8/2026

Temat numeru
Ważni w polskiej ekologii

Portal Ekologia.pl opublikował „Ranking 50 ważnych osób w polskiej ekologii w 2025 roku”, które wykazały sprawczość w kształtowaniu polskiej debaty ekologicznej i zdolność do przekładania jej wyników na realne dokonania. W tym gronie znaleźli się m.in. naukowcy z uczelni i instytutów pracujących na rzecz leśnictwa i szerzej – środowiska przyrodniczego – oraz przedstawiciele fundacji i organizacji ekologicznych. Jak postrzegają ekologię? Jakie mają priorytety i oceny?

Cena:

14,50  brutto

Brak możliwości zakupu wydania cyfrowego.
Spis treści

Zimowa Szkoła Leśna – O wodzie bez lania wody

4

W połowie marca w siedzibie Instytutu Badawczego Leśnictwa (IBL) odbyła się XVI sesja Zimowej Szkoły Leśnej (ZSL). To cykliczne spotkania z wielką tradycją. Tegoroczna dwudniowa sesja wykładowa była poświęcona roli wody w środowisku leśnym. Dzięki obecności autorytetów świata nauki, a także leśników pracujących w terenie, udało się podejść do tematu wielopoziomowo.

Powiedzieli nam – Wojciech Smyk, nadleśniczy Nadleśnictwa Zwierzyniec o ordynackim dziedzictwie

7

Czy dorobek gospodarki leśnej prowadzonej przez Ordynację Zamojską jest wyczuwalny w dzisiejszym leśnictwie? Zapytaliśmy o to Wojciecha Smyka, nadleśniczego Nadleśnictwa Zwierzyniec (RDLP w Lublinie).

Na czasie – Ważni w polskiej ekologii

8

Portal Ekologia.pl opublikował „Ranking 50 ważnych osób w polskiej ekologii w 2025 roku”, które wykazały sprawczość w kształtowaniu polskiej debaty ekologicznej i zdolność do przekładania jej wyników na realne dokonania. W tym gronie znaleźli się m.in. naukowcy z uczelni i instytutów pracujących na rzecz leśnictwa i szerzej – środowiska przyrodniczego – oraz przedstawiciele fundacji i organizacji ekologicznych. Jak postrzegają ekologię? Jakie mają priorytety i oceny?

Na czasie – Ostatni bastion nadleśniczych

14

Wzrost społecznego zainteresowania lasami, w dużej mierze podsycany przez leśników, spowodował powstanie formacji ekoaktywistów – zawodowych i społecznych, którzy uzyskali wpływ na gospodarkę leśną. Obecnie prawie wszystkie jej elementy muszą być z nimi konsultowane. Pozostał jeden przepis, który sankcjonuje autonomiczne decyzje nadleśniczych – osób formalnie odpowiedzialnych za las. O jaki dokument chodzi?

Ochrona przyrody – Kryteria prowadzenia zrównoważonej i wielofunkcyjnej ochrony przyrody w gospodarce leśnej

17

W popularnych środkach masowego przekazu i dyskusjach prowadzonych na konferencjach naukowych związanych z branżą leśną przeważa przekonanie, że nasza gospodarka leśna jest zrównoważona i wielofunkcyjna. W większości są to jednak deklaracje werbalne, niepoparte publikowanymi wskaźnikami jakościowymi i ilościowymi.

Na czasie – Bogactwo gatunkowe grzybów Puszczy Kozienickiej

20

Polskie Towarzystwo Mykologiczne (PTMyk) od 2012 roku w różnych regionach Polski organizuje sesje terenowe i warsztaty, których celem jest integracja środowiska mykologicznego, prowadzenie badań oraz popularyzacja wiedzy o grzybach i ich roli w ekosystemach. Od kilku lat organizacją wydarzeń zajmuje się Sekcja Różnorodność i Ochrona Grzybów działająca w strukturach towarzystwa. Ostatnia XI sesja terenowa Polskiego Towarzystwa Mykologicznego miała miejsce w ubiegłym roku w Puszczy Kozienickiej. Dziś poznamy jej wyniki.

Technika leśna – Inteligentne skidery chwytakowe

23

Konstrukcje ciągników leśnych wciąż ewoluują, powstają też nowe maszyny o coraz lepszych walorach użytkowych. Pierwsze skidery skonstruowano w Ameryce Północnej w 1951 roku i były to skidery linowe. Obecnie na świecie jest dwóch producentów maszyn leśnych, którzy w swojej ofercie mają aż cztery typy skiderów dostępnych w wielu konfiguracjach.

Grzyby – Niepozorni architekci puszczańskiego rozkładu

28

Puszcza Białowieska od wieków jest obiektem fascynacji badaczy, a jednak najnowsze odkrycia dowodzą, że jej ekosystem wciąż skrywa przed nami „białe plamy”. Podczas gdy wzrok leśników i turystów przyciągają potężne dęby czy rzadkie ptaki, tuż pod naszymi stopami – na butwiejących kłodach świerków i sosen – toczy się ukryte życie grzybów, które kształtują przyszłość lasu.

Nauka dla praktyki – Zasady zarządzania adaptacyjnego

32

Leśnicy nie mają wpływu na coraz częściej występujące ekstremalne zjawiska pogodowe i ich skutki (susze, fale gorąca, wichury, pożary). Prowadząc różne działania hodowlane w lesie, mogą jednak dość istotnie wzmacniać mechanizmy obronne drzew i drzewostanów przed różnymi zagrożeniami, wspomagając tym samym ich zdolność adaptacji do zmieniającego środowiska na skutek zmian klimatycznych. Prezentujemy siedem zasad adaptacyjnej hodowli lasu, które rekomenduje dr hab. Janusz Szmyt, profesor Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, naukowiec z Katedry Hodowli Lasu.

W locie – Maluch z charakterem i temperamentem

34

Trzeba mieć furę szczęścia, jakieś układy na górze, a później całe pokłady wewnętrznego sprytu, sprawności i mocy, aby jako niewielka modraszka przejść kompletną drogę rozwoju od jajka po wiek dojrzały. Możemy zatem z całą pewnością stwierdzić, że każda napotkana przez nas sikora to niebywały szczęściarz. Tylko nieliczni z nielicznych, w nielicznym gronie z nielicznych, doczekają „modraszkowej” emerytury!

Przyroda online – Podróże 2.0. Jak podróżujemy w dobie AI? (cz. 2)

36

W poprzednim numerze „Lasu Polskiego” pisałam o tym, jak sztuczna inteligencja pomaga planować podróże – także te leśne. Tym razem przyjrzyjmy się temu, co zabieramy ze sobą w drogę. Bo zmieniają się nie tylko sposoby wyszukiwania miejsc czy rezerwowania noclegów – zmienia się także technologiczny ekwipunek podróżnika.

Z kart historii – Chopin – genialny muzyk, podróżnik i myśliwy

37

Fryderyk Chopin i jego muzyka to fenomen; dla niektórych graniczący z cudem. Wspaniały kompozytor, muzyczny geniusz uznawany jest za jednego z najwybitniejszych muzyków, jest Polakiem z pewnością najbardziej znanym i rozpoznawalnym na całym świecie. Na cześć genialnego rodaka nazwano nie tylko warszawskie lotnisko, ale też jeden z kraterów na planecie Merkury. Czy rzeczywiście, jak sugeruje tytuł artykułu, był także myśliwym i zakochanym w polskiej przyrodzie wielbicielem podróży?

Na czasie – LAS-EXPO przyciąga tłumy

41

Za nami jubileuszowa XXV edycja Targów Przemysłu Drzewnego i Gospodarki Zasobami Leśnymi LAS-EXPO. Od 13 do 15 marca w Kielcach, na powierzchni blisko 5 tys. m2, swoje produkty i usługi prezentowało 36 firm – w tym cztery z zagranicy: ze Słowenii, z Niemiec, Czech i Włoch.

Z zagranicy

44
  • Czechy: Symulują wiosenne podtopienia
  • Niemcy: Perspektywy leśnego satelitarnego systemu wczesnego ostrzegania

Felieton z drzazgą – Optymalizacja demotywacji

45

Lasy Państwowe uznały, że krajowych leśników jest zbyt wielu; że nikogo nie stać na zatrudnianie tylu wykształconych i zdolnych pracowników, zwłaszcza w dobie sztucznej inteligencji (niech ją szlag), fotooptycznego pomiaru drewna i oczekiwań społecznych.

100 lat STIHL – Od warsztatu do światowego lidera technologii leśnych

46

STIHL obchodzi jubileusz 100-lecia działalności. To wydarzenie, które skłania nie tylko do podsumowań, lecz także do refleksji nad kierunkami rozwoju technologii wykorzystywanych w leśnictwie.