Pomiary powierzchni gniazd trudno dostępnych

19 listopada 2012 07:55 2012 Wersja do druku

Pomiar powierzchni i lokalizacji gniazd trudno dostępnych najwygodniej wykonywać przy pomocy urządzenia GPS sparowanego z dalmierzem laserowym. Zastosowanie obu tych urządzeń jest wygodniejsze i daje dokładniejsze wyniki niż w przypadku wykorzystania samego GPS-u.



Jak przy każdych pomiarach punktem wyjścia jest sparowanie urządzenia GPS z dalmierzem oraz zaplanowanie misji pomiarowej. Oba te elementy zostały opisane w poprzednim artykule na ten temat („Jak mierzyć gniazda z GPS”, „Las Polski” nr 11/2012).

Pomiar powierzchni leżącej na stoku

W pomiarach powierzchni gniazd leżących na stokach kluczowa jest rola inklinometru będącego integralną częścią dalmierza. Inklinometr dostarcza informacji o kącie pochylenia stoku, co jest niezbędne do poprawnego obliczenia powierzchni gniazda w rzucie poziomym. Jest ona mniejsza niż powierzchnia mierzona „po stoku”. Dalmierz dostarcza również informacji na temat odległości do mierzonych punktów oraz azymutu, jaki wyznacza linia łącząca punkt bazowy z danym punktem na granicy gniazda.
Żeby poprawnie wykonać pomiar, ustawiamy się w miejscu, z którego widoczny jest cały przebieg granicy. W przypadku wykorzystania oprogramowania ArcPad najpierw celujemy dalmierzem w pierwszy punkt załamania granicy, a następnie za pomocą urządzenia GPS dokonujemy pomiaru punktu bazowego z uśrednianiem.
Pomiar powierzchni gniazda kontynuujemy poprzez celowanie dalmierzem w pozostałe punkty załamania granicy, pamiętając o tym, żeby kierunek ich wykonywania był zgodny z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Po wykonaniu pomiaru wyświetla się nam odległość skośna, inklinacja oraz azymut. Każdy prawidłowy pomiar akceptujemy w pojawiającym się oknie programu. Po obmierzeniu granicy na całym obwodzie, akceptujemy pomiary.

Pomiar z pośrednim wyznaczeniem punktu bazowego

Metoda ta znajduje zastosowanie w przypadku małych powierzchni pomiarowych, dodatkowo otoczonych gęstym drzewostanem, ale znajdujących się w sąsiedztwie powierzchni otwartych, na których pomiar GPS jest znacznie dokładniejszy. W tej metodzie można posłużyć się popularnym odbiornikiem GPS, ale dużą dokładność zapewni nam dopiero wykorzystanie odbiornika wyższej klasy. Wynika ona z możliwości wykorzystania satelitów nie tylko systemu GPS, ale także GLONASS oraz satelity geostacjonarnego EGNOS, jak również z faktu wykorzystania poprawek DGPS z systemu ASG-EUPOS.
Pierwszą czynnością wykonywaną w terenie jest pomiar punktu bazowego dla ciągu pośredniego do mierzonego gniazda. Każdy specjalistyczny odbiornik GPS ma swoje dedykowane oprogramowanie, jednak dane z pomiarów można eksportować do formatu shp, które umożliwia użycie ich w oprogramowaniu ArcPad.
Dalej – już za pomocą dalmierza – prowadzimy pomiary kolejnych punktów po-średnich. Celujemy w łatwo identyfikowalne elementy, jak drzewa czy pniaki. Na tym etapie pomiarów możemy posłużyć się również tyczką pomiarową bądź palikami. Po dojściu na wyznaczony punkt pośredni, ustawiamy go jako punkt bazowy, po czym celujemy w kolejny punkt pośredni. W ten sposób rejestrujemy kolejne punkty pośrednie aż dojdziemy do miejsca, z którego widoczny jest każdy punkt załamania granicy mierzonego gniazda. Ten ostatni punkt pośredni będzie punktem bazowym do pomiaru poligonu.
Stojąc w wybranym miejscu, celujemy dalmierzem w obiekty będące na granicy gniazda. Po obmierzeniu granicy na całym obwodzie akceptujemy pomiary. Pomiar właściwy gniazda odbywa się analogicznie jak w metodzie opisanej powyżej.

Pomiary terenu niedostępnego

Rzeka, podmokły teren lub rów mogą znacząco utrudniać wejście na powierzchnię pomiarową, niemniej metoda biegunowa pozwala na wykonanie pomiarów takiego obiektu także spoza jego granic. W celu dokonania pomiaru powierzchni takiego obiektu należy wybrać miejsce, z którego dobrze widoczne są jego granice. Może się jednak zdarzyć, że pomiar wszystkich punktów załamania granicy gniazda będzie wymagał wyznaczenia dwóch punktów bazowych, z których zostaną wykonane pomiary dalmierzem.
W takim wypadku, stojąc w pierwszym punkcie bazowym, celujemy dalmierzem w załamanie granicy obiektu, a następnie mierzymy współrzędne pierwszego punktu bazowego z uśrednianiem. Następnie celujemy dalmierzem w pozostałe punkty załamania granicy, które widoczne są z pierwszego punktu bazowego. Każdorazowo zatwierdzamy pomiar. Żeby dokonać pomiaru punktów załamań granicy niewidocznych z perspektywy naszego pierwszego punktu bazowego, przemieszczamy się do lokalizacji, która nam to umożliwia. Następnie celujemy dalmierzem w punkt załamania granicy i dokonujemy pomiaru drugiego punktu bazowego. Później wykonujemy pomiary fragmentów granicy niewidocznych z pierwszego punktu bazowego. Każdy pomiar zatwierdzamy w rejestratorze. Musimy przy tym pamiętać, że pomiary wszystkich punktów załamania granicy wykonujemy po kolei, zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Po obmierzeniu granicy na całym obwodzie akceptujemy pomiary.

Wygoda najważniejsza

Zastosowanie omówionych metod pomiaru powierzchni gniazd dzięki użyciu dalmierza laserowego jest przede wszystkim wygodne. Nie jesteśmy zmuszeni do przemieszczania się wzdłuż granic mierzonej powierzchni, która niejednokrotnie leży w terenie słabo dostępnym. Z tego samego powodu skraca się również czas wykonywania samych pomiarów, a dokładność otrzymanych wyników jest większa niż w przypadku pomiarów bez użycia dalmierza laserowego.

Tomasz Dębiec