Ustawa o lasach - kolejne uwagi ministerstw

19 czerwca 2013 15:19 2013 Wersja do druku

Próba stworzenia ustawy idealnej, a takiej zapewne w odniesieniu do lasów życzyłby sobie każdy leśnik, nie jest wcale taka prosta. Dobitnie przekonują się o tym inicjatorzy projektu założeń do zmian ustawy o lasach (pisaliśmy o nim w numerze 11/2013 „Lasu Polskiego”), który jest obecnie procedowany w Komitecie do Spraw Europejskich.


Obecna próba nowelizacji ustawy o lasach ciągnie się już przeszło trzy lata. Jednym z tematów, które podejmuje, są finanse i nadzór nad Lasami Państwowymi. W poprzednim numerze prezentowaliśmy kolejną, co najmniej szóstą wersję. Podobnie jak w końcu ub. roku, tę wersję zaopiniowały i zgłosiły uwagi urzędy centralne: Ministerstwo Finansów (MF), Sprawiedliwości (MS), Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (TBiGW), Spraw Zagranicznych (MSZ), a także Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Najwięcej uwag zgłosiło MF.



Danina dla budżetu


Finansiści po raz kolejny zasugerowali, że już najwyższy czas na zmiany zasad w prowadzeniu finansów PGL LP. Prawo powinno zostać doprecyzowane, zwłaszcza w zakresie przepisów porządkujących gospodarkę finansową i powodujących wzmocnienie dyscypliny finansowej PGL LP (podkreślenia redakcji). Zdaniem MF zasady gospodarki finansowej LP powinny być zawarte w ustawie o lasach. Resort cieszy pomysł zapisania w ustawie o lasach, że LP prowadzą rachunkowość wg zasad ustawy o rachunkowości (tak jest i obecnie, jednak nie jest to jasno zapisane). Spodobał się także zapis o określaniu przez dyrektora generalnego LP polityki rachunkowości dla poszczególnych jednostek LP.

W opinii przywołano batalię o włączenie LP do sektora finansów publicznych (cytat w ramce). Dziś Ministerstwo chce, by w projekcie zmian poza doprecyzowaniem spraw finansowych znalazł się zapis o objęciu Lasów podatkiem płaconym na rzecz budżetu państwa. Zdaniem MF Lasy powinny wpłacać do budżetu część zysków uzyskanych z gospodarowania mieniem Skarbu Państwa i pobierania pożytków z tego mienia. To zdanie wynika z faktu, że w obecnej wersji założeń nie ma już mowy o opodatkowaniu LP podatkiem CIT, o czym szeroko pisaliśmy dwa lata temu.

MF oczekiwałoby także, aby zyski LP z działalności innej niż gospodarka leśna, gospodarowanie gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami były co roku wpłacane do budżetu państwa. Wysokość daniny określałby minister Skarbu Państwa lub Rada Ministrów.

 

 

O mocniejszą Radę LP

 

MF staje też jako rzecznik interesów rządu, odnosząc się do koncepcji ustanowienia Rady LP, jako ciała sprawującego nadzór nad działalnością PGL LP (w przeciwieństwie do CIT, propozycja ustanowienia Rady akurat wróciła do projektu). Resort środowiska zaplanował w dziewięcioosobowym składzie dwóch przedstawicieli MŚ i po jednym MF i Ministerstwa Gospodarki. MF oczekuje włączenia przedstawiciela Ministerstwa Skarbu, jako przedstawiciela organów nadzoru właścicielskiego.

Projekt zmian ustawy o lasach daje nadleśniczym dodatkowe kompetencje i nakłada dodatkową odpowiedzialność w zakresie gospodarowania nieruchomościami (możliwe byłoby ich przekazywanie starostom). Zdaniem MF przepisy, jakie zaproponowano, nie precyzują m.in., kiedy i jakie miałyby to być nieruchomości, nie wiadomo też, ile by takie zmiany kosztowały.

Obiekcje MF budzi otwarty katalog zadań, jakie miałyby być finansowane z rachunku wyrównawczego (proponowana nazwa funduszu leśnego), w tym finansowanie utrzymania DGLP. Zdaniem MF ma to być rachunek pokrywający wyłącznie koszty związane z gospodarką leśną.

Jeśli nie budżet, to co?

W kwestiach związanych z rachunkowością zaproponowano także, by do aktywów LP włączyć grunty i lasy w zarządzie LP. W takim przypadku składowe te byłyby podstawowymi aktywami Lasów.

Pojawił się pomysł audytów sprawozdań finansowych – nie wiadomo jednak, co to sformułowanie dokładnie miałoby oznaczać. LP są poddawane badaniom sprawozdań finansowych na mocy ustawy o rachunkowości.
MF zatroskało się o finansowe skutki zmian w ustawie o lasach. W projekcie zmian nie tylko cisza co do zmian z kompetencjami nadleśniczych. Ani słowa także o skutkach dla budżetów powiatów, które zobowiązane zostały do dostarczania danych do Banku Danych o Lasach. MF nie zgadza się z opinią zawartą w projekcie, że nowy obowiązek nie będzie obciążał starostw – ktoś przecież musi dane sprawdzić, przygotować, przesłać itp. Proponuje się natomiast, by koszty wynikające z wprowadzenia nowelizacji ustawy pokrywane były np. z funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a nie budżetu państwa.

Projekt przewiduje rekompensaty dla gmin za ograniczenie działalności gospodarczej w wyniku funkcjonowania na ponad połowie ich terenu parku narodowego. Zdaniem MF konieczne jest wskazanie w tekście regulacyjnym konkretnych jednostek samorządu terytorialnego, które będą czerpały korzyści z rekompensat z funduszu leśnego. Wątpliwości budzi fakt, że równe rekompensaty dostaną gminy biedne i bogate. Co więcej, przepis o wsparciu dla gmin (subwencja środowiskowa) znalazł się w ustawie o dochodach samorządów terytorialnych, procedowanej aktualnie w Sejmie.

MF opowiada się także za utrzymaniem kontroli nad wydzierżawianiem nieruchomości LP. Mieliby nad tym czuwać dyrektorzy RDLP. Proponuje także, by w ustawie o lasach zapisać, że wpływy z wywłaszczenia gruntów będą trafiać do budżetu państwa.



O kolejka!


Kolejną, dużą porcję swoich uwag wniosło MTBiGM. Na celowniku znalazły się przede wszystkim pasy przeciwpożarowe, zwłaszcza wzdłuż torów kolejowych. Pomysłodawcy nowelizacji ustawy o lasach chcą, by obowiązek ich wykonywania spoczywał na właścicielu lub zarządcy lasu położonego przy drodze publicznej lub właścicielu linii kolejowej, gdy las graniczy właśnie z nimi. Resort transportu twierdzi, że to zakrawa na nierówne traktowanie podmiotów odpowiedzialnych za drogi i linie kolejowe. Zaproponował, by zmienić zapis na taki, wg którego np. obowiązek urządzania pasów ppoż., ciąży na właścicielach lub zarządcach lasów położonych zarówno przy liniach kolejowych, jak i drogach publicznych.

Jednym z ministerialnych uzasadnień, dla których koleje – głównie w rozumieniu spółki PKP PLK – nie mogą odpowiadać za wykonywanie pasów ppoż. jest fakt, że w takim przypadku na spółkę nałożono by obowiązek finansowania zadań, których spółka nie ma w pakiecie świadczonych usług. Co więcej – wg obowiązującej ustawy o lasach nie mają prawa... wjechać do lasów np. ciągnikiem, by wykonać pasy.

Ciekawostką, na jaką zwróciło uwagę MTBiGM, jest zapis z projektu nowelizacji o prowadzeniu ewidencji gruntów i lasów poza księgami rachunkowymi, m.in. dlatego, że wycena wartości lasów nie jest możliwa z uwagi na brak powszechnego obrotu nimi. Tymczaem resort transportu podpowiada, że w naszym kraju funkcjonuje ok. 5 tys. rzeczoznawców majątkowych, którzy jako jeden z elementów 12-miesięcznych praktyk zawodowych wykonują operat szacunkowy z wyceną nieruchomości leśnych.        

Urszula Zubert


> Treść Projektu założeń do projektu zmian w ustawie o lasach oraz niektórych innych ustaw


Pełną treść opinii:
> Ministerstwo Finansów
> Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
> Ministerstwo Sprawiedliwości
> Ministerstwo Spraw Zagranicznych

> Rządowe Centrum Legislacji

> Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów