Z zagranicy 11/2012

4 czerwca 2012 13:24 2012 Wersja do druku

Finlandia
Państwo promuje współwłasność lasów

Finlandia
Reorganizacja instytucjonalnego zaplecza lasów niepaństwowych

Szwecja
Pierwszy kwartał pod znakiem spadków

Brazylia
Zmiana prawa leśnego

Austria
Lasy drobnej i średniej własności dostarczają 60% drewna



Finlandia
Państwo promuje współwłasność lasów

Zrzeszony właściciel lasu musi wykazać się dobrym zmysłem zarządzaniaO ile w Polsce współwłasność lasu jest uznawana raczej za czynnik hamujący rozwój gospodarki leśnej, o tyle w Finlandii ten typ własności traktowany jest jako środek służący racjonalizacji gospodarowania w lasach. Państwo fińskie zachęca właścicieli drobnych lasów prywatnych do scalania ich gruntów leśnych w większe jednostki będące obiektami współwłasności. Mało tego, fińskie lasy państwowe (Metsähallitus) przeznaczają partie własnych lasów na jądra takich jednostek.
Od kilkunastu lat państwo fińskie stymuluje rozwój współwłasności lasów, stosując również bodźce finansowe. Ustanowienie współwłasności lasów jest wolne od opłat, a dochody z lasów pozostających we współwłasności są korzystniej opodatkowane od dochodów z typowych lasów prywatnych (ulgi rzędu 2–4%). Obecnie powierzchnia lasów pozostających we współwłasności przekracza 556 tys. ha, co stanowi przeszło 4% obszaru fińskich lasów prywatnych. Największa jednostka ma 88 tys.ha i 4 tys. współwłaścicieli, najmniejsza – 19 ha. Potencjalnie powierzchnia lasów we współwłasności może wzrosnąć do 1,5 mln ha (7% fińskich lasów). Finowie chcą poprawić rentowność gospodarki leśnej poprzez scalanie drobnej własności leśnej. Jednym z podstawowych celów Fińskiego Narodowego Programu Leśnego jest zwiększenie przeciętnej powierzchni gospodarstw leśnych. Stosowane środki sterujące przynoszą rezultaty. Ostatnio w ustanawianie współwłasności lasów włączyły się nawet spółki prawa handlowego z branży leśno-drzewno-papierniczej. Koncerny Metsä i UPM inicjują tworzenie jednostek współwłasności leśnej i proponują właścicielom lasów prywatnych dołączanie ich gospodarstw do tych jednostek. Z kolei Państwowe Gospodarstwo Leśne Metsähallitus rozpoczęło realizację pilotażowego projektu ustanawiania jednostek współwłasności leśnej w oparciu o enklawy lasów państwowych.
W różnych regionach Finlandii Metsähallitus przeznaczył blisko tysiąc hektarów swoich enklaw leś-nych na jądra nowych jednostek współwłasności. Ustanawianie współwłasności w oparciu o lasy państwowe obwarowane jest jednak pewnymi warunkami. Po pierwsze, część udziału właścicieli lasów prywatnych musi być większa od części udziału państwowego. Po drugie, Metsähallitus nie bierze na siebie całkowitej odpowiedzialności za prowadzenie gospodarki leśnej w jednostce współwłasności leśnej. Po utworzeniu jednostki lasom państwowym przypada taka sama rola jak pozostałym współwłaścicielom.
Duże zainteresowanie projektem ze strony właścicieli drobnych lasów prywatnych było dla Metsähallitusa pozytywnym zaskoczeniem. Pierwotnie zakładano, że realizacja przedsięwzięcia będzie wymagała działań marketingowych. Tymczasem szybko się okazało, że sprzedaje się ono samo. Chętnych do ustanowienia współwłasności jest więcej niż potrzeba. Tworząc jednostki współwłasność leśnej, Metsähallitus nie tylko realizuje założenia polityki leśnej państwa, lecz również działa na własną korzyść, ponieważ racjonalizuje zagospodarowanie mniejszych enklaw. Projekt pilotażowy ma zostać zrealizowany do końca 2012 r. Dalsze działania lasów państwowych będą zależały od uzyskanych wyników.
Ustanowieniem współwłasności zainteresowani są głównie ci właściciele lasów prywatnych, którzy stoją w obliczu zmiany pokoleniowej. Często ani oni sami, ani ich spadkobiercy nie mają możliwości zajęcia się gospodarką leśną. W Finlandii decyzje dotyczące lasów będących obiektem współwłasności podejmowane są w oparciu o większość głosów w zgromadzeniu współwłaścicieli. Liczba głosów przysługujących współwłaścicielowi zależy od wielkości jego udziału we współwłasności leśnej.

Źródło: www.forest.fi


Finlandia
Reorganizacja instytucjonalnego zaplecza lasów niepaństwowych

Fińskie Centrum Leśne (Suomen metsäkeskus) to ogólnokrajowa instytucja państwowa wspierająca leśnictwo niepaństwowe, podległa Ministerstwu Rolnictwa i Leśnictwa Finlandii. Główne zadania Centrum Leśnego to nadzorowanie wykonywania przepisów ustawy o lasach oraz promowanie zrównoważonej i ekonomicznie efektywnej gospodarki leśnej. W roku 2012 rozpoczęła się rozłożona na 3 lata reorganizacja tej instytucji.
W Centrum zostały wyodrębnione dwie osobne jednostki – Zakład Usług Publicznych (jednostka administrująca) i Zakład Usług Leśnych (jednostka gospodarująca). ZUP, którego działalność jest finansowana głównie z budżetu państwa, rozdziela subsydia państwowe dla właścicieli lasów prywatnych, świadczy na ich rzecz usługi doradcze, nadzoruje wykonywanie ustawy o lasach, tworzy i utrzymuje bazę danych o zasobach leśnych całej Finlandii, promuje zrównoważoną gospodarkę leśną, tworzy i utrzymuje elektroniczny serwis kompleksowej informacji leśnej dla właścicieli lasów i przedsię-biorców leśnych (serwis ten – Metsään.fi – będzie rozbudowywany etapowo, pierwsza jego część zostanie w pełni udostępniona pod koniec 2012 r.) oraz wykonuje inne zadania z zakresu administracji publicznej. W skład Zakładu, którego centrala znajduje się w Lahti, wchodzi 13 oddziałów regionalnych.
ZUL świadczy odpłatne usługi m.in. w takich zakresach, jak: leśne doradztwo podatkowe, wycena i urządzanie lasu; projektowanie, budowa, utrzymanie i remont prywatnych dróg leśnych; zagospodarowanie torfowisk; ochrona i zagospodarowanie leśnych zasobów wodnych oraz szkółkarstwo i nasiennictwo. Zakład ten jest jednostką samofinansującą się i nie może korzystać z środków finansowych z budżetu państwa, przeznaczonych dla ZUP.

Źródło: www.metsakeskus.fi


Szwecja
Pierwszy kwartał pod znakiem spadków

Wyniki finansowe szwedzkiej gospodarki leśnej nadal się pogarszają. Potwierdzają to sprawozdania za pierwszy kwartał 2012 r., przedstawione przez największe gospodarstwa leśne.
Państwowy koncern leśny Sveaskog zanotował w pierwszym kwartale przychody mniejsze niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Główną tego przyczyną był 5% spadek cen drewna. Ogólny objętościowy rozmiar sprzedaży surowca drzewnego zmniejszył się o 1%. Zbyt głównych sortymentów – drewna tartacznego, papierówki i drewna energetycznego – kształtował się jednak w sposób zróżnicowany. Mimo trudnej sytuacji na rynku dostawy drewna tartacznego wzrosły o 9%. Natomiast dostawy papierówki i drewna energetycznego zmniejszyły się odpowiednio o 8% i 2%.
Spółdzielcze zrzeszenie leśne Södra zakończyło pierwszy kwartał ujemnym wynikiem finansowym. Zdolności produkcyjne celulozowni i tartaków należących do Södry były wykorzystane odpowiednio w 73 i 70%. To najniższy w historii zrzeszenia stopień wykorzystania mocy produkcyjnej, jeśli nie liczyć pierwszego kwartału 2009 r. Wskutek tego dział gospodarki leśnej Södry musiał istotnie zredukować rozmiar dostaw surowca drzewnego.

Źródła: www.sveaskog.se, www.sodra.com


Brazylia
Zmiana prawa leśnego

Izba niższa brazylijskiego parlamentu przegłosowała 25 kwietnia rozluźnienie prawa leśnego Brazylii. Zdaniem organizacji ekologicznej WWF, decyzja ta jest strasznym ciosem dla największego na świecie obszaru lasów deszczowych. Krytykowana jest zwłaszcza amnestia dla sprawców nielegalnych wylesień, która stanowi niejako zachętę do dalszych wyrębów.
WWF uważa, że nowe prawo leśne, zmniejszające stopień ochrony lasów, służy przede wszystkim lobby rolniczemu. Głównymi wygranymi są hodowcy bydła, którzy zostali uwolnieni od zobowiązania do zalesienia milionów hektarów gruntów po nielegalnie wykarczowanych lasach. Rozluźnienie brazylijskiego prawa leśnego będzie miało negatywne skutki klimatyczne dla całej Ziemi: rezygnacja z zalesienia gruntów i przewidywane dalsze wylesienia mogą oznaczać wzrost ilości CO2 w atmosferze o 28 mld ton. Organizacja WWF apeluje do brazylijskiej prezydent Dilmy Rousseff o zawetowanie nowego prawa leśnego.
Do lat 70. XX w. Brazylia była obszarem słabo zagospodarowanym. Jednak od tego czasu, w związku z licznymi programami osadniczymi na terenach tych oprócz chowu bydła silnie rozwija się górnictwo

Źródło: www.forstpraxis.de


Austria
Lasy drobnej i średniej własności dostarczają 60% drewna

W roku 2011 pozyskano Austrii łącznie 18,7 mln m3 drewna. Aż 61% pozyskania zostało zrealizowane w lasach prywatnych o powierzchni poniżej 200ha. Gdyby nie pogorszenie się sytuacji na rynku w drugiej połowie roku, wynik drobnej i średniej własności leśnej byłby jeszcze lepszy. W stosunku do roku 2010 pozyskanie drewna w lasach tej kategorii własności wzrosło łącznie o 11,4%. Pozyskanie drewna typu papierówki i drewna energetycznego zwiększyło się odpowiednio o 12,6% i 13,9%.
Środki z funduszu rozwoju obszarów wiejskich, przyznawane np. na inwestycje w udostępnienie drzewostanów, na szkolenia, działalność informacyjną i optymalizację logistyki, są bardzo efektywnie wykorzystywane i przyczyniają się do wydatnego zwiększa konkurencyjności gospodarki leśnej. W celu kontynuacji tego pozytywnego trendu absolutnie konieczne jest zwiększenie subwencjonowania wymienionych działań w ramach przyszłego PROW – postuluje Rudolf Rosenstatter, przewodniczący Austriackiego Związku Leśnego.

Źródło: www.waldverband.at

Opr. A.S.