Z zagranicy

Powrót
Niemcy

Ruszyły studia leśne na kierunku Wohllebena

We wrześniu 2024 r. w Wyższej Szkole Zrównoważonego Rozwoju w Eberswalde (HNEE), renomowanej niemieckiej uczelni leśnej, wystartował nowy kierunek studiów licencjackich: społeczno-ekologiczna gospodarka leśna. Z inicjatywą otwarcia takiego kierunku wystąpili prawie cztery lata temu Peter Wohlleben (na zdjęciu w środku), znany niemiecki leśnik, ekolog i autor książek, Pierre Ibisch (na zdjęciu pierwszy z prawej) z HNEE oraz zespół magazynu reporterskiego Geo. Opór w szeregach profesorów leśnictwa w Eberswalde przeciw inicjatywie był wówczas wcale niemały.

Powstanie w Eberswalde kierunku studiów leśnych wytyczonego przez Petera Wohllbena stało się faktem ku ogromnemu zaskoczeniu wielu obserwatorów. Utworzone zostały trzy katedry fundowane: Ekologia Społeczna Ekosystemów Leśnych, Ekonomia Leśna Oparta na Wartościach i Społeczno-Ekologiczne Zarządzanie Lasami. Zainteresowanie nowym kierunkiem było spore. O 25 miejsc na sześciosemestralnych studiach leśnych o niezwykłej treści dydaktycznej ubiegało się przeszło 30 młodych ludzi.

W programie nauczania można znaleźć przedmioty, które pojawiają się również na tradycyjnych studiach leśnych, takie jak gleboznawstwo, siedliskoznawstwo, klimatologia czy hydrologia. Mniej swojsko brzmią już inne moduły dydaktyczne, np. podatność, rezyliencja i zarządzanie ryzykiem w ekosystemach leśnych; sprawiedliwość leśna i etyka; trendy i innowacje w społeczno-ekonomicznym zarządzaniu leśnym. Na pierwszych semestrach przekazywana ma być podstawowa wiedza na temat ekosystemów leśnych.

– Będziemy dużo podróżować ze studentami i poznawać różne sytuacje leśne, od monokultur i powierzchni poklęskowych po bliskie stanu naturalnego lasy zagospodarowane na podstawach ekosystemowych czy też niesterowane lasy pierwotne – zapowiada Ibisch.

Studenci kierunku społeczno-ekologiczna gospodarka leśna mają się uczyć pojmować lasy nie tylko jako zasoby, lecz przede wszystkim jako złożone, połączone systemy, w których istoty żywe pozostają w różnych interakcjach. Adepci leśnictwa mają być stymulowani do postrzegania lasu jako integralnej części globalnego ekosystemu, którego funkcjonalność jest niezbędna dla ludzkiej egzystencji. Podstawowym założeniem jest postawienie w centrum wszystkich rozważań długookresowej zdrowotności i witalności lasu jako złożonego ekosystemu ze wszystkimi jego świadczeniami, tj. wprowadzenie prymatu ekologii nad użytkowaniem lasów, nieoznaczającego jednak wykluczenia tego ostatniego.

Źródło: www.forstpraxis.de

Czechy

Pawilon z drewna na EXPO 2025 w Japonii

Czeski pawilon na światowej wystawie EXPO 2025 w Osace zostanie zbudowany z drewna dostarczonego przez przedsiębiorstwa państwowe Lasy Republiki Czeskiej (LČR), Lasy i Dobra Wojskowe (VLS) oraz czeski Karkonoski Park Narodowy.

– Czeski pawilon narodowy w Japonii będzie miał formę szklanej spirali, a konstrukcja nośna zostanie wykonana z drewna świerkowego dostarczonego m.in. przez państwowe przedsiębiorstwo LČR, które przekazało na ten cel 900 m3 drewna. Drewnianą konstrukcję wytwarzają już trzy zakłady w Czechach. W ten sposób po raz kolejny potwierdzamy promowanie wykorzystywania materiałów naturalnych i odnawialnych – zwłaszcza drewna. W Czechach wiemy, jak je produkować i przerabiać – mówi Marek Výborný, czeski minister rolnictwa.

– Postrzegam czeski pawilon jako symbol kierunku naszej modernizacji, otwarcia na świat i zrównoważonego rozwoju, wyrażający się w połączeniu nowoczesnych technologii z rodzimą tradycją, czyli tradycyjnym materiałem budowlanym, jakim jest drewno. Domy z drewna mają szereg zalet. Pozwalają na wykorzystywanie lokalnego materiału. Ich budowa jest szybsza. Pomagają też akumulować węgiel, który dzięki temu nie trafia do atmosfery – dopowiada Petr Hladík, czeski minister środowiska.

Konkurs architektoniczny na projekt czeskiego pawilonu narodowego na EXPO 2025 został ogłoszony w grudniu 2022 roku. Zgłoszono 38 projektów, spośród których jury w marcu 2023 r. wybrało konstrukcję w kształcie szklanej spirali, zaprojektowaną przez studio Apropos Architects. Konstrukcja nośna budowli zostanie wykonana z paneli drewnianych, a elewacja – ze szkła artystycznego, które ma w Czechach wielowiekową tradycję. Wystawa EXPO 2025 będzie miała miejsce od kwietnia do października 2025 r. na sztucznej wyspie Yumeshima w Zatoce Osaka. Organizatorzy spodziewają się ok. 30 mln gości.

Wystawy światowe EXPO są prestiżowym wydarzeniem społecznym, biznesowym i kulturalnym. Odbywają się raz na pięć lat, trwają sześć miesięcy i odwiedzane są przez dziesiątki milionów ludzi. Stanowią platformę spotkań największych światowych firm i organizacji, które prezentują odwiedzającym swoje najnowsze pomysły, rozwiązania i nowinki technologiczne.

Źródło: www.lesycr.cz

Austria

Leśne 2024 piwem porzeczkowo-lipowym

Austriackie Lasy Związkowe (ÖBf), zarządzające lasami państwowymi Republiki Austrii, od 14 lat we współpracy z mistrzem piwowarskim Axelem Kiesbye warzą koneserskie piwo Leśne (Waldbier). Zasadniczo każdy rocznik trunku bywa wzbogacany o inny dodatek pochodzący z lasów ÖBf. W 2024 r. są nim kwiatostany lipy i owoce porzeczki alpejskiej. Kwiatostany zostały pozyskane pod koniec czerwca br., a owoce – w lipcu i sierpniu w zboczowym lesie mieszanym, rosnącym w jednej z górskich gardzieli regionu Steyrtal w Górnej Austrii, w leśnictwie Sattl. Leśne 2024 to piwo o nucie słodowo-owocowej, zrównoważonej delikatną goryczką chmielu i porzeczki alpejskiej.

ÖBf zaczęły oferować limitowane partie piwa Leśnego w 2011 r. – Międzynarodowym Roku Lasów. Podstawowym dodatkiem do warzenia pierwszych roczników piwa Leśnego były młode pędy, szyszki, nasiona lub żywica iglastych drzew leśnych – jodły (2011), limby (2012), modrzewia (2013), sosny czarnej (2014) i świerka (2015). W 2016 r. dodatkiem były gałązki, igły i szyszkojagody alpejskiej odmiany jałowca, w 2017 r. – kwiaty czeremchy zwyczajnej, w 2018 r. – kwiaty, liście i pędy dzikiej gruszy, a w 2019 r. – owoce jarzębu brekinii. Z kolei w 2020 r. Leśne było piwem barrigue, czyli takim, które dojrzewało w dębowej beczce. W 2021 r. zapoczątkowany został nowy cykl roczników piwa Leśnego, który skupia się nie tyle na samych dodatkach, ile na zbiorowiskach leśnych ich dostarczających. Rocznikowi 2021 aromat nadały szyszki sosny limby i jagody borówki czarnej, rocznikowi 2022 – kwiaty wiązówki błotnej i młode pędy wierzby białej, a rocznikowi 2023 – młode pędy jodły i owoce jarzębiny.

Leśne 2024 jest dostępne od października w butelkach o pojemności 0,75 l i 0,33 l w wybranych placówkach handlu specjalistycznego. Ze względu na stosunkowo dużą zawartość alkoholu może ono leżakować przez wiele lat.

Źródło: www.bundesforste.at

Świat

Rekordowy spadek cen drewna

Na początku lipca 2024 r. ceny drewna na rynku globalnym obniżyły się do poziomu sprzed czerwca 2020 roku. Aż takiego spadku eksperci rynkowi się raczej nie spodziewali. Na giełdzie Chicago Mercandile Exchange, jednej z kluczowych aren światowego rynku drewna, ceny tarcicy były o 20–30% niższe od kosztów jej produkcji.

Zdaniem ekspertów głównymi przyczynami załamania się światowego popytu na drewno są spadek przystępności cenowej mieszkań w Stanach Zjednoczonych i wyhamowanie remontów domów. Kupno domu nowego lub remont istniejącego stały się dla konsumentów zbyt kosztowne. W rezultacie zmniejszyła się liczba projektów budowlanych i w konsekwencji spadła sprzedaż drewna. Jednocześnie zbyt optymistyczne wcześniejsze prognozy popytu na drewno doprowadziły do tego, że branża tartaczna, która w okresie hossy w latach 2021 i 2022 zainwestowała w rozwój potencjału produkcyjnego, właśnie teraz, w wyjątkowo nieodpowiednim momencie, zwiększyła podaż materiałów tartych. Obniżonemu popytowi towarzyszy więc zwiększona podaż. Stąd duży spadek cen.

Jeśli chodzi o prognozy na najbliższą przyszłość, eksperci przewidują, że ceny drewna utrzymają się w okolicach obecnego poziomu. W czwartym kwartale 2024 r. możliwy jest ich nieznaczny wzrost. W związku ze spadkiem cen tarcicy część tartaków będzie zmuszona do ograniczenia lub wstrzymania produkcji, co spowoduje zmniejszenie się podaży drewna i stabilizację cen.

Źródło: www.forstpraxis.de

Francja

Lasy publiczne metropolii w skrócie

Lasy zajmują 31% powierzchni Francji metropolitalnej. Tamtejsze lasy publiczne podlegają francuskiemu Krajowemu Urzędowi ds. Lasów (ONF), który sprawuje zarząd nad 1,7 mln ha lasów państwowych i zarazem ma pod swoją opieką 2,9 mln ha lasów samorządowych.

W okresie od 1995 do 2023 r. przeciętne roczne pozyskanie drewna w metropolitalnych lasach państwowych wynosiło 6,1 mln m3. W ostatnich latach znacząco się jednak zmniejszyło, głównie wskutek zmiany klimatu. W latach 2022 i 2023 wynosiło odpowiednio 4,82 i 4,36 mln m3. Lasy państwowe są w 100% certyfikowane w systemie PEFC.

Opieka ONF nad lasami samorządowymi odbywa się na podstawie karty lasów samorządowych – umowy zawieranej z francuską Krajową Federacją Gmin Leśnych (FNCOFOR). W lasach samorządowych Francji metropolitalnej etat cięć wynosi ok. 8 mln m3.

Powierzchnia wszystkich metropolitalnych lasów francuskich (obecnie ok. 17 mln ha) podwoiła się w ciągu ostatnich 200 lat. Dziś stanowią one czwarty co do wielkości krajowy obszar leśny w Europie. W przypadku lasów publicznych plany urządzenia lasu są sporządzane na 20 lat i, po szerokich konsultacjach, zatwierdzane decyzją ministerialną (lasy państwowe) lub decyzją prefekturalną (lasy samorządowe).

Na całym obszarze Republiki Francuskiej, na który składają się Francja metropolitalna i francuskie terytoria zamorskie, rośnie łącznie 25 mln ha lasów. ONF ma w swej pieczy w sumie 11 mln ha lasów publicznych, w tym 6,1 mln ha lasów na terytoriach zamorskich.

Źródło: www.onf.fr

Szwecja

Pozyskanie drewna w 2023 roku

Zgodnie ze wstępnymi szacunkami Agencji Leśnej, organu nadzorującego wykonywanie szwedzkiej ustawy o lasach, pozyskanie drewna w Szwecji osiągnęło w 2023 r. poziom 89,6 mln m3 brutto (miąższość w korze całych strzał). To oznacza spadek o 6% w stosunku do 2022 r. i zarazem najniższy rozmiar szwedzkiego użytkowania lasu od 2016 roku. Przyrost roczny szwedzkich zasobów drzewnych sięga 120 mln m3. Według kalkulacji Agencji Leśnej i Szwedzkiego Uniwersytetu Nauk Rolniczych (SLU) maksymalny roczny poziom zrównoważonego użytkowania lasów w Szwecji wynosi 95–100 mln m3.

W wymiarze netto (miąższość drewna okrągłego bez kory) pozyskanie drewna sięgnęło 72,2 mln m3. Podstawowa struktura sortymentowa kształtowała się następująco: drewno tartaczne iglaste – ok. 48%; papierówka iglasta i liściasta – 44%; drewno energetyczne – 8%. Cięcia użytkowania rębnego dostarczyły przeszło 68% pozyskanej masy, a trzebieże – 22%. Największy udział w pozyskaniu miały świerk (ponad 1/2) i sosna (ok. 1/3).

W przypadku cięć użytkowania rębnego, obejmujących powierzchnię większą niż 0,5 ha, przeciętna powierzchnia zrębu wynosiła 3,6 ha. Na północy Szwecji zręby były średnio dwa razy większe niż na południu, np. w północnej części krainy Norrland (najdalej na północ wysunięty region Szwecji) średnia powierzchnia cięć użytkowania rębnego sięgała 5,6 ha, a w krainie Götaland (południowy region Szwecji) – 2,5 ha. W lasach należących do właścicieli indywidualnych średnia powierzchnia zrębu była o blisko 40% mniejsza niż w lasach pozostałych właścicieli.

Szwedzki eksport drewna okrągłego wyniósł w 2023 r. 1,3 mln m3 (o 0,7 mln m3 mniej niż w 2022 r.), a import – 7,3 mln (o 0,8 mln m3 więcej niż w 2022 roku).

Źródło: www.skogsstyrelsen.se

Brazylia

Korzystniejszy status plantacji leśnych

Rząd Brazylii usunął plantacyjną uprawę drzew leśnych z listy rodzajów działalności potencjalnie niebezpiecznych dla środowiska. Zmiana przepisów ułatwia m.in. zakładanie plantacji eukaliptusa i kauczukowca. Zarządcy plantacji leśnych mogą liczyć na obniżenie stosownych opłat i szybsze uzyskiwanie wymaganych zezwoleń.

Jak twierdzi Carlos Fávaro, minister rolnictwa Brazylii, nowe przepisy mają stymulować inwestowanie w sektor leśny kraju i zarazem sprzyjać zadrzewianiu oraz zalesianiu gruntów. Minister zapewnia, że rządowi zależy „na gospodarczym i społecznym rozwoju kraju, odbywającym się zawsze w zgodzie z ochroną środowiska”.

Plantacje eukaliptusa dostarczają głównie surowca do wyrobu celulozy, która jest trzecim co do znaczenia produktem eksportowym sektora rolniczego Brazylii. W 2023 r. kraj ten wyeksportował 18 mln t
celulozy, stając się jej największym producentem i eksporterem na świecie. Drewno pozyskiwane na plantacjach eukaliptusa wykorzystywane jest do produkcji nie tylko celulozy, lecz także tarcicy, opału i węgla drzewnego.

Praktykowana w Brazylii plantacyjna uprawa drzew leśnych jest często krytykowana ze względu na jej przemysłowy charakter i konkurencyjność w stosunku do programu zachowywania naturalnych lasów deszczowych.

Źródło: www.forstpraxis.de

Japonia

W planach frachtowiec napędzany peletem drzewnym

Pięć japońskich przedsiębiorstw, przodujących w branży energii odnawialnej, i brytyjska firma Drax zamierzają zbudować do końca 2029 r. pierwszy na świecie statek napędzany biomasą.

Biomasa odgrywa coraz większą rolę w procesie przestawiania się Japonii z wytwarzania energii elektrycznej z paliw kopalnych na uzyskiwanie jej ze źródeł niskoemisyjnych i odnawialnych. W związku z tym rośnie zapotrzebowanie na pelet drzewny. Jest on sprowadzany do Kraju Kwitnącej Wiśni głównie z Ameryki Północnej. Do transportu peletu używane są obecnie stosunkowo nieduże frachtowce, które z uwagi na ograniczoną pojemność zbiorników na paliwo trudno jest przystosować do wykorzystywania niskoemisyjnych źródeł napędu.

Brytyjsko-japońskie konsorcjum rozwojowe planuje przede wszystkim opracować nową technologię napędu frachtowców. Docelowo mają być one napędzane energią wytwarzaną przez znajdującą się na ich pokładzie elektrownię opalaną biomasą. Pokładowa instalacja energetyczna bazowałaby na gazogeneratorze, który w procesie spalania biomasy w wysokich temperaturach produkowałby takie gazy, jak tlenek węgla, wodór i metan. Gazy te zasilałyby generator prądu, który z kolei napędzałby frachtowiec i częściowo dostarczał energii na potrzeby pokładowe. Według konsorcjum zastosowanie instalacji energetycznej zasilanej biomasą może zmniejszyć emisję CO2 przez frachtowce o 22% w stosunku do jej poziomu w przypadku używania paliw kopalnych jako źródła napędu.

Źródło: www.forstpraxis.de

Szkocja Wielka Brytania

Zakaz instalacji pieców na drewno w nowych budynkach

Od 1 kwietnia 2024 r. w Szkocji obowiązuje norma budowlana, zgodnie z którą systemy grzewcze w nowych budynkach nie mogą powodować emisji lokalnych. Oprócz ogrzewania gazem i olejem opałowym niedopuszczalne są wszelkie formy ogrzewania biomasą. Przepisy te mają również zastosowanie w odniesieniu do generalnych remontów domów starych.

Piece na drewno mogą ewentualnie zostać dopuszczone do użytkowania jako ogrzewanie awaryjne, ale inwestor musi wykazać zaistnienie takiej konieczności. Szkockie władze zakładają jednak, że generalnie nie zachodzi ona w przypadku mniejszych jednostek mieszkaniowych, w których łatwo jest stosować mobilne urządzenia grzewcze.

Nowe przepisy wywołały wielkie oburzenie w Szkocji, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Szkoci mieli nadzieję, że ogrzewanie drewnem będzie mogło być uwzględniane przynajmniej w projektach wspomagania pompy ciepła w wyjątkowo zimne dni. Niektórzy komentatorzy sugerują, że obecna sytuacja jest pokłosiem tego, że szkocka branża leśno-drzewna nie przyłożyła się zbytnio do konsultacji społecznych w sprawie projektu nowej normy budowlanej.

Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy

Gigantyczny system korzeniowy

Dwa lata temu w lesie niedaleko miejscowości Moosham w powiecie Bad Tölz-Wolfratshausen w Bawarii wichura powaliła świerk liczący ok. 120 lat. Jego odsłonięty system korzeniowy miał średnicę 10 m. Florian Öckler, kierownik robót w miejscowym stowarzyszeniu właścicieli lasów, tłumaczy powstanie tak gigantycznego „talerza” korzeniowego w następujący sposób:

– Świerk właściwie preferuje podłoże kamieniste. Wprawdzie ma płaski system korzeniowy, ale wykształca też korzenie rosnące pionowo w dół, które wczepiają się w kamieniste podłoże. Nie było to jednak możliwe w przypadku powalonego drzewa, ponieważ rosło ono w podmokłym terenie. Świerk wytworzył duże korzenie ku bokom, a nie pionowo w dół.

Uprzątnięcie dużego świerka nie było łatwe na miękkim podłożu. Możliwości stosowania ciężkiego sprzętu były ograniczone. Masywny pień biegł równolegle do ziemi na wysokości 2–3 m, toteż był trudno dostępny do wyróbki. Karpę obalono koparką.

Źródło: www.forstpraxis.de

idź do strony: