21/2026

Temat numeru
Przełom jesieni i zimy – gorący okres w pracy szkółkarza

Przełom jesieni i zimy, to czas, w którym nawarstwiają się prace w szkółce leśnej. Wie o tym każdy szkółkarz. Choć przez cały rok zawsze jest co robić, to właśnie wtedy pojawia się wiele zadań, które nie mogą czekać i muszą zostać wykonane w określonym czasie.

Cena:

14,50 zł brutto

Brak możliwości zakupu wydania cyfrowego.
Spis treści

Szkółkarstwo – Przełom jesieni i zimy – gorący okres w pracy szkółkarza

4

Przełom jesieni i zimy, to czas, w którym nawarstwiają się prace w szkółce leśnej. Wie o tym każdy szkółkarz. Choć przez cały rok zawsze jest co robić, to właśnie wtedy pojawia się wiele zadań, które nie mogą czekać i muszą zostać wykonane w określonym czasie.

Powiedzieli nam – Paweł Artych, nadleśniczy Nadleśnictwa Olsztyn, o tym, co to znaczy bezpieczny las

7

Co to znaczy bezpieczny las w rozumieniu Pawła Artycha – nadleśniczego Nadleśnictwa Olsztyn, które otrzymało Nagrodę Prezydenta Olsztyna „Lider Bezpieczeństwa” w dziedzinie „Bezpieczeństwo i porządek publiczny” za 2025 rok.

Urządzanie lasu – Planowanie operacyjne a planowanie strategiczne na poziomie regionalnym

8

Lasy funkcjonują w przestrzeni, której nie ograniczają granice nadleśnictw. Regionalne plany leśne mogą więc pomóc w godzeniu celów przyrodniczych, społecznych i gospodarczych, a jednocześnie stworzyć strategiczne ramy dla planów urządzenia lasu pozostających podstawowym narzędziem planowania w nadleśnictwie.

Hodowla lasu – Podsadzenia produkcyjne

10

Pośród ograniczeń cięć zupełnych, modyfikacji, wyłączeń i pojęcia rębni retencyjnej nieco kurzem przykryty został inny sposób zagospodarowania drzewostanów. Mowa tu o podsadzeniu produkcyjnym jako jednym z narzędzi do przebudowy drzewostanów.

Ochrona lasu – Krzewian nad morzem

13

Rzecz o jednym z boreczników, którego larwy żerują na igłach sosny. Borecznik krzewian Gilpinia frutetorum F. reprezentuje jeden z kilkunastu gatunków boreczników występujących w Polsce. Wśród nich sześć, na obszarze działania Zespołu Ochrony Lasu w Gdańsku (w nadleśnictwach w Toruniu i Gdańsku), wymagało wykonania interwencyjnych zabiegów lotniczych.

Na świecie – Wyniki segmentu gospodarczego Metsähallitusa w 2025 roku

16

W Finlandii polityka leśna państwa nie podąża wyłącznie za linią programową jednej partii. Jest formułowana nie przez pojedynczych decydentów politycznych, lecz przez wielu interesariuszy lasów. Kształt polityki leśnej państwa fińskiego to wynik wielopoziomowego procesu decyzyjnego, obejmującego daleko idącą partycypację społeczeństwa, mechanizmy parlamentarne i samorządowe oraz zobowiązania międzynarodowe.

Mykologia – Naturalna i sterowana mykoryzacja drzew leśnych

24

Odnowienie i zalesianie stanowią podstawowe procesy kształtujące ciągłość i trwałość ekosystemów leśnych. O ile odnowienie jest elementem naturalnego lub gospodarczego cyklu rozwojowego lasu, o tyle zalesianie prowadzi do tworzenia nowych ekosystemów leśnych na gruntach nieleśnych. W obu przypadkach powodzenie procesu zależy nie tylko od warunków siedliskowych i właściwego doboru gatunków drzew, lecz także od ich interakcji z mikroorganizmami glebowymi.

Hodowla lasu – Topola – modelowe drzewo

27

W Europie szybkorosnące topole zdolne do produkcji dużej ilości drewna w relatywnie krótkim cyklu są często uprawiane w systemach krótkiej rotacji i należą do ważnych drzew o znaczeniu produkcyjnym, zwłaszcza w południowej i zachodniej części kontynentu. Nieco inaczej postrzegane są u nas. Jednak topola ma pewną ukrytą zaletę – przydatność w badaniach naukowych.

Przyroda online – Sir David Attenborough – nazwisko zapisane w przyrodzie

31

8 maja obchodziliśmy 100. urodziny Sir Davida Attenborougha. Brytyjski biolog, popularyzator nauki i jeden z najbardziej rozpoznawalnych twórców filmów przyrodniczych od ponad siedmiu dekad pokazuje niezwykłość świata przyrody.

W locie – Na kolanach przed berniklami

32

Co te ptaki robią z człowieka? Ostatnio w samo południe w centrum Pucka położyłem się na brzuchu na skwerku znajdującym się przy deptaku, trasie rowerowej i ścieżkach tłumnie odwiedzanych przez lokalnych spacerowiczów…

Nauka dla praktyki – Ocena jakości nasion

34

Pomyślność leśnictwa zaczyna się od nasiona, ale jego jakość wciąż zazwyczaj oceniamy dopiero po fakcie. Test kiełkowania, próba tetrazolinowa, oględziny zarodka… To wszystko jest niezbędne, lecz coraz częściej okazuje się niewystarczające. Zespół badawczy z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku dowodzi, że o powodzeniu siewu decydują procesy zachodzące w nasionach, na ogół mało widoczne. Nowe podejście do oceny ich jakości w praktyce leśnej prezentuje doktor Hanna Fuchs, adiunkt z Zakładu Biologii Rozwoju ID PAN.

Z kart historii – Nadleśniczy Mejer, ksiądz Gałązka, Mehoffer i święty Hubert z Lubienia

36

W całej Polsce odbywają się Hubertusy, które są nie tylko okazją do kultywowania tradycji, lecz także do przypominania historii. Warto więc przywołać jedną z mniej znanych opowieści. Co łączy leśnika z Nadleśnictwa Lubień (obecnie Nadleśnictwa Piotrków, w RDLP w Łodzi), księdza, wybitnego artystę i patrona ludzi lasu? To niezwykła historia z czasów II wojny światowej, która z powodzeniem mogłaby posłużyć za kanwę powieści lub scenariusza filmowego.

Z wydawnictw – 321 niesamowitych faktów przyrodniczych Mathildy Masters

39

Co łączy stare drzewo, żubra, dżdżownicę, wilka, owady i plastikową butelkę? Okazuje się, że całkiem sporo… Wiecie, gdzie to sprawdzić? Mamy dla Was bardzo ciekawą propozycję, której nie może zabraknąć w biblioteczce miłośnika przyrody.

Z praktyki edukatora – XX Kongres Edukatorów Leśnych

40

Dwudziesty Kongres Edukatorów Leśnych odbył się na początku września w Traunkirchen w Austrii. Pod wieloma względami był wyjątkowy, bo poza jubileuszem żegnaliśmy na nim dwie osoby które rozpoczynały zrzeszanie edukatorów leśnych na poziomie europejskim: Dirka Schmeichela i Tomasa Baschnego, którzy przechodzą na emeryturę.

Na czasie – Każde pokolenie pisze dalszy ciąg

42

Jubileusz 70–lecia Technikum Leśnego im. prof. Jana Miklaszewskiego, III edycja Wioski dla Ziemi i III festiwal kulinarny Smaki i Smaczki Ziemi Lubuskiej połączyły pokolenia leśników, edukację przyrodniczą oraz regionalne dziedzictwo.

Auto do lasu – Dobry, bo prosty

46

Chińska motoryzacja ma się w Polsce bardzo dobrze i wciąż przyśpiesza. Na rynku zadebiutował Leapmotor B03X. To bardzo ważne auto, bo celujące w klientów segmentu B, w którym liczy się miejski spryt, praktyczne rozwiązania i rozsądna cena…

AUTOporadnik – Będzie drożej, ale czy bezpieczniej?

48

Już niedługo w życie wejdą kolejne regulacje, które jeszcze bardziej surowo będą traktowały kierowców łamiących przepisy na przejazdach kolejowych. Ostatnie miesiące wyraźnie pokazały, że kierowcy wciąż niepotrzebnie ryzykują i ignorują oznakowanie.

Z zagranicy

50
  • Słowacja: Negocjacje ws. sprzedaży państwowego drewna
  • Świat: Dłuższy okres wegetacyjny to niekoniecznie więcej drewna

Rynek drzewny

52
  • Drewno tropikalne pod unijnym nadzorem
  • Nowe wymagania dla biopaliw stałych
  • Branża drzewna o dostępie do surowca i nowych regulacjach
  • Optymalizacja prac leśnych i transportu drewna
  • Dostępność drewna do 2050 roku
  • Ustalono zasady sprzedaży drewna na lata 2027–2028
  • Lasy Państwowe przedłużają wsparcie paliwowe

Nadleśnictwo na opak – Leśne ex aequo

54

Po ogromnym zamieszaniu związanym z rezygnacją podsekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, kiedy już wszyscy jako tako doszli do siebie, ochłonęli, a tych, których pozostawił w nieutulonym żalu doprowadzono do jako takiej równowagi psychicznej, w dyrekcji postanowiono dokończyć konkurs na nadleśniczego.