody badań i ochrony sów Romuald Mikusek (red.) Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych Kraków 2005Życie zwierząt nocnych znajduje coraz większą rzeszę obserwatorów i badaczy. Nic dziwnego, że od niedawna zaczęły powstawać profesjonalne publikacje opisujące różne aspekty ich biologii i ekologii. Większość z nich stoi na wysokim poziomie merytorycznym, co świadczy nie tylko o profesjonalizmie autorów, ale również o niemałych oczekiwaniach odbiorców. Podobnie jest i tym razem. Prezentowana książka to dzieło osiemnastu autorów, reprezentujących przeróżne instytucje, począwszy od pracowników parków narodowych, poprzez członków fundacji i stowarzyszeń przyrodniczych, a na naukowcach i urzędnikach ministerialnych skończywszy. Wiele innych osób pomogło w gromadzeniu materiałów. Nic dziwnego, że efekt jest doskonały.