Obszary Natura 2000 w prawie polskim

8 kwietnia 2014 10:55 2014 Wersja do druku

Obszary Natura 2000 w prawie polskim
Adam Habuda
Wyd. Difin 2013, s. 270

Natura 2000, mimo obecności na polskich ziemiach od 10 lat, dopiero teraz doczekała się kompleksowej monografii dotyczącej przepisów prawa jej dotyczących. Owszem pojawiały się artykuły czy wystąpienia dotyczące obszarów naturowych (jednej z istotniejszych dziś instytucji europejskiego prawa ochrony przyrody), jednak były wybiórcze i nie wyczerpywały skomplikowanej tematyki.

Jak podaje sam autor (prawnik związany z Zakładem Prawa Ochrony Środowiska Instytutu Nauk Prawnych PAN), opracowanie jest więc novum w literaturze prawniczej.

Podzielono je na pięć rozdziałów. Poruszane są wszystkie aspekty – począwszy od umiejscowienia prawa ochrony przyrody w prawie polskim, europejskim i międzynarodowym, poprzez proces wyznaczania obszarów naturowych i zarządzanie nimi aż po problematykę ocen oddziaływania na środowisko. Szeroko omówione zostały prawne konsekwencje naruszeń reżimu prawnego obszarów Natura 2000 (z podziałem na odpowiedzialność karną, cywilną i administracyjną).

Autor prezentuje nie tylko przegląd aspektów prawnych, ale także wysnuwa ciekawe wnioski. Zauważa w nich dwa sprzeczne oblicza Natury 2000. Po pierwsze jako obszarów przyjaznych (także z punktu widzenia prawa), próbujących godzić ochronę przyrody z działalnością ludzi, działających sprawnie na bezprecedensową skalę. Po drugie zaś jako obszarów, których działanie może nieraz budzić wątpliwości i pytania natury prawnej (np. nakładając nowe obowiązki na zarządców parków narodowych). Uwypukla, jak niedoskonałe jest jeszcze prawo – opierające się w przewadze na prawie ponadkrajowym (w tym przypadku prawie UE). Wskazuje na powodowane tym faktem trudności w funkcjonowaniu obszarów Natura 2000.

Opracowanie stanowiło podstawę habilitacji autora. Przyda się m.in. prawnikom, leśnikom, pracownikom magistratów i wszystkim, którzy na co dzień stykają się z problematyką prawnego usytuowania obszarów naturowych w naszym kraju.

UZ