Z zagranicy 24/2012

4 stycznia 2013 10:10 2013 Wersja do druku

Dolna Saksonia, Niemcy
Testy konserwacji drewna pod folią

Bawaria, Niemcy
Strategia adaptacji do zmian klimatycznych

Meklemburgia-Pomorze Przednie, Niemcy
Krajowe Forum Leśne

Niemcy – Polska
„Stęchlizna wieków”

Kanada
Migracja asystowana



Dolna Saksonia, Niemcy
Testy konserwacji drewna pod folią

W lasach Nadleśnictwa Saupark, należącego do przedsiębiorstwa państwowego Dolnosaksońskie Lasy Krajowe (NLF), można spotkać duże mygły drewna tartacznego, okryte folią w celu umożliwienia wieloletniego składowania surowca bez utraty jego wartości. Nową metodę konserwacji drewna z zastosowaniem folii leśnicy z NLF testują we współpracy z firmą Wood-Packer.
Składowanie drewna w atmosferze ubogiej w tlen wstrzymuje naturalny proces jego rozkładu. Wcześniej w lasach NLF testowana była inna metoda konserwacji drewna z zastosowaniem folii. Metoda ta była stosunkowo tania, ale okres składowania surowca nie przekraczał dwóch lat. Testowana teraz metoda, która została opracowana w południowych Niemczech po huraganie Lothar (z 1999 r.), pozwala na składowanie surowca nawet przez cztery lata bez uszczerbku dla jego jakości. Koszty metody południowoniemieckiej (10–13 euro/m3) są porównywalne z kosztami zraszania drewna, ale jej stosowanie nie wymaga przechodzenia długotrwałych procedur administracyjnych. Poza tym składowanie drewna może się odbywać na miejscu.

Źródło: www.forstpraxis.de


Bawaria, Niemcy
Strategia adaptacji do zmian klimatycznych

Znaczną część obszaru niemieckiego kraju związkowego Bawaria stanowią lasy, łąki i jeziora. Aby oszacować wpływ zmian klimatycznych na te ekosystemy i wypracować odpowiednią strategię adaptacyjną, w 2009 r. bawarskie Ministerstwo Nauki, Prac Badawczych i Sztuki powołało do życia Bawarski Program Badawczy FORKAST. W jego ramach w różnych rejonach Bawarii przeprowadzono zakrojone na dużą skalę eksperymenty z dziedziny symulacji zmian klimatycznych.
Naukowcy odradzają preferowanie pojedynczych proweniencji „najlepiej dostosowanych do zmian klimatycznych” i zalecają ochronę różnorodności genetycznej. Tam, gdzie dla buka stanie się za sucho, powinno się w Bawarii dawać pierwszeństwo lasom mieszanym z dębem, grabem, lipą, jarzębem brekinią, a nawet z kasztanem jadalnym. Większa rola powinna przypaść sośnie czarnej i dębowi omszonemu.

Źródło: www.forstpraxis.de


Meklemburgia-Pomorze Przednie, Niemcy
Krajowe Forum Leśne

Celem mojej polityki jest zagwarantowanie właściwego, trwałego pełnienia przez las licznych funkcji i zarazem sprostanie współczesnym wymaganiom społeczeństwa – powiedział Till Backhaus, minister rolnictwa i środowiska w rządzie Meklemburgii-Pomorza Przedniego, otwierając 26 listopada br. Krajowe Forum Leśne w Schwerinie. – Ponadto chciałbym, aby do 2015 r. został wypracowany Krajowy Program Leśny w ramach procesu, który będzie przejrzysty dla obywateli i otwarty na ich partycypację – dodał.
Znowelizowanie w 2011 r. meklemburskiej ustawy o lasach dało możliwość powołania przy ministerstwie właściwym do spraw leśnictwa Krajowego Forum Leśnego. Organ ten jest instrumentem wypracowywania decyzji politycznych w procesie szerokiego dialogu społecznego. W procesie uczestniczy 39 organizacji.
Krajowe Forum Leśne to nie jedyny instrument uspołecznienia strategicznych procesów decyzyjnych w meklemburskim leśnictwie. Drugim takim instrumentem jest dziewięcioosobowa rada nadzorcza, sprawująca kontrolę nad Lasami Krajowymi Meklemburgii-Pomorza Przedniego – przedsiębiorstwem państwowym, które gospodaruje w meklemburskich lasach państwowych landu, świadczy usługi związane z gospodarką leśną i wykonuje zadania publiczne zlecane przez władze landu. W skład rady wchodzą: reprezentanci Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Ochrony Konsumentów, Ministerstwa Finansów oraz przedstawiciele personelu przedsiębiorstwa, niezależny specjalista w dziedzinie ekonomi leśnej oraz dwóch deputowanych do parlamentu Meklemburgii-Pomorza Przedniego.

Źródło:www.forstpraxis.de


Niemcy – Polska
„Stęchlizna wieków”

W naszych mediach leśnych chętnie cytowane są, co zrozumiałe, przychylne opinie zagranicznych gości o polskim leśnictwie. Ale leśnicy z Lasów Państwowych nie zawsze są postrzegani pozytywnie przez obserwatorów z zagranicy. Świadczy o tym relacja z targów Eko-Las 2012, opublikowana w jednym z niemieckich branżowych czasopism leśnych. Oto jej fragment:
W dniach 6–8 września odbyły się w okolicach Świebodzina w Polsce targi leśne Eko-Las. Tereny targowe, położone niedaleko Frankfurtu nad Odrą i polsko-niemieckiej granicy, były bardzo łatwo dostępne dla niemieckich zwiedzających. Natomiast goście ze wschodniej Polski i krajów bałtyckich byli skazani na uciążliwą podróż. Czy wybór zachodniej Polski na miejsce lokalizacji targów był oznaką przyszłego ukierunkowania polskiego leśnictwa? Raczej nie, a wręcz przeciwnie. Osoby zorientowane w polskim leśnictwie, z którymi rozmawialiśmy podczas zwiedzania targów, narzekały na bezwzględne trzymanie się starych zwyczajów.
Czy to przedsiębiorcy leśni, czy producenci maszyn, czy to handlowcy – wszyscy po cichu twierdzili zgodnie, że leśnicy państwowi nadal sprawują dyktat w polskiej gospodarce leśnej, co nie sprzyja rozwojowi nieskrępowanej i przyszłościowej przedsiębiorczości leśnej. Tu i tam podejmowane są próby, które dają nadzieję na postęp, ale główny kierunek to państwowa kuratela. I sytuacja nie zmieni się tak szybko. Troszczą się już o to polscy leśnicy państwowi, którzy – jak nam często mówiono – rękami i nogami bronią się przed umocnieniem pozycji przedsiębiorców leśnych. Skutecznie – trzeba przyznać. Na targach Eko-Las polscy leśnicy dali dobitny wyraz swojej niewzruszonej pewności siebie. Występowali tam częściowo niczym wielcy książęta w swoich rzucających się w oczy mundurach. Trzymali się zawsze w stadzie, a spod ich zielonych strojów ziało stęchlizną wieków. Bez zazdrości trzeba także przyznać, że akurat leśniczki prezentowały się w swoich mundurach bardzo szykownie i zgrabnie.
Powyższy tekst ukazał się w czasopiśmie adresowanym głównie do przedsiębiorców leśnych, które znane jest w Niemczech z niewybrednych wyrażeń i agresywnych publikacji. Ponadto autorami tekstu są Niemcy, którzy, być może, nie są wolni od stereotypowego myślenia o organizacji życia gospodarczego w Polsce. Niemniej jednak nie wolno nam zlekceważyć tego sygnału i poprzestać na wyrażeniu świętego oburzenia. Oto bowiem bodaj po raz pierwszy pojawia się w niemieckiej prasie fachowej otwarta ostra krytyka polskiego modelu leśnictwa, zwracająca uwagę na drastyczny kontrast między sytuacją przedsiębiorców leśnych a państwowymi leśnikami. Użyty w tekście zwrot „stęchlizna wieków” jest w Niemczech synonimem przestarzałych struktur hierarchicznych.

Źródło: Forstmaschinen-Profi 11/2012, s.68


Kanada
Migracja asystowana

W różnych zakątkach Kanady zaznaczają się już wpływy zmian klimatycznych. Reagując na wzrastającą temperaturę, drzewa zaczynają migrować do nowych siedlisk. Jednak niektóre populacje nie będą w stanie dotrzymać kroku szybkim zmianom środowiska. W Kanadzie brane są pod uwagę liczne opcje adaptacyjne, które mogą służyć ochronie bioróżnorodności, zdrowotności i produktywności lasów w warunkach ciągłej zmiany klimatu. Jedną z tych opcji jest migracja asystowana – przemieszczanie się roślin lub zwierząt z pomocą człowieka do siedlisk korzystniejszych klimatycznie.
Niektóre kanadyjskie władze regionalne zaczęły już wdrażać założenia asystowanej migracji gatunków drzew do wytycznych rejonizacji nasiennej. Na przykład prowincja Kolumbia Brytyjska przesunęła o 200 m w górę granice stref rejonizacji nasiennej w przypadku większości gatunków drzew i wprowadziła nowe przepisy zezwalające na sadzenie modrzewia zachodniego poza dotychczasowym zasięgiem jego występowania. Prowincja Alberta przesunęła granice swoich stref o 200 m w górę i o 2° szerokości geograficznej na północ. Z kolei prowincja Quebec, uwzględniając ryzyko zmian klimatycznych, stosuje w niektórych rejonach mieszanki nasienne składające się z proweniencji miejscowych i tych pochodzących z terenów położonych bardziej na południe.
Migracja asystowana może być traktowana zarówno jako środek ochrony gatunków, jak i jako środek utrzymywania zdrowotności i produktywności lasów. Jednak praktykowanie migracji asystowanej niesie ze sobą również potencjalne zagrożenia (inwazyjność, straty w przypadku nieodpowiedniego dostosowania do warunków lokalnych itd.). Konieczne jest więc porównanie wagi tych zagrożeń z wagą niebezpieczeństw grożących w razie niestosowania migracji asystowanej. Można wyróżnić trzy podstawowe typy migracji asystowanej: asystowaną migrację populacyjną (przemieszanie populacji w granicach naturalnego występowania danego gatunku – niski poziom potencjalnych zagrożeń); asystowaną ekspansję zasięgową (przemieszczanie gatunków na najbliższe obszary poza granicami naturalnego występowania tych gatunków – średni poziom zagrożeń); asystowaną migrację na duże odległości (przemieszanie gatunków na obszary znajdujące się daleko poza granicami naturalnego występowania tych gatunków – wysoki poziom zagrożeń).
Kanadyjska Służba Leśna (CFS) nie tylko sama przeprowadza stosowne badania i doświadczenia, lecz również tworzy praktyczne instrumenty i modele badawcze dla innych instytucji i organizacji.

Źródło: cfs.nrcan.gc.ca

Opr. A.S.