Z zagranicy 21/2014

7 listopada 2014 14:17 2014 Wersja do druku

Niemcy
Drzewa rosną coraz szybciej

Brandenburgia, Niemcy
Badania nad adaptacją lasów do zmiany klimatu

Kolumbia Brytyjska, Kanada
Drewno obowiązkowym budulcem siedzib państwowych
 
Szwecja
Nowe cele finansowe Sveaskogu

Niemcy
Drzewa rosną coraz szybciej

Współcześnie typowe fazy rozwojowe drzewosta nów przebiegają w tempie, które bywa nawet o 70% szybsze niż w latach 60. XX wieku. Dowodzą tego wyniki badań prowadzonych przez naukowców z Politechniki Monachijskiej. Zanalizowali oni dane pochodzące z leśnych po wierzchni doświadczalnych, systematycznie kontrolowanych od 1870 roku. Materiał badawczy obejmuje wyniki 600 tys. pojedynczych pomiarów.


                        Fot. www.tum.de/L. Steinacker
Doktoranci z Katedry Nauki o Przyroście Drzew i Drzewostanów, Cynthia Schafer i Eric Thurm, pobierają próbki na powierzchni doświadczalnej

Wyraźnie przyspieszony wzrost wykazują buk i świerk, rozwijając się odpowiednio o 77% i 32% szybciej niż w latach 60. Jeśli chodzi o rozwój całych drzewostanów bukowych i świerkowych, to stopień przyspieszenia sięga odpowiednio 30% i 10%. – Przyspieszenie na poziomie drzewostanu jest mniejsze niż w przypadku pojedynczych drzew, ponieważ – mówiąc w uproszczeniu – większe drzewa potrzebują wię cej miejsca, a to oznacza zmniejszenie się ogólnej liczby drzew – wyjaśnia prof. Hans Pretzsch z Katedry Nauki o Przyroście Drzew i Drzewostanów. Naukowcy tłumaczą szybszy wzrost drzew ociepleniem klimatu i dłuższym okresem wegetacyjnym. Motorami wzrostu są dwutlenek węgla i azot, których stężenie nieprzerwa nie rośnie od 100 lat.

Z faktu, że drzewostany osiągają określone parametry o wiele wcześniej niż dawniej, mogłaby profitować gospodarka leśna. Chodzi tu o obniżenie wieku dojrzałości rębnej. Do tego dochodzi możliwość zwiększenia pozyskania drewna bez naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. Zmieniona leśna skala czasowa nie jest jednak jeszcze uwzględniana w powszechnie stosowanych modelach przyrostowych.

Źródło: www.forstpraxis.de


Brandenburgia, Niemcy
Badania nad adaptacją lasów do zmiany klimatu

Brandenburskie Krajowe Leśne Centrum Kompetencyjne w Eberswalde uzyskało 600 tys. euro subwencji z niemieckiego federalnego Leśnego Funduszu Klimatycznego na realizację trzech projektów badawczych z zakresu adaptacji la sów do zmiany klimatu. Celem projektów jest m.in. opracowanie – z uwzględnieniem różnych scenariuszy zmiany klimatu – dokładnych prognoz rozwoju lasu, jego produktywności i rozmiaru leśnej sekwestracji węgla atmosferycznego. Planowana analiza zagrożeń sosny i rodzimych gatunków dębu ma stanowić podstawę do opracowania strategii adaptacji brandenburskiej gospodarki leśnej do nasilonej presji ze strony szkodników i patogenów w sytuacji, gdy ograniczenia w stosowaniu środków ochrony roślin stają się coraz większe.

Krajowe Leśne Centrum Kompetencyjne wchodzi w skład Gospodarstwa Krajowego „Lasy Brandenburgii” – samodzielnej organizacji gospodarczej, która zarządza brandenburskimi lasami państwowymi (270 tys. ha) i nadzoruje lasy niepaństwowe. Pierwsze zadanie wykonywane jest przez nadleśnictwa lasów krajowych (14 jednostek), drugie – przez nadleśnictwa nadzorujące (30 jednostek). Zgodnie z przyjętą w brandenburskiej państwowej gospodarce leśnej zasadą rozdziału funkcji podstawowych od funkcji obsługowych, sprawami finansów i stanu posiadania, jak również kwestiami ogólnoadministracyjnymi zajmują się nie nadleśnictwa lasów krajowych, lecz wyspecjalizowane zakłady Lasów Brandenburgii (siedem jednostek).

Źródło: www.forstpraxis.de


Kolumbia Brytyjska, Kanada
Drewno obowiązkowym budulcem siedzib państwowych

W 2014 r. obchody Narodowego Tygodnia Lasów (21–27 września) w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska odbywały się pod hasłem „Wschód słońca w lesie”. – Tegoroczne hasło nawiązuje nie tylko do naturalnego piękna lasów Kolumbii Brytyjskiej, lecz również do odradzania się sektora leśno-drzewnego. Przezwyciężywszy załamanie w 2009 r., gospodarka leśno-drzewna Kolumbii Brytyjskiej stale się rozwija. W latach 2009–2013 pozyskanie drewna wzrosło o 47%, wartość eksportu produktów drzewnych wzrosła o 53%, osiągając poziom 11,6 mld dolarów. Zatrudnienie zwiększyło się o 13%. Gospodarka leśno-drzewna zapewnia 58 tys. miejsc pracy w całej prowincji – mówi Steve Thomson, minister resortu leśnego w rządzie Kolumbii Brytyjskiej.


                      Fot. www.newswire.ca
Drewno jest od 2009 r. wg prawa Kolumbii Brytyjskiej podstawowym materiałem do budowy obiektów w sektorze państwowym (na zdj. Centrum Badań nad Zrównoważonym Rozwojem w Vancouver)

– W 2009 r. rząd wydał rozporządzenie w sprawie traktowania drewna jako podstawowego budulca (The Wood First Act) w przedsięwzięciach budowlanych realizowanych przez sektor państwowy. Za przykładem rządu poszły 53 jednostki samorządowe, wydając odpowiednie własne zarządzenia. Dokonane w 2009 r. zmiany w prawie budowlanym Kolumbii Brytyjskiej, zwiększające maksymalną wysokość budynków mieszkalnych o konstrukcji z drewna z czterech do sześciu kondygnacji, skutkowały powstaniem przeszło 200 budynków średniowysokich – informuje minister.

W Polsce chyba trudno jest mówić o promowaniu drewna jako podstawowego budulca siedzib państwowych. Nawet DGLP nie wydaje się chętna do dawania odpowiedniego przykładu innym instytucjom. Przeprowadzki do biurowca przy ul. Grójeckiej raczej nie można uznać za zbyt intensywną promocję drewna budulcowego.

Źródło: www.gov.bc.ca


Szwecja
Nowe cele finansowe Sveaskogu

Na tegorocznym walnym zgromadzeniu Sveaskogu państwo szwedzkie, jako wyłączny właściciel spółki akcyjnej zarządzającej szwedzkimi lasami państwowymi, wyznaczyło jej nowe cele finansowe w zakresie rentowności kapitału operacyjnego i wskaźnika określającego stosunek zadłużenia netto do kapitału własnego. Docelowy poziom rentowności kapitału operacyjnego, który w latach 2011–13 wynosił 5%, został obniżony do 4,5%. Jednocześnie spółka Sveaskog (3,1 mln ha lasów) ma dążyć do utrzymywania wskaźnika zadłużenia w przedziale 0,3–0,6. Walne zgromadzenie Sveaskogu zadecydowało także o wypłacie państwu szwedzkiemu dywidendy za rok 2013 w wysokości 450 mln koron szwedzkich (ok. 211 mln zł). Tym samym obciążenie dywidendowe szwedzkich lasów państwowych wynosi w bieżącym roku 145 SEK (ok. 68 zł) na 1 ha lasu. Dla porównania: tegoroczne świadczenie dywidendowe PGL LP (800 mln zł) oznacza obciążenie rzędu 110 zł/ha lasu. Obciążenie dywidendowe Sveaskogu osiągnęło rekordowy poziom w roku 2012, kiedy oprócz dywidendy zwykłej za 2011 r. w wysokości 435 mln SEK szwedzkie lasy państwowe musiały odprowadzić do budżetu państwa dywidendę dodatkową w wysokości 4 mld SEK (ok. 1,9 mld zł). W rezultacie obciążenie dywidendowe Sveaskogu sięgnęło wówczas 1431 SEK (ok. 680 zł) na 1 ha lasu.

Główne założenia strategii Sveaskogu są uchwalane przez szwedzki parlament. Państwo szwedzkie sprawuje swoją funkcję właściciela Sveaskogu za pośrednictwem Ministerstwa Finansów, w którym jest wydzielona specjalna jednostka, zajmująca się sprawowaniem władztwa nad wszystkimi szwedzkimi spółkami państwowymi (ok. 60 firm). Jednym z głównych instrumentów władztwa są coroczne walne zgromadzenia. Do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu Sveaskogu uprawnieni są jedynie ci przedstawiciele ministerstwa, którzy nie są urzędnikami z nadania politycznego (w całym szwedzkim aparacie rządowym tylko niewielka liczba stanowisk może być obsadzana z klucza politycznego, reszta jest zarezerwowana dla wysoko wykwalifikowanej kadry administracyjnej). Walne zgromadzenie Sveaskogu jest otwarte dla publiczności. Specjalne prawo uczestnictwa i zadawania pytań mają deputowani do szwedzkiego parlamentu.

Źródło: www.sveaskog.se

Opr. A.S.