Z zagranicy – 15-16/2010
NiemcyUspołecznienie lasów państwowych poprzez… prywatyzacjęFinlandia15% Finów jest właścicielami lasówMeklemburgia-Pomorze Przednie, NiemcyZwiększanie udziału dębu w strukturze gatunkowejSzwecjaWycofywanie środków chemicznych z leśnictwaStany ZjednoczoneSubwencje na ochronę lasów prywatnych
Niemcy
Uspołecznienie lasów państwowych poprzez… prywatyzację
Wilhelm Bode, niemiecki ekspert i publicysta w dziedzinie leśnictwa, jest postacią kontrowersyjną jako zwolennik skrajnie proekologicznej gospodarki leśnej i przeciwnik w pełni zmechanizowanego pozyskiwania drewna. W Niemczech głośno jest ostatnio o jego koncepcji prywatyzacji lasów państwowych w landzie Nadrenia Północna-Westfalia poprzez ich przekształcenie w spółkę akcyjną „Lasy Obywatelskie”. Według Bodego zapewniłoby to długofalową ochronę przyrody w lasach i jednocześnie wpływ do kasy landu co najmniej 1 mld euro.
Bode proponuje utworzenie spółki akcyjnej typu REIT (Real Estate Investment Trust – nieruchomościowy fundusz inwestycyjny). 20% udziałów otrzymałaby Fundacja Dziedzictwa Przyrodniczego, która miałaby prawo blokowania uchwał walnego zgromadzenia (zabezpieczenie przed gruntownymi zmianami statutu). Reszta akcji zostałaby upłynniona wśród możliwie dużej liczby obywateli. Bode wskazuje na fakt, że leśne spółki akcyjne typu REIT sprawdziły się w Stanach Zjednoczonych w okresie kryzysu finansowego. W spółkach tych chętnie lokują kapitał m.in. wielkie amerykańskie fundacje uniwersyteckie. Na pytanie, dlaczego obywatele nabywając akcje, mieliby płacić za lasy, które jako własność państwowa już do nich należą, Bode odpowiada, że w rzeczywistości lasy państwowe nie są obszarem uspołecznionym. Jego zdaniem obywatele nie mają istotnego wpływu na kształtowanie polityki dotyczącej lasów państwowych, ponieważ praktycznie są one domeną biurokracji leśnej.
Socjaldemokraci w landzie Nadrenia Północna-Westfalia włączyli koncepcję utworzenia spółki akcyjnej „Lasy Obywatelskie” do swojego programu wyborczego.
Źródło: Forst & Technik 6/2010
Finlandia
15% Finów jest właścicielami lasów
W Finlandii jest 345 tys. gospodarstw leśnych, które mają w sumie 735 tys. właścicieli. Przeciętna wielkość gospodarstwa leśnego wynosi 30,3 ha, jednak 60% własności leśnej stanowią gospodarstwa o powierzchni poniżej 20 ha. Aby gospodarstwo leśne mogło stanowić postawę utrzymania jego właściciela, powinno mieć powierzchnię co najmniej 200 ha (w południowej Finlandii) lub 500 ha (w północnej Finlandii). Warunek ten spełnia tylko 2200 gospodarstw leśnych. Jedynie 69 gospodarstw ma powierzchnię przekraczającą 1000 ha.
Źródło: www.forest.fi
Meklemburgia-Pomorze Przednie, Niemcy
Zwiększanie udziału dębu w strukturze gatunkowej
W niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie rozpoczęto realizację programu „Proekologiczna Gospodarka Leśna”. Jednym z celów tego programu jest podwojenie udziału dębu w strukturze gatunkowej lasów państwowych. Obecnie obowiązujący w Meklemburgii-Pomorzu Przednim wiek rębności tego gatunku wynosi 180 lat (cel produkcji – przeciętna pierśnica 70 cm). W świetle wyników najnowszych badań, na siedliskach dębowych docelowa pierśnica jest osiągana jednak znacznie wcześniej, bo w wieku 140–160 lat.
– Dąb należy do najcenniejszych gatunków drzew w lasach naszego landu. Drewno dębowe ma szeroki zakres zastosowania i duży prestiż rynkowy – wyjaśnia Till Backhaus, minister rolnictwa i środowiska w rządzie Meklemburgii-Pomorza Przedniego. W landzie tym przeciętna cena dębu (130 euro/m3) znacznie przekracza cenę buka i sosny (odpowiednio 70 i 55 euro/m3), zaś cenne drewno dębowe nierzadko uzyskuje ceny przekraczające 1000 euro/m3. Dęby mają również duże znaczenie dla różnorodności biologicznej, stanowiąc środowisko życia 900 gatunków chrząszczy i 179 gatunków motyli większych.
Źródło: AFZ-DerWald 11/2010
Szwecja
Wycofywanie środków chemicznych z leśnictwa
40–50 mln sadzonek rocznie zabezpieczanych przed szeliniakiem sosnowcem za pomocą przyjaznego środowisku środka Conniflex – to cel kampanii marketingowej szwedzkiego państwowego koncernu leśnego Sveaskog. Kampania ta jest elementem programu wycofywania środków chemicznych ze szwedzkiej gospodarki leśnej.
Conniflex to mechaniczny środek ochrony roślin (powłoka piaskowa), który ma zastąpić środki chemiczne stosowane dotychczas do ochrony sadzonek sosny i świerka. W marcu szkółka firmy Svenska Skogsplantor (spółka należąca do koncernu Sveaskog), położona w miejscowości Trekanten, rozpoczęła produkcję sadzonek zabezpieczonych właśnie tym środkiem. Zdolność produkcyjna tej szkółki to 10–15 mln sadzonek rocznie. Jesienią podobną liczbę sadzonek zacznie produkować szkółka w Hallsberg. W roku 2011 ruszy produkcja sadzonek potraktowanych środkiem w kolejnej szkółce. – Najpóźniej za pięć lat będziemy zabezpieczać za pomocą Conniflex 40–50 mln sadzonek rocznie. Zapotrzebowanie rynkowe na sadzonki przekracza 100 milionów sztuk rocznie. Popyt rośnie, ponieważ zmiany klimatyczne stymulują rozrost populacji szeliniaka sosnowca – mówi Lena Sammeli-Johansson, dyrektor generalny firmy Svenska Skogsplantor.
W celu sprawnego wprowadzenia Conniflex na rynek Sveaskog nawiązał współpracę z przodującym szwedzkim dostawcą sprzętu szkółkarskiego – spółką BCC z Landskrony. W ramach sprzedaży licencyjnej spółka BCC udostępni nową technologię innym szwedzkim – a w przyszłości także zagranicznym – producentom materiału sadzeniowego.
Źródło: www.sveaskog.se
Stany Zjednoczone
Subwencje na ochronę lasów prywatnych
W kwietniu Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) ogłosił przyznanie subwencji w łącznej wysokości 72 mln dolarów na stałą ochronę lasów prywatnych w 33 stanach. Subwencje te udzielane będą w ramach Programu Ochrony Dziedzictwa Leśnego, realizowanego przez amerykański rząd federalny we współpracy z władzami stanowymi.
– Niebezpieczeństwa zagrażające naszym narodowym zasobom leśnym nie znają granic własności, toteż musimy współpracować w skali całych regionów przy ochronie lasów wielofunkcyjnych, które zapewniają obfitość czystej wody, dają schronienie zwierzętom i pomagają ograniczać zmiany klimatyczne i adaptować się do nich – powiedział Tom Vilsack, szef USDA. Program stymuluje dobrowolną ochronę lasów prywatnych. Objęte nim tereny mogą pozostać własnością prywatną lub zostać nabyte przez władze stanowe.
Jedną z licznych agencji Departamentu Rolnictwa jest federalna Służba Leśna Stanów Zjednoczonych (USFS), dysponująca budżetem w wysokości 5,5 mld dolarów (2009 r.) i zatrudniająca przeszło 34 tys. pracowników. Na jej strukturę terytorialną składa się 9 regionów, którym podlega 155 kompleksów lasów federalnych o łącznej pow. 769 tys. km2, podzielonych na przeszło 600 dystryktów leśnych. Poza gospodarowaniem w lasach federalnych zadaniem USFS jest udzielanie fachowej pomocy właścicielom lasów niefederalnych, jak również prowadzenie badań leśnych.
Źródło: www.fs.fed.us
Opr. A.S.