6/2026

Temat numeru
Nowe modele przyrostowe – koniec epoki tablic zasobności w polskim leśnictwie

Przyrost miąższości drzewostanów to jeden z kluczowych parametrów w gospodarce leśnej: wpływa na wyliczenie etatu użytkowania, intensywność cięć, ocenę produkcyjności siedlisk i wiarygodność prognoz rozwoju zasobów – zarówno lokalnie, jak i w skali kraju. Przez ponad 100 lat praktyka leśna opierała się na tablicach zasobności i przyrostu. Dziś – w warunkach zmiany klimatu, eutrofizacji siedlisk i innej dynamiki wzrostu – to podejście przestało wystarczać. O tym, co zmieniają nowe modele przyrostowe, jak powstały i co oznaczają dla codziennej pracy leśników oraz taksatorów, rozmawiamy z prof. dr hab. inż. Jarosławem Sochą – autorem opracowania, współtwórcą modeli wdrożonych w gospodarce leśnej.

Cena:

14,50  brutto

Brak możliwości zakupu wydania cyfrowego.
Spis treści

Na czasie – Autentyczność i pasja

4

Tegoroczna IV konferencja Rynek pracy dla leśnika, zorganizowana przez studentów leśnictwa na Wydziale Rolnictwa i Leśnictwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w dniach 16-17 stycznia br. w Olsztynie, po raz kolejny pokazała nie tylko zaangażowanie prelegentów i studentów, lecz także pasję, z jaką podchodzą do pracy związanej z lasem.

Informacje

6
  • Targi pszczelarskie Expo2Bee – kolejna edycja już w kwietniu
  • Wesprzyj Fundację. Pomoc Leśnikom w Krośnie

Powiedzieli nam – Las oczami Zbigniewa Trzebniaka, leśniczego leśnictwa Dąbrówka w Nadleśnictwie Dobrzejewice

7

Czym jest las w oczach Zbigniewa Trzebniaka, leśniczego leśnictwa Dąbrówka w Nadleśnictwie Dobrzejewice, autora dziewięciu książek poetyckich i animatora kultury?

Wywiad – Nowe modele przyrostowe – koniec epoki tablic zasobności w polskim leśnictwie

8

Przyrost miąższości drzewostanów to jeden z kluczowych parametrów w gospodarce leśnej: wpływa na wyliczenie etatu użytkowania, intensywność cięć, ocenę produkcyjności siedlisk i wiarygodność prognoz rozwoju zasobów – zarówno lokalnie, jak i w skali kraju. Przez ponad 100 lat praktyka leśna opierała się na tablicach zasobności i przyrostu. Dziś – w warunkach zmiany klimatu, eutrofizacji siedlisk i innej dynamiki wzrostu – to podejście przestało wystarczać. O tym, co zmieniają nowe modele przyrostowe, jak powstały i co oznaczają dla codziennej pracy leśników oraz taksatorów, rozmawiamy z prof. dr hab. inż. Jarosławem Sochą – autorem opracowania, współtwórcą modeli wdrożonych w gospodarce leśnej.

Na czasie – Prosto z leśnictw!

12

Leśnictwo to podstawowa komórka produkcyjna Lasów Państwowych. W nim realizowane są prace typowe dla danego okresu, jak np. wiosny. Wielu leśniczych musi jednak podejmować także wyzwania – np. walczyć ze skutkami klęsk, prowadzić interesujące obserwacje przyrodnicze, mieć twórcze pomysły hodowlane i ochroniarskie, realizować eksperymenty gospodarcze i umiejętnie łączyć nowości z lokalnym doświadczeniem. Zaciekawieni? Poznajcie choć kilku z nich!

Ochrona lasu – Jemioła rozpierzchła pod lupą

18

O jemiole mówi się ostatnio coraz częściej. Po raz kolejny postanowiłem więc przyjrzeć się zielonogórskim lasom z lotu ptaka. Bo właśnie tu, na terenie RDLP w Zielonej Górze, ciągle prowadzimy monitoring szkodników wtórnych oraz jemioły, głównie w drzewostanach sosnowych. Od 2019 r. do 2025 r. (z przerwą w 2022 r.) powierzchnia objęta inwentaryzacją wyniosła ok. 1,4 mln ha. Więcej na ten temat pisałem w „Lesie Polskim” nr 18/2022 oraz 18/2024. Jakie wnioski możemy wysnuć po wielu latach obserwacji?

Raporty – Wyniki Lasów Państwowych w 2024 roku

20

Średnia cena sprzedaży drewna obniżyła się o 14%. Sosnowe drewno tartaczne dłużycowe i kłodowane potaniało odpowiednio o 10% i 11%, a sosnowe drewno stosowe przemysłowe – o 18%. Mimo to zysk operacyjny zwiększył się o blisko 37%. Było to możliwe dzięki podjęciu działań oszczędnościowych. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne pracowników wzrosło 5,5% i osiągnęło poziom 11,5 tys. zł.

Dla drwala – Harwester gąsienicowy Hannibal T60 – obserwacje z praktyki eksploatacyjnej

26

Wysłannicy redakcji niemieckiego miesięcznika „Forst & Technik”, poświęconego technice i przedsiębiorczości leśnej, mogli podziwiać umiejętności Damiana Szczotki, operatora harwestera gąsienicowego z żurawiem o wysięgu przeszło 20 m. Przedstawiamy ich relację z wizyty w saksońskich lasach państwowych, w których maszyna ta jest użytkowana.

W locie – Trudno być krogulcem

30

Jeżeli miałbym się zamienić w jakiś gatunek ptaka, to z pewnością nie w krogulca. Jeszcze bardziej nie chciałbym być samcem krogulca. A już tym bardziej nie widzę siebie w roli samca krogulca w okresie mroźnej i śnieżnej zimy…

Przyroda online – AI przyspiesza

31

„Tempo zmian w dziedzinie sztucznej inteligencji zaczyna przypominać procesy znane z przyrody – takie, które długo pozostają niemal niezauważalne, by w pewnym momencie gwałtownie zmienić cały krajobraz”.

Monitoring lasu – Analiza liści jako wskaźnik stanu odżywienia drzew

32

Liście są częściami wskaźnikowymi całej rośliny, a zawartość pierwiastków chemicznych w organach asymilacyjnych roślin może być ważnym elementem diagnozy stanu zdrowotności pojedynczych drzew i całego lasu. Skład chemiczny, a także proporcje między pierwiastkami wbudowanymi w strukturę roślin, decydują o stanie fizjologicznym roślin i odporności na czynniki biotyczne, abiotyczne i „stres środowiskowy”. Nie dziwi więc, że parametry chemiczne, charakteryzujące stan odżywienia mineralnego lub akumulację zanieczyszczeń, znalazły szerokie zastosowanie w monitoringu lasów.

Auto do lasu – To nadal Jeep

36

Poprzednia generacja Jeepa Compassa wojowała na rynku przez dekadę. W motoryzacji to bardzo długo, dlatego zmiana warty była nieunikniona. Pokazany niedawno następca to zupełnie nowa, zaprojektowana od podstaw konstrukcja, która udowadnia, że Jeep ma się bardzo dobrze.

AUTOporadnik – Wiosenne sprzątanie

37

Zima chyba wreszcie odpuściła. To doskonały moment, żeby zaplanować małe SPA dla samochodu, który przez kilka ostatnich miesięcy nie miał łatwego życia. Niskie temperatury, sól drogowa i wszechobecna wilgoć prawie na pewno odcisnęły swoje niszczycielskie piętno nawet na najbardziej zadbanych autach.

Leśny obieżyświat – Panama – dziki łącznik Ameryk

38

Panama jest dla mnie symbolicznym środkiem podróży. To fascynujący kraj w Ameryce Centralnej, który pełni funkcję naturalnego połączenia lądowego obu Ameryk oraz bramy między dwoma oceanami: Atlantyckim i Spokojnym. Najistotniejszym miejscem w kraju jest Kanał Panamski – jeden z najważniejszych szlaków wodnych na świecie. Jest to miejsce kontrastów: od nowoczesnej i rozwiniętej stolicy Panama City, po dziewicze lasy tropikalne, wulkany i rajskie archipelagi na Morzu Karaibskim.

Nauka dla praktyki – Zarządzanie bezpieczeństwem

42

Jeszcze dwie dekady temu las postrzegano jako przestrzeń naturalną, w której obecność ryzyka upadku drzewa lub jego części była czymś oczywistym i powszechnie akceptowanym. Od kiedy kompleksy leśne stały się obszarami masowej rekreacji, sukcesywnie rosną oczekiwania społeczne dotyczące bezpieczeństwa, a ich spełnienie staje się poważnym wyzwaniem dla gospodarki leśnej. Jak oceniać ryzyko w otoczeniu drzew i skutecznie nim zarządzać? Wiedzą dzieli się profesor Tomasz Jelonek z Katedry Użytkowania Lasu WLiTD Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Z zagranicy

44
  • Szwecja: 10 mln m3 uszkodzonych zasobów leśnych
  • Turyngia, Niemcy: Kobieta współrządzi lasami państwowymi
  • Anglia, Wielka Brytania: Kobieta na szczycie krajowej władzy leśnej

Rynek drzewny

46
  • Unihouse z nowymi kontraktami
  • KPPD z dużą stratą

Felieton z drzazgą – Bez planu, a niedobrze

47

Nie tak jeszcze dawno temu nie było planowej gospodarki leśnej, produktu krajowego brutto ani nawet lasu sadzonego ręką człowieka.