Z zagranicy 23/2016

20 stycznia 2017 10:53 2017 Wersja do druku

Czechy
Elementy strategii czeskich lasów państwowych

Bawaria, Niemcy
Skaning laserowy zamiast powierzchni próbnych

Finlandia
Ochroną objętych jest 12% lasów 

Szwecja
Pozyskanie drewna w 2015 roku

 


Czechy
Elementy strategii czeskich lasów państwowych

Lasy Republiki Czeskiej (LČR), mające w swoim zarządzie 1,23 mln ha czeskich lasów państwowych, działają w formie przedsiębiorstwa państwowego. Zatrudnia ono ok. 3380 osób, w tym 960 pracowników na stanowiskach robotniczych.


Oprócz gospodarki leśnej zadaniem LČR jest także piecza nad blisko 1/3 czeskich wód płynących i ochrona przeciwpowodziowa
Fot. www.fb.com/LCR

Obecna strategia LČR, która ma obowiązywać do 2019 r., zawiera wiele ciekawych zapisów. Należą do nich m.in. zasady zarządzania aktywami finansowymi i reguły komasacji gruntów leśnych.

W sferze ekonomicznej celem LČR jest efektywne gospodarowanie majątkiem państwa, tak aby przedsiębiorstwo generowało wolne przepływy pieniężne, które mogą być transferowane do budżetu. Jednocześnie priorytetem LČR jest też utrzymywanie rezerwy finansowej, niezbędnej do zapewnienia przedsiębiorstwu stabilności finansowej w trudnych sytuacjach.

Strategia zarządzania aktywami finansowymi LČR opiera się na czterech podstawowych założeniach. Po pierwsze, przedsiębiorstwo zasadniczo nie wykorzystuje środków zewnętrznych do finansowania swojej działalności operacyjnej i inwestycyjnej. Po drugie, rezerwa finansowa przedsiębiorstwa musi być wystarczająca nie tylko do zabezpieczenia realizacji operacyjnych i rozwojowych programów LČR, lecz również do opanowania ewentualnych sytuacji kryzysowych (klęski żywiołowe itd.). Po trzecie, aktywa finansowe, stanowiące nadwyżkę nad niezbędną rezerwą finansową, są transferowane do budżetu państwa, o ile rząd nie postanowi inaczej. Po czwarte, przedsiębiorstwo gospodaruje aktywami finansowymi tak, aby minimalizować ryzyko, a jednocześnie osiągać dobre wyniki ekonomiczne.

W strukturze aktywów finansowych LČR ważną pozycję stanowią obligacje państwowe. Strategia LČR zakłada zakup i posiadanie takich obligacji w łącznej wysokości stanowiącej co najmniej 50% minimalnej rezerwy finansowej. Środki rezerwowe muszą być bezpiecznie lokowane w instrumentach inwestycyjnych o transparentnych zasadach zwrotu.

Ponieważ LČR zaczęły transferować środki finansowe do budżetu państwa dopiero w 2013r., pierwsze wpłaty budżetowe zostały skalkulowane na podstawie środków zakumulowanych w latach poprzednich. Dlatego wysokość tych wpłat przekraczała zysk osiągany przez przedsiębiorstwo. W przeliczeniu na złotówki LČR odprowadziły dotychczas do budżetu państwa następujące sumy: 950mlnzł w 2013 r., 1,0 mld zł w 2014 r. i 1,3 mld zł w 2015 roku. Rok 2016 ma być ostatnim, w którym wpłata do budżetu będzie wyższa od zysku. Później wpłaty budżetowe będą stanowiły równowartość wolnych środków finansowych, wygenerowanych w ramach zysku. Wg prognoz w grę wchodzą sumy rzędu 2,7 mld koron, czyli ok. 430 mln zł.

Głównym założeniem opracowanej przez LČR koncepcji komasacji gruntów leśnych jest stworzenie warunków do osiągania jak największej efektywności zagospodarowania lasów państwowych. Grunty leśne o powierzchni do 10 ha są nabywane przez LČR jedynie wtedy, gdy sąsiadują z państwowymi kompleksami leśnymi. Przesłankami nabywania gruntów leśnych o powierzchni przekraczającej 10 ha są względy komasacyjne i perspektywa zwrotu inwestycji w ciągu 50 lat. Przy tym nieruchomości leśne nabywane przez LČR powinny zasadniczo wykazywać następujące cechy: zadrzewienie co najmniej 0,8, średni wiek powyżej 20 lat, udział zrębów zupełnych w powierzchni całkowitej nie większy niż 20%, udział nieustabilizowanych jeszcze odnowień w powierzchni całkowitej nie większy niż 50%.

LČR nie przewidują sprzedaży gruntów ze złożami surowców mineralnych oraz gruntów atrakcyjnych z innych względów. Nie są też sprzedawane lasy w wieku powyżej 80lat. Podobne reguły obowiązują przy wymianie gruntów.

Źródło: www.lesycr.cz

 

Bawaria, Niemcy
Skaning laserowy zamiast powierzchni próbnych

W Parku Narodowym „Las Bawarski” lotniczy skaning laserowy zastąpił tradycyjną inwentaryzację opartą na sieci stałych powierzchni próbnych. Dane ze skaningu kombinowane są z numerycznymi zdjęciami lotniczymi.

Pierwszy nalot skaningowy został wykonany w 2012 roku. Skaner Riegl LMS-Q 680i zarejestrował tzw. surową chmurę przeszło 11 mld punktów. Gęstość pomiaru wynosiła 30–40punktów/m2. W celu kalibracji i oceny wyników skaningu laserowego przeprowadzona została pełna inwentaryzacja wszystkich drzew o pierśnicy powyżej 7 cm na 20 powierzchniach kontrolnych i 125 powierzchniach próbnych, reprezentatywnych dla obszaru parku.

Kolejnym etapem była automatyczna identyfikacja pojedynczych drzew i rastrowa analiza danych. Drzewostany zostały rozgraniczone na podstawie wizualnej interpretacji numerycznych zdjęć lotniczych w skali 1:5000. Dane zostały zapisane w formacie File Geodatabase. Baza danych zapewnia dostęp do przeszło 13mln obiektów w środowisku Desktop.


Efekt identyfikacji pojedynczych drzew w drzewostanie o złożonej strukturze typu przerębowego
Fot. AFZ-DerWald 18/2016

Podstawowym modułem informacyjnym dla administracji parku są dane uzyskane w wyniku identyfikacji pojedynczych drzew (pozycja, wysokość, objętość korony, pierśnica, miąższość, grupa gatunkowa, drewno martwe). W przypadku miąższości i przeciętnej pierśnicy osiągnięty został współczynnik determinacji równy odpowiednio 0,86 i 0,64. Jest to dobry wynik, zważywszy na bardzo bogatą strukturę parkowych drzewostanów. Przy tym koszty skaningu laserowego stanowią zaledwie ok.10% wydatków przeznaczonych na inwentaryzację tradycyjną.

Minusem identyfikacji pojedynczych drzew w skaningu laserowym jest niepełne rejestrowanie drzew warstwy spodniej. Ale tutaj w sukurs przychodzi metoda rastrowa. Niezadawalająca jest nadal jakość segmentowania starych drzewostanów liściastych: na obecnym etapie rozwoju systemu identyfikuje on tam więcej drzew, niż jest ich w rzeczywistości. Ograniczone są także możliwości w zakresie rozpoznawania gatunków drzew, zwłaszcza w odnowieniach. Nie są rejestrowane szkody w postaci zgryzania i spałowania.  

Źródło: AFZ-DerWald 18/2016, s. 38–40.


Finlandia
Ochroną objętych jest 12% lasów

Wyniki najnowszych badań, przeprowadzonych przez fiński Instytut Zasobów Naturalnych (Luke), dowodzą, że w Finlandii jest 2,7mln ha lasów objętych ochroną. Stanowią one 12% wszystkich ekosystemów, definiowanych w Finlandii jako lasy. Przy tym chodzi tu niemal wyłącznie o lasy objęte ochroną ustawową, w których nie są dozwolone cięcia użytkowe. Najwięcej lasów chronionych znajduje się w północnej części Finlandii (19,4%), najmniej – na południu tego kraju (4,8%). Lasy państwowe stanowią ok. 87% lasów objętych ochroną.


Powierzchnie fińskich lasów objętych
ochroną (stan na 1 stycznia 2016 r.)
                 Fot. www.stat.luke.fi

Źródło: www.smy.fi

 

Szwecja
Pozyskanie drewna w 2015 roku

Zgodnie ze statystyką Agencji Leśnej (organ nadzorujący wykonywanie szwedzkiej ustawy o lasach), w 2015 r. pozyskanie drewna w Szwecji osiągnęło poziom 92,5 mlnm3 brutto (miąższość w korze strzał drzew stojących). To oznacza wzrost o 1% w stosunku do 2014 roku. Przyrost roczny szwedzkich zasobów drzewnych przekracza 120 mln m3. W wymiarze netto (miąższość drewna okrągłego bez kory) pozyskanie drewna sięgnęło 74,3 mln m3. Większość pozyskania (60%) została zrealizowana w lasach prywatnych.

Źródło: www.skogsstyrelsen.se

Opr. A.S.