Z zagranicy

Chorwacja Drewno z lasów prywatnych na aukcjach internetowych   Szlezwik Holsztyn, Niemcy Pierwszy las cmentarny FriedWald Austria Właściciele lasów krytycznie o kampanii przeciwko spalaniu biomasy   Saksonia, Niemcy Kartowanie siedlisk leśnych w lasach prywatnych  

Chorwacja

Drewno z lasów prywatnych na aukcjachinternetowych

Lasy Chorwackie sp. z o.o. (HS), zarządcalasów państwowych Chorwacji (ok. 2 mln ha), i Chorwacka Unia StowarzyszeńPrywatnych Właścicieli Lasów zawarły umowę o wystawianie na aukcjach internetowych,prowadzonych przez spółkę HS, także drewna pochodzącego z lasów prywatnych.Podstawowym celem umowy jest ułatwienie prywatnym właścicielom lasów dostępu dorynku zbytu drewna.

Właścicielem HS, zatrudniających 10 tys.pracowników, jest Republika Chorwacji. Nad trzyosobowym zarządem spółkikontrolę sprawuje rada nadzorcza, której członków powołuje chorwacki rząd. 89%przychodów Lasów Chorwackich pochodzi ze sprzedaży drewna. Chorwacka UniaStowarzyszeń Prywatnych Właścicieli Lasów skupia 35 lokalnych organizacjiprywatnych właścicieli lasów.

Źródło: http://portal.hrsume.hr

Szlezwik Holsztyn, Niemcy

Pierwszy las cmentarny FriedWald

W czerwcu 2013 r. FriedWald, jedna z dwóchfirm zajmujących się prowadzeniem lasów cmentarnych w Niemczech, otworzyłapierwszy tego typu obiekt w Szlezwiku-Holsztynie (dziewięć lasów cmentarnych maw tym landzie firma RhueForst). FriedWald Kisdorf obejmuje 35-hektarowy obiektw kompleksie leśnym Lasów Krajowych Szlezwika-Holsztynu, które zarządzająlasami państwowymi tego landu. Pieczę nad lasem cmentarnym, którego drzewostantworzą dęby i buki liczące przeszło 120 lat, sprawuje leśnictwo Tangstedt.

Pierwszy las cmentarny FriedWald otwarto w2001 r. w okolicy miasta Kassel. Z biegiem lat grzebanie urn z prochami wspecjalnie do tego celu przeznaczonych lasach stało się w Niemczech popularnąalternatywą dla tradycyjnego pochówku. Współpracujące z leśnikami firmy oferująpochówek w urnach w ok. 100 obiektach leśnych. Grzebaniu urn w lesie byłypoczątkowo przeciwne gminy, parafie. Z czasem jednak zmieniły zdanie. Dziśpochówkom w lesie towarzyszy zazwyczaj ceremonia religijna. Leśne cmentarze sąmniej popularne na terenie byłego NRD – FriedWald i RuheForst nie mają anijednego obiektu w Saksonii i Turyngii.                   
Źródło:www.forstpraxis.de

Austria

Właściciele lasów krytycznie o kampaniiprzeciwko spalaniu biomasy

– Rozpoczęta dziś przez branżę produkcjipapieru i płyt drewnopochodnych kampania przeciwko wytwarzaniu energii zodnawialnych surowców krajowych ma tylko jeden motyw: powrót do wydębianiaczęści cennego surowca drzewnego za bezcen od właścicieli lasów – twierdziRudolf Rosenstatter, szef Austriackiego Związku Leśnego (WV). – Korzystna dlanaszych gospodarstw leśnych sytuacja, w której sprzedaż drewna przemysłowipapierniczemu może wreszcie przynosić dochód, jest chyba solą w oku wielkichprzemysłowców, którzy co roku osiągają rekordowe zyski. W całej tejbezsensownej kłótni o klagenfurcką elektrociepłownię opalaną biomasą, chodzinie tyle o samo zaopatrzenie w surowiec drzewny, ile o obniżenie jego cen. Aleto właśnie uczciwe ceny drewna skutkują w ostateczności lepszym użytkowaniemzasobów drzewnych, ponieważ kosztowne zabiegi pielęgnacyjne, wykonywane wniekorzystnych warunkach siedliskowych, mogą być rentowne – wyjaśnia.

Austriacka branża produkcji papieru i płytdrewnopochodnych musiała importować surowiec już na długo przed rozpoczęciemrealizacji programu wytwarzania energii z biomasy. W 1990 r. odsetekimportowanego surowca przerabianego przez przemysł papierniczy sięgał 36%, aobecnie wynosi 38%. W tym samym okresie odsetek eksportowanych wyrobówpapierniczych wzrósł z 75% do 87%. Jest to sytuacja korzystna dla austriackiejgospodarki narodowej: kreowanie wartości dodanej ma miejsce w Austrii, aeksport wyrobów o wysokim stopniu przetworzenia przynosi duże zyski. W 1990 r.stopień wykorzystania mocy produkcyjnej austriackiego przemysłu papierniczegowynosił 87%, w 2012 r.– aż 91%. Trudno więc mówić o deficycie surowca. Znaczącyspadek zatrudnienia w przemyśle papierniczym również wystąpił na długo przedwprowadzeniem przepisów promujących wytwarzanie energii z biomasy i był w dużejmierze wynikiem racjonalizacji procesów produkcyjnych.

W latach 2000–12 zrzeszenia właścicielilasów w Austrii niemal podwoiły ilość surowca drzewnego, dostarczanego branżyprodukcji papieru i płyt drewnopochodnych. Wzrost zapotrzebowania na biomasędrzewną pozwolił na mobilizację rezerw surowca drzewnego. Właściciele lasów niezapominają jednak o tym, że jeszcze kilka lat temu musieli sprzedać drewno przeznaczonedo przerobu przemysłowego po zaniżonych cenach ze względu na monopolistycznąpozycję przemysłu papierniczego na rynku surowca drzewnego.

Austriacki Związek Leśny jest centralnąreprezentacją zrzeszeń leśnych w poszczególnych krajach związkowych Austrii. Wzrzeszeniach tych zorganizowanych jest w sumie 65 tys. właścicieli lasów.

Źródło: www.waldverband.at

Łotwa

Wyniki 2012 roku

Spółka akcyjna Łotewskie Lasy Państwowe(LVM) zanotowała w roku 2012 przychody rzędu 178,1 mln łatów i zysk na poziomie38,5 mln łatów. Swojemu właścicielowi, państwu łotewskiemu, spółka wypłaciładywidendę w wysokości 34,7 mln łatów. Przychody LVM przekroczyły wartośćplanowaną o 8,85 mln łatów, pomimo 12-procentowego spadku sprzedaży drewna.Dzięki optymalizacji procesowej koszty operacyjne firmy zmniejszyły się o 6,6mln łatów. W budowę dróg leśnych spółka LVM zainwestowała 31,4 mln łatów.

W zarządzie spółki akcyjnej LVM znajdujesię 1,59 mln ha lasów. Właścicielem spółki jest Republika Łotwy, reprezentowanaprzez Ministerstwo Rolnictwa. Zgodnie ze strategią LVM ochrona przyrody jestpriorytetowym celem zagospodarowania 20% gruntów spółki. LVM zatrudnia blisko900 pracowników. Od czasu utworzenia w 2000 r. spółka wpłaciła do łotewskiejkasy publicznej łącznie 441,6 mln łatów w postaci różnych podatków i dywidend.

Źródło: www.lvm.lv

Saksonia, Niemcy

Kartowanie siedlisk leśnych w lasachprywatnych

Pod koniec czerwca rozpoczęło się wSaksonii drugie wielkoobszarowe kartowanie siedlisk leśnych w lasach prywatnychi kościelnych. Łączna powierzchnia tych lasów to 246 tys. ha,
co stanowi niemal połowę całkowitej powierzchni leśnej Saksonii. Finał pracnastąpi w 2016 roku. Pierwsze wielkoobszarowe kartowanie siedlisk leśnych wSaksonii zostało przeprowadzone w latach 1994–2000. Objęło ono lasy wszystkichwłasności. W latach 2009––11 skartowane zostały po raz drugi lasy państwowe isamorządowe. Zgodnie z przepisami za kartowanie siedlisk leśnych jestodpowiedzialne Gospodarstwo Państwowe „Lasy Saksonii”, które wykonanie practerenowych mogą zlecać prywatnym biurom urządzeniowym.

Źródło: www.forstpraxis.de

Opr. A.S.

Finlandia Kontrolowane wypalanie lasu Bawaria, Niemcy Leśna ratownicza sieć lokalizacyjna Europa „Nie” dla jednego prawa o materiale siewnym Finlandia Fińskie Centrum Przyrodnicze „Haltia” Chorwacja Nowy członek UE i CEPF

Finlandia

Kontrolowane wypalanie lasu

Mówi się, że w fińskim regionie Ostrobotnianic nie jest małe. Uwagę tę można również odnieść do kontrolowanego wypalanialasu: w ciągu jednego wieczoru i nocy bywa tam wypalanych nawet 28 ha. Jakwygląda taka akcja?

Jest po godzinie piątej po południu.Zgromadzone na leśnej drodze osoby czekają na decyzję „naczelnego wypalacza”Jormy Vieruli w sprawie rozpoczęcia wypalania. Pobliski obszar lasu miał zostaćwypalony rok temu, ale wtedy plany pokrzyżował deszcz. Tym razem pogoda jestidealna do kontrolowanego wypalania lasu: jest bardzo sucho, świeci słońce,temperatura wciąż przekracza 20°C. O wpół do ósmej wiatr się uspokaja.Wypalanie 14-hektarowej powierzchni zrębowej z przestojami w lesie, któregowłaścicielem jest Esa Saaristo, może się rozpocząć. Trzeba również wypalić innąpowierzchnię takiej samej wielkości. W sumie do wypalenia jest więc 28 ha wciągu jednego wieczora i następującej po nim nocy.

Kontrolowane wypalanie lasu jest zabiegiemhodowlanym, który ma ułatwić rozwój nowego pokolenia drzew. Po wypaleniu lasunastąpi lekkie przygotowanie gleby i siew sosny. – Wcześniejsze wypalania dałydoskonałe efekty. Obserwowaliśmy, że młode pokolenie miało bardzo dobrą jakość– wyjaśnia Saaristo.

Wypalanie niszczy trawy (i ich nasiona),które hamują wzrost siewek drzew. Niszczy również gruby dywan mchów i chrustu,uniemożliwiający kiełkującym nasionom dotarcie do gleby mineralnej. Wypalaniezmniejsza także kwasowość gleby i uwalnia składniki pokarmowe. Można powiedzieć,że wypalanie kontrolowane jest kombinacją wysoce efektywnego odchwaszczania zwapnowaniem i nawożeniem. Las może być również wypalany w celu ochronybioróżnorodności. Gatunki, których środowiskiem życia jest pożarzysko, stałysię w Finlandii rzadkie z uwagi na niewielką liczbę pożarów leśnychwybuchających w ciągu roku. Spalone przestoje, pozostawione na powierzchnizrębowej Esy Saaristo, będą służyły właśnie ochronie bioróżnorodności.

Saaristo bardzo starannie przygotował lasdo wypalania kontrolowanego. Wokół powierzchni przeznaczonych do wypaleniakoparka wykonała pas o szerokości 1,5 m i długości 3,5 km, pozbawionywszelkiego materiału palnego. Przebieg pasa został ustalony jeszcze przedwykonaniem cięć rębnych, tak że operatorzy harwesterów wiedzieli, gdzie niepowinni odkładać pozostałości zrębowych. Wokół powierzchni zostało takżewykopanych osiem oczek wodnych. Z Fińskiego Centrum Leśnego (instytucjapaństwowa wspierająca leśnictwo niepaństwowe) został wypożyczony wąż pożarowy,a od służb ratowniczych – pompy.

Wszystkie osoby uczestniczące w wypalaniukontrolowanym otrzymały od Esy Saaristo tłumice – trzymetrowe okrzesane świerkiz pozostawionym wierzchołkiem. Tłumice macza się w wodzie i używa do tłumieniaognia rozprzestrzeniającego się po podłożu. Dodatkowo każdy wziął ze sobąpolewaczkę.

Wpierw wypalana jest strefa bezpieczeństwaw miejscu, w którego stronę wiatr będzie przenosił ogień po rozpoczęciuwłaściwego wypalania lasu. Wypalenie wszelkiego materiału palnego w strefiebezpieczeństwa ma pomóc w powstrzymaniu rozprzestrzeniania się ognia w razienasilenia się wiatru. Następnie Jorma Vierula i Aku Nieminen, regionalniprzedstawiciele Fińskiego Centrum Leśnego, okrążają powierzchnię w przeciwnychkierunkach, podkładając ogień. W tym czasie pozostałe osoby muszą się znajdowaćna zewnątrz wypalanej powierzchni. Ich zadaniem jest gaszenie ognia, któryewentualnie przeskoczy przez oczyszczony pas okalający wypalaną powierzchnię.Do wody w polewaczkach dodana jest niewielka ilość płynnego mydła z oleju talowego.Zmniejsza ono napięcie powierzchniowe wody, dzięki czemu jej mniejsza ilośćstarcza na dłużej.

W wypalaniu kontrolowanym bierze udział 25osób (wszyscy muszą mieć przy sobie obowiązkowo telefon komórkowy). Większośćstanowią pracownicy regionalnego oddziału Fińskiego Centrum Leśnego. EsaSaaristo poprosił o pomoc również odbiorców drewna.

Wypalanie kontrolowane jest jednym zwymogów certyfikacji lasów w Finlandii. W rejonie, w którym znajduje sięposiadłość leśna Esy Saaristo, powinno być wypalanych 30 ha lasu rocznie.

Zgodnie z kalkulacją wykonaną przez EsęSaaristo wypalanie kontrolowane będzie go kosztowało ok. 300 euro/ha (bezuwzględnienia własnej robocizny). Możliwe jest jednak wystąpienie z wnioskiem odofinansowanie.

O ósmej wieczorem rozpoczyna się właściwewypalanie lasu. Ogień obejmuje coraz większą powierzchnię i pnie się w górę pniprzestoi. Operacja wypalania przebiega jednak bez kłopotów. Ogień nierozprzestrzenia się w niepożądanych kierunkach. O wpół do trzeciej obydwiepowierzchnie są już wypalone. Większość pomocników może wrócić do domów. Namiejscu pozostaje kilka osób. Dyżury na powierzchni będą pełnione bez przerwydopóty, dopóki nie spadnie pierwszy obfity deszcz.

Źródło: www.forest.fi

Bawaria, Niemcy

Leśna ratownicza sieć lokalizacyjna

W niemieckim kraju związkowym Bawariatworzona jest leśna ratownicza sieć lokalizacyjna. Podstawą sieci jest 12 tys.stałych punktów lokalizacyjnych, które do końca br. zostaną rozmieszczone wodstępie ok. 2,5 km we wszystkich lasach landu – prywatnych, samorządowych ipaństwowych. Każdy punkt będzie zaopatrzony w tablicę informacyjną z własnymnumerem. – Gdy system obejmie cały land, osoba wzywająca pomocy poda tylkonumer najbliższego punktu lokalizacyjnego. Znając położenie tego punktu, służbyratownicze będą mogły szybko i pewnie dotrzeć do miejsca wypadku – mówi HelmutBrunner, minister odpowiedzialny za sprawy leśnictwa w krajowym rządzieBawarii. Komponentem systemu jest specjalnie stworzona aplikacja ratownicza nasmartfony, którą można za darmo pobrać z Internetu.

Źródło: www.forstpraxis.de

Europa

„Nie” dla jednego prawa o materiale siewnym

Komisja Europejska dokonuje obecnieprzeglądu unijnego prawodawstwa w zakresie obrotu materiałem siewnym,obejmującego 12 podstawowych aktów prawnych. W planach Komisji jestustanowienie jednego prawa o materiale siewnym, które ma wchłonąć dyrektywęRady 1999/105/WE w sprawie obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowym. Projektstosownego rozporządzenia został przyjęty przez Komisję 6 maja 2013 roku.

Konfederacja Europejskich Właścicieli Lasów(CEPF) i Europejski Związek Lasów Państwowych (EUSTAFOR) opublikowały wspólnestanowisko krytykujące propozycję KE. – Przedstawiona przez Komisję propozycjastworzenia jednego prawa o materiale siewnym i scalenia jedenastu dyrektywdotyczących materiału rozmnożeniowego jest zasadniczo oczekiwana i potrzebna wrolnictwie. Sytuacja w leśnictwie wygląda jednak zupełnie inaczej. Obowiązującadyrektywa Rady 1999/105/WE w sprawie obrotu leśnym materiałem rozmnożeniowymodpowiada wymaganiom wszystkich interesariuszy leśnictwa. Nie ma potrzebytworzenia nowej regulacji horyzontalnej – twierdzi Aljoscha Requardt, sekretarzgeneralny CEPF.

Piotr Borkowski, dyrektor wykonawczyEUSTAFOR, podkreśla, że najlepszym sposobem regulacji obrotu materiałem siewnymi leśnym materiałem rozmnożeniowym jest stosowanie specyficznego i rozdzielnegoprawodawstwa, tak jak to ma miejsce dzisiaj. Prawo pozostanie skuteczniejsze,gdy będzie stosowało odrębne instrumenty w dziedzinach rolnictwa i leśnictwa.

Źródło: www.cepf-eu.org

Finlandia

Fińskie Centrum Przyrodnicze „Haltia”

Służba Dziedzictwa Przyrodniczego –jednostka budżetowa wchodząca w skład fińskiego Państwowego GospodarstwaLeśnego „Metsähallitus” – otworzyła 31 maja 2013 r. Fińskie Centrum Przyrodnicze„Haltia”. Ten prezentujący perły fińskiej przyrody obiekt został zlokalizowanyprzy Parku Narodowym Nuuksio w południowej Finlandii, niedaleko Helsinek.

Oczekuje się, że liczba odwiedzającychcentrum sięgnie nawet 200 tys. osób rocznie. Najnowsze technologieprezentacyjne mają ewokować nastrój odpowiedni do obcowania z cudami natury.Podstawową część wystaw stanowią zdjęcia i filmy czołowych fińskich mistrzówutrwalania obrazów przyrody, przedstawiające krajobrazy Finlandii. 18-metrowapanorama w głównej ekspozycji właściwie zatapia odwiedzających w fińskiejscenerii (na zdj.). Możliwe jest wędrowanie po interaktywnej mapie Finlandii ieksplorowanie przeszło 80 obiektów przyrodniczych za pomocą nowoczesnychtechnik wizyjnych. Wizytę w Centrum Przyrodniczym „Haltia” warto połączyć zwędrówką po Parku Narodowym Nuuksio. Niezbędny sprzęt turystyczny możnawypożyczyć na miejscu.

Centrum administrowane jest przez SłużbęDziedzictwa Przyrodniczego. W kosztach utrzymania Haltii partycypują okolicznesamorządy i ośrodek sportowy Solvalla.

Źródło: www.metsa.fi

Chorwacja

Nowy członek UE i CEPF

W lipcu 2013 r. Chorwacja została nowym,28. członkiem Unii Europejskiej. Wcześniej, w kwietniu br., Chorwacka UniaStowarzyszeń Prywatnych Właścicieli Lasów (UPFOA) stała się członkiemKonfederacji Europejskich Właścicieli Lasów (CEPF).

Lesistość Chorwacji wynosi 37%. W kraju tymdominują lasy liściaste (75%). Odsetek lasów mieszanych i iglastych wynosiodpowiednio 19% i 6%. Główne gatunki drzew leśnych to buk oraz dęby szypułkowyi bezszypułkowy. Roczne pozyskanie drewna sięga 5,4 mln m3 przy przyroście 9,6mln m3. Lasy publiczne (ok. 2 mln ha) i prywatne (ok. 0,6 mln ha) stanowiąodpowiednio 77% i 23% wszystkich chorwackich lasów. Przeciętna powierzchniaprywatnych posiadłości leśnych nie przekracza 1 ha.

Lasami państwowymi zarządza spółka zograniczoną odpowiedzialnością „Lasy Chorwackie” (HS), utworzona w 2002 r. nabazie dawnego przedsiębiorstwa państwowego o tej samej nazwie. Właścicielemspółki HS jest Republika Chorwacji. Zatrudniające 10 tys. pracowników LasyChorwackie dzielą się na 17 oddziałów regionalnych i 171 jednostek lokalnych.Trzyosobowy zarząd spółki HS kontrolowany jest przez radę nadzorczą, którejczłonków powołuje chorwacki rząd. Decyzje strategiczne podejmowane są przezwalne zgromadzenie. 89% przychodów Lasów Chorwackich pochodzi ze sprzedażydrewna. Spółka zarządza również 37 państwowymi obwodami łowieckimi i 15ośrodkami wypoczynkowymi na wybrzeżu Adriatyku i pobliskich wyspach.

Chorwacka Unia Stowarzyszeń PrywatnychWłaścicieli Lasów, która powstała w 2008 r., skupia 35 lokalnych organizacjiprywatnych właścicieli lasów. Jej głównym celem jest poprawa jakości iefektywności prywatnej gospodarki leśnej.

Źródło: www.cepf-eu.org

Opr. A.S.

Finlandia Dyskusja o nowelizacji ustawy o lasach Finlandia Serwis internetowy  dla właścicieli lasów Brandenburgia, Niemcy Kino Leśne Wielka Brytania Grupowa certyfikacja  zalesieniowych projektów sekwestracyjnych Niemcy Rada Naukowa  Polityki Leśnej Niemcy Bezołowiowo w lasach państwowych

Finlandia

Dyskusja o nowelizacji ustawy o lasach

Podobnie jak w Polsce, w Finlandii trwająprace nad nowelizacją ustawy o lasach. Fińskie Ministerstwo Rolnictwa iLeśnictwa otrzymało blisko 50 uwag do przygotowanego projektu. Nad konceptem,który został przygotowany przez zespół zadaniowy, będący szeroką reprezentacjąinteresariuszy sektora leśnego, obszernie dyskutowano w fińskich mediach.Przedmiotem krytyki były głównie szczegółowe zapisy dotyczące odnowienia lasu iochrony szczególnie cennych siedlisk leśnych.

Projekt stanowi m.in., że zręby muszązostać odnowione w ciągu 7–25 lat, w zależności od ich położenia geograficznego(krótszy okres obowiązuje na południu Finlandii). W tym czasie młode pokoleniedrzew musi osiągnąć wysokość 30 cm niezależnie od tego, czy pochodzi zodnowienia naturalnego, czy sztucznego. Sauli Valkonen, naukowiec z FińskiegoInstytutu Badawczego Leśnictwa (Metla), uważa, że takie wymagania czasowe i wysokościowe są zbyt restrykcyjne wprzypadku odnowienia naturalnego. W obecnej praktyce inspekcyjnej do udanegoodnowienia zaliczany bywa w Finlandii nawet nalot o wysokości mniejszej niż 10cm. Jari Koskinen, fiński  ministerrolnictwa i leśnictwa, zaznacza, że wysokościowe i czasowe wymagania w stosunku do odnowienia mogą zostać jeszczezrewidowane.

Innym krytykowanym szczegółem projektu jestzmiana określenia wielkości powierzchni szczególnie cennych siedlisk leśnych,podlegających ochronie na mocy ustawy o lasach. Za ochronę tych siedlisk fińscywłaściciele lasów nie otrzymują rekompensat. Zgodnie z dotychczasową definicją,szczególnie cenne siedliska podlegające ochronie na mocy ustawy o lasach topowierzchnie „z reguły niewielkie”. W projekcie stosowane jest natomiastjedynie określenie „niewielkie”. Zdaniem niektórych ekspertów zmiana ta możedoprowadzić do obniżenia poziomu bioróżnorodności fińskich lasów. MinisterKoskinen motywuje zmianę przepisami fińskiej konstytucji, która z jednej stronychroni prawo własności gruntu, a z drugiej zobowiązuje Finów do ochronyprzyrody. Zdefiniowanie siedlisk podlegających ochronie bez prawa dorekompensat jako powierzchni niewielkich, jest kompromisem między wymogamiochrony prawa własności a wymaganiami ochrony przyrody. Za ochronę siedlisk owiększej powierzchni fińscy właściciele lasów powinni otrzymywać rekompensatyalbo z Ministerstwa Rolnictwa i Leśnictwa, albo z Ministerstwa Środowiska.

Istotną projektowaną zmianą jestumożliwienie wykonywania cięć odnowieniowych niezależnie od wieku i grubościdrzew (zgodnie z dotychczasowymi przepisami, drzewa będące przedmiotemużytkowania rębnego muszą osiągnąć odpowiedni wiek i określoną grubość). Celemtej zmiany jest stymulowanie rozwoju drzewostanów różnowiekowych. Fińskiparlament ma debatować nad nowelizacją ustawy o lasach wkrótce, tak aby noweprzepisy weszły w życie w 2014 roku.

Źródło: www.forest.fi

Finlandia

Serwis internetowy  dla właścicieli lasów

W Finlandii jest przeszło 630 tys.indywidualnych właścicieli lasów. Wielu z nich mieszka nawet setki kilometrówod swoich lasów. Ich liczba stale rośnie. Mają oni jednak w każdej chwilizapewniony dostęp do kompleksowej informacji o swoich lasach za pośrednictweminternetowego serwisu metsään.fi. Serwis ten jest utrzymywany przez FińskieCentrum Leśne (Suomen metsäkeskus) – instytucję państwową wspierającą leśnictwoniepaństwowe, podległą Ministerstwu Rolnictwa i Leśnictwa Finlandii.

Do użytkowania serwisu wystarczająpodstawowe umiejętności internetowe. Najnowsze udostępnione w nim informacjebazują na wynikach skaningu laserowego i pomiarów kontrolnych w terenie. Obrazylotnicze cechują się wysoką jakością. Przyrost miąższości aktualizowany jestcorocznie w sposób automatyczny. Corocznie aktualizowane są też informacje owykonanych zabiegach i cięciach.

Ważnym komponentem serwisu są sugestie działańgospodarczych, uszeregowane wg ich pilności. Podejmowanie decyzji o zabiegach icięciach ułatwiają kalkulatory kosztów i przychodów. Serwis wyszczególniarównież wszystkie ekologicznie cenne siedliska, co sprzyja ochroniebioróżnorodności. Kompleksowe informacje o danej posiadłości leśnej sąudostępniane po zalogowaniu się. Część serwisu jest dostępna dla wszystkich.Zawiera ona podstawowe informacje o jego funkcjach i porady dla właścicielilasów.

Pod koniec 2013 r. serwis metsään.fizostanie otwarty także dla przedsiębiorców leśnych, zrzeszeń leśnych i zakładówprzemysłu drzewnego kupujących drewno. Właściciel lasu będzie mógł zapewnićwybranym firmom dostęp do informacji o swojej posiadłości leśnej. To znacznieułatwi współpracę: wszyscy kontrahenci będą dysponowali tymi samymi danymi inie trzeba będzie za każdym razem organizować spotkań na miejscu w lesie.

Źródło: www.forest.fi

Brandenburgia, Niemcy

Kino Leśne

Pokazem spektakularnego filmudokumentalnego pt. „Home – SOS Ziemia!”, wyreżyserowanego przez francuskiegofotografa i dziennikarza Yanna Arthusa-Bertranda, zainaugurowało działalnośćKino Leśne w niemieckim kraju związkowym Brandenburgia. Bezpłatny pokaz odbyłsię 31 maja br. w wielkiej stodole wchodzącej w skład zabytkowego zespołu budynkóww nadleśnictwie Hammer. Po filmie widzowie mieli możliwość spędzenia wieczoruprzy ognisku i posilenia się.

Z okazji jubileuszu 300-lecia zasadytrwałości lasu w Niemczech, w okresie od maja do września odbędzie się wNadleśnictwie Hammer pięć pokazów filmowych, poświęconych zrównoważonemurozwojowi i lasom. Projekt „Kino Leśne” jest wspólnym dziełem GospodarstwaKrajowego „Lasy Brandenburgii” i artysty medialnego Wolfganga Georgsdorfa. Filmmożna obejrzeć m.in. na portalu You Tube.

Źródło: http://forst.brandenburg.de

Wielka Brytania

Grupowa certyfikacja  zalesieniowych projektów sekwestracyjnych

Dwa lata temu został ustanowiony brytyjskistandard zalesieniowych przedsięwzięć sekwestracyjnych (Woodland Carbon Code).Standard ten gwarantuje rzetelność i efektywność projektów zalesieniowych,realizowanych w ramach dobrowolnej kompensacji emisji CO2. Do tej poryobiektami certyfikacji wg standardu Woodland Carbon Code mogły być pojedynczeprojekty zalesieniowe. Udostępniony teraz program certyfikacji grupowej mastymulować rozwój zalesień w Wielkiej Brytanii poprzez obniżenie kosztówuzyskania certyfikatu.

– Przyznajemy, że koszty certyfikacji wgstandardu Woodland Carbon Code mogą zbyt wysokie dla części zainteresowanych,zwłaszcza zalesiających nieduże powierzchnie. Dlatego wdrożyliśmy nowy programcertyfikacji grupowej, dzięki której realizatorzy wielu mniejszych projektówmogą się wspólnie starać o certyfikat, co daje możliwość podziału kosztów iznacznych oszczędności – wyjaśnia Vicky West, analityk ds. zmiany klimatu wbrytyjskiej Komisji Leśnej, administratora systemu Woodland Carbon Code.
 

Realizatorzy zalesieniowych projektówsekwestracyjnych, które są certyfikowane wg standardu Woodland Carbon Code,mogą sprzedawać wygenerowane jednostki pochłaniania CO2 przedsiębiorstwomchcącym dobrowolnie kompensować nieuniknioną emisję gazów cieplarnianych. Zkolei nabywcy jednostek pochłaniania pochodzących z certyfikowanych projektówsekwestracyjnych, mają gwarancję, że jednostki te są wytwarzane zgodnie z brytyjskimizasadami zrównoważonej gospodarki leśnej i normami bilansu CO2. Audytprzeprowadzają niezależne firmy certyfikujące uznane przez Służbę AkredytacyjnąZjednoczonego Królestwa (UKAS). Każdy audyt musi być weryfikowany przynajmniejco 10 lat. Realizatorzy zalesieniowych projektów sekwestracyjnych muszą uzyskaćwpis do specjalnego rejestru prowadzonego przez Komisję Leśną.

Brytyjski rynek handlu jednostkamipochłaniania bazuje na dobrowolnym kompensowaniu emisji CO2. Jest niepowiązanyani z unijnym systemem handlu emisjami (ETS), ani ze światowym systemem handluemisjami opartym na postanowieniach protokołu z Kioto. Termin wykupu praw dojednostek pochłaniania od właścicieli zalesionych gruntów zależy od charakteruprogramu sekwestracyjnego i gatunkowego składu upraw i mieści się zazwyczaj wgranicach 50–100 lat. Pośrednikami między firmami dobrowolnie kompensującymiswoją emisję CO2, a realizatorami programów zalesieniowych są brokerzy praw dojednostek pochłaniania/emisji.

Źródło: www.forestry.gov.uk

Niemcy

Rada Naukowa  Polityki Leśnej

Niemiecka federalna minister rolnictwa IlseAigner powołała Radę Naukową Polityki Leśnej. Gremium to ma doradzaćfederalnemu Ministerstwu Rolnictwa w sprawach zrównoważonej gospodarki leśnej.Rada będzie też pomagać w znajdowaniu rozwiązań kompromisowych, godzących różnefunkcje lasów. W jej skład wejdą naukowcy reprezentujący wszystkie dziedziny

istotnedla lasów. 

Fot. Mimo wysokiego uprzemysłowienia i wysokiej liczny ludności, lasy w Niemczech stanowią 1/3 powierzchni kraju. Najpospolitsze gatunki drzew w Niemczech znalazły się na serii monet o nominale 20 euro (For. muenzblog.de)

– Nasze lasy są cenne. Nie możemy ichprzeciążać. Dlatego wielkim wyzwaniem dla polityki jest kompleksowe porównaniewag różnych wymagań wobec lasów i stworzenie optymalnych warunków ramowych.Decydujące znaczenie dla przyszłości lasów ma znalezienie wyważonego stosunkumiędzy ich użytkowaniem, ochroną i funkcją rekreacyjną. Do tego potrzebujemyinformacji naukowych o tym np., w jaki sposób można zapewnić skuteczną ochronęprzyrody i jakie są ekonomiczne następstwa obowiązków nakładanych nawłaścicieli lasów – wyjaśnia Aigner.

Niemcy są jednym z najgęściej zaludnionychi najbardziej zindustrializowanych krajów Europy, a mimo to 1/3 tego państwaporastają lasy – powierzchnia leśna sięga 11,1 mln ha. Najbardziej lesistymniemieckim krajem związkowym jest Hesja (42,1%). Kolejne miejsca zajmująNadrenia-Palatynat (41,7%) i Kraj Saary (38,3%). Gatunki drzew najliczniej występująceu naszych zachodnich sąsiadów to:  świerk(28%), sosna (24%), buk (15%) i dąb (10%). Obecnie opracowywane są wynikitrzeciej wielkoobszarowej inwentaryzacji lasów w Niemczech. Dane mają zostaćopublikowane w 2015 roku. Poprzednie niemieckie wielkoobszarówki miały miejscew latach 1987 i 2002.

Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy

Bezołowiowo w lasach państwowych

Począwszy od sezonu łowieckiego 2014/15 wlasach państwowych dwóch kolejnych niemieckich krajów związkowych –Badenii-Wirtembergii i Dolnej Saksonii – będzie można polować wyłącznie zzastosowaniem bezołowiowej amunicji kulowej. Władze obydwu landów apelują dowszystkich myśliwych polujących w lasach państwowych o jak najszybszeprzestawienie się na taką amunicję. Aby im to ułatwić, organy administracjiwłaściwe do spraw łowiectwa wspierają finansowo przystosowywanie strzelnicmyśliwskich do potrzeb treningu strzeleckiego z zastosowaniem amunicjibezołowiowej. Od kwietnia br. zakaz stosowania amunicji z ołowiem obowiązuje wlasach państwowych landu Szlezwik-Holsztyn.

Źródło: www.jagderleben.de

Opr. A.S.

Austria Wyniki Austriackich Lasów Związkowych w 2012 roku   Stany Zjednoczone Sekwestracja CO2 przez drzewa w miastach Finlandia Świadczenia lasów państwowych na rzecz społeczeństwa  

Austria
Wyniki Austriackich LasówZwiązkowych w 2012 roku

Austriackie Lasy Związkowe (ÖBf), zarządcalasów państwowych w Austrii, uzyskały w 2012 r. najlepsze wyniki finansowe odczasu swojego przekształcenia w spółkę akcyjną (1997 r.). Przychody i zysk operacyjnycałego koncernu wyniosły odpowiednio 237,4 mln euro (2011 r.: 226,5 mln euro) i36,0 mln euro (2011 r.: 25,4 mln euro). Wskaźnik kapitału własnego osiągnąłpoziom 52,0% (2011 r.: 47,1%). Do budżetu Republiki Austrii spółka ÖBfodprowadziła opłatę za prawo pobierania pożytków z gruntów państwowych wwysokości 4,3 mln euro (50% zysku netto) oraz dywidendę w wysokości 20 mlneuro. Podatki bezpośrednie za rok 2012 wyniosły 10,7 mln euro. Spółka ÖBf nieotrzymuje żadnych specjalnych dotacji.
– O naszym wyniku zadecydowały takieczynniki, jak konsekwentne zarządzanie kosztami i bieżąca optymalizacjaprocesowa – wyjaśnia Georg Schöppl (na zdj. z lewej), członek dwuosobowegozarządu ÖBf, odpowiedzialny za finanse. – Kluczowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesuekonomicznego miała jednak także rozbudowa nieleśnych obszarów działalnościfirmy – nieruchomości, usług i energii odnawialnej. Działy te generują dziś jużblisko 30% naszych przychodów – dodaje Schöppl.

Przeciętne koszty pozyskania drewnakształtowały się na poziomie 25,6 euro/m3 (2011 r. o 8 centów mniej). Udziałdrewna poklęskowego w masie pozyskanego surowca wynosił 34% (2011 r.: 49%). Wubiegłym roku rozpoczęta została realizacja pilotażowego projektu dotyczącegostosowania przez jednostki ÖBf ponadbranżowego elektronicznego listuprzewozowego. W roku 2013 projektem zostanie objęta większa liczba jednostek.

W roku 2012 w spółce ÖBf było zatrudnionych1221 pracowników (2011 r.: 1205 osób), w tym 643 osoby na stanowiskachrobotniczych i 578 osób na stanowiskach nierobotniczych. Odsetek kobiet wgrupach pracowników na stanowiskach robotniczych i nierobotniczych wynosiłodpowiednio 6,9% i 24,0%. Przecięty wiek pracowników ÖBf kształtował się napoziomie 43,1 roku (2011 r.: 43,4 roku). Przeciętne wynagrodzenie miesięcznebrutto pracowników na stanowiskach robotniczych i nierobotniczych wynosiłoodpowiednio 2 924 euro (2011 r.: 2 871 euro) i 4793 euro (2011 r.: 4 537 euro).Dla porównania: w 2011 r. przeciętne wynagrodzenie brutto w Austrii nieprzekraczało 2 645 euro miesięcznie. W zarządzie ÖBf znajduje się 511 tys. halasów, w tym 347 tys. ha lasów gospodarczych.

Źródło: www.bundesforste.at

Stany Zjednoczone
Sekwestracja CO2 przezdrzewa w miastach

Lasy i drzewa rosnące na terenachzurbanizowanych Stanów Zjednoczonych magazynują łącznie ok. 708 mln ton węgla.Wartość tego świadczenia ekologicznego sięga 50 mld dol. Roczny rozmiarsekwestracji węgla przez drzewa amerykańskich miast kształtuje się na poziomie21 mln ton, co w wymiarze ekonomicznym oznacza kwotę 1,5 mld dol. Dowodzą tegowyniki badań przeprowadzonych przez pracowników naukowych federalnej SłużbyLeśnej Stanów Zjednoczonych (USFS), skupionych wokół Dave’a Nowaka.

Magazynowanie i sekwestrowanie węgla przezlasy i drzewa w miastach zyskuje coraz większe znaczenie w StanachZjednoczonych w związku z ich postępującą urbanizacją. W samym tylko okresie1990–2000 odsetek terenów zurbanizowanych na kontynentalnym obszarze USA wzrósłz 2,5% do 3,1%. Stanami o największej ilości węgla zmagazynowanego w drzewachrosnących na terenach miejskich są: Teksas (49,8 mln ton), Floryda (47,3 mlnton) i Georgia (42,4 mln ton).

Federalna Służba Leśna współpracuje przyrealizacji różnych amerykańskich programów rozwoju leśnictwa miejskiego. Zpomocy USFS w zakresie urządzania i zagospodarowania lasów korzysta przeszło 7tys. samorządów miejskich z różnych rejonów Stanów Zjednoczonych. USFS oferujesamorządom miejskim także
specjalny pakiet nowoczesnego oprogramowania (i-Tree). Narzędzia udostępnione wtym oprogramowaniu pomagają samorządowcom w doskonaleniu zagospodarowania lasówmiejskich i prowadzeniu odpowiedniej działalności promocyjnej. Pakiet i-Treeużywany jest także poza Stanami Zjednoczonymi (głównie w Kanadzie i Australii).

USFS jest agencją Departamentu RolnictwaStanów Zjednoczonych, której podstawową misją jest utrzymanie zdrowych,różnorodnych biologicznie i produktywnych lasów federalnych (powierzchnia 770tys. km2). Do zadań USFS należy również udzielanie fachowej pomocy stanowymsłużbom leśnym i właścicielom lasów prywatnych oraz prowadzenie badań leśnych.

Źródło: www.fs.fed.us

Finlandia
Świadczenia lasów państwowych narzecz społeczeństwa

Fińskie Państwowe Gospodarstwo Leśne„Metsähallitus”, a konkretnie jego segment gospodarczy (jednostka Metsätalous ispółki zależne), odprowadziło w tym roku do budżetu państwa fińskiego 120 mlneuro tytułem dywidendy za 2012 rok. Kwota ta niemal dokładnie odpowiada fińskimwydatkom budżetowym na oficjalne obszary chronione, zaplanowanym na 2013 rok.Do tego dochodzą tzw. powszechne świadczenia na rzecz społeczeństwa, którychroczne koszty sięgają 54,3 mln euro. Struktura tych kosztów kształtuje sięnastępująco: ochrona bioróżnorodności 32,7 mln euro, rozwój rekreacji 12,8 mlneuro, tworzenie miejsc pracy 3,6 mln euro, rozwój kultury Saamów 3,1 mln euro iwspieranie hodowli reniferów 2,1 mln euro.

Wypełnianie powszechnych świadczeń na rzeczspołeczeństwa oznacza w praktyce przede wszystkim to, że Metsähallitus musiograniczać pozyskiwanie drewna w swoich lasach gospodarczych. Dodatkowe kosztygeneruje planowanie wypełniania tych świadczeń. Metsähallitus, który w swoichlasach (3,6 mln ha) pozyskuje rocznie ok. 6 mln m3 drewna, musi zrezygnować wbieżącym roku z pozyskania 1,8 mln m3 surowca drzewnego z przyczyn pozostającychw związku z powszechnymi świadczeniami na rzecz społeczeństwa. W zamian zawypełnianie tych świadczeń właściciel Metsähallitusa – państwo fińskie –akceptuje nieco obniżoną rentowność gospodarstwa leśnego.

Źródło: www.forest.fi

Opr. A. S.

Niemcy Nowelizacja prawa łowieckiego   Niemcy Subsydiowanie lasów prywatnych Szwecja Mimo straty Södra planuje wypłatę dywidendy

Niemcy

Nowelizacja prawa łowieckiego

W lutym i marcu 2013 r. izby niemieckiegoparlamentu – Bundestag i Bundesrat – przyjęły nowelizację federalnego prawałowieckiego, realizując orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wStrasburgu (ETPC) z czerwca 2012 roku. Stwierdzało ono, że obowiązkoweczłonkostwo właścicieli gruntów w spółdzielniach łowieckich i związany z tymwymóg tolerowania przez nich – nawet w razie wątpliwości etycznych –wykonywania polowania na ich ziemi przez osoby trzecie, są niezgodne z prawamipodstawowymi.

Znowelizowane federalne prawo łowieckiezachowuje dwa podstawowe filary niemieckiego modelu łowiectwa: spółdzielniełowieckie zrzeszające właścicieli gruntów w gminie i podległe tym spółdzielniomwspólnotowe obwody łowieckie. Zmiana polega na umożliwieniu ustanowienia danegogruntu strefą wolną od polowania na specjalny wniosek podyktowany względamietycznymi. Wniosek taki mogą składać osoby indywidualne. Przyjęcie wniosku jestobwarowane wieloma warunkami chroniącymi interesy społeczne. W określonychprzypadkach wyłączenie gruntu z obwodu łowieckiego może zostać czasowozawieszone (np. w celu umożliwienia poszukiwania postrzałków czyprzeprowadzenia wielkoobszarowego polowania zbiorowego). Właściciel gruntu,który ustanowi swoją ziemię strefą wolną od polowania, traci jednak prawo doodszkodowań łowieckich. Mało tego, musi partycypować w kosztach odszkodowańłowieckich dla innych.

W Niemczech prawo do polowania jestprzypisane do prawa własności ziemi. Właściciele gruntów o powierzchni zbytmałej do ustanowienia własnościowego obwodu łowieckiego (75 ha), generalnie sąnadal obowiązkowo zrzeszeni w spółdzielniach łowieckich, rozporządzającychprawem do polowania w granicach wspólnotowych obwodów łowieckich (co najmniej150 ha), które są ustanawiane w gminach. Spółdzielnie łowieckie na ogółwydzierżawiają wspólnotowe obwody łowieckie myśliwym (członkowie spółdzielninie muszą sami wykonywać polowania). Właściciele gruntów o powierzchniprzekraczającej 75 ha są posiadaczami własnościowego obwodu łowieckiego.Większość własnościowych obwodów łowieckich należy w Niemczech do podmiotówpaństwowych.

Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy

Subsydiowanie lasów prywatnych

W 2010 r. suma wszystkich subsydiów dlaleśnictwa prywatnego w Niemczech sięgnęła 61,6 mln euro. W przeliczeniu nahektar lasu prywatnego daje to kwotę ok. 13 euro.

Udział lasów prywatnych w całkowitejpowierzchni leśnej Niemiec wynosi 44%. Z kolei ok. 57% lasów prywatnych toposiadłości o powierzchni poniżej 20 ha. Posiadłości te często są rozbite nawiele części. Przez to w okresie obejmującym jedno ludzkie pokolenie, drobnywłaściciel lasu w Niemczech nie jest w stanie wygospodarować zysku mogącegozapewnić mu egzystencję. I dlatego drobna własność leśna jest w Niemczech subsydiowana.Drugim powodem subsydiowania takiej własności jest fakt, że lasy prywatne –pomimo swojego prywatnego statusu – pełnią szeroko pojęte funkcje ochronne irekreacyjne, służące całemu społeczeństwu (w Niemczech społeczeństwo maustawowo zagwarantowane prawo wstępu do lasów prywatnych w celach rekreacyjnych– w Polsce właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa, może bezpowodu zakazać wstępu do lasu).

Pierwszy filar subsydiowania lasówprywatnych w Niemczech tworzą federalno-landowe dotacje strukturalne. Federacjaniemiecka subsydiuje wspólnie z landami drobną własność leśną od 1969 roku.Podstawę prawną stanowi ustawa o zadaniach publicznych w zakresie poprawystruktury agrarnej i ochrony wybrzeża (GAK) oraz dodatkowo federalna ustawa o lasach.Subsydia strukturalne pochodzą w 60% ze środków federalnych i w 40% ze środkówposzczególnych krajów związkowych.

Subsydiowanie w ramach GAK obejmuje czteryobszary: zalesianie gatunkami dostosowanymi do siedliska, proekologicznezagospodarowanie lasu, zrzeszenia leśne i infrastrukturę leśną. Ramowy programGAK wymaga zatwierdzenia przez Komisję Europejską. Aktualny program obowiązujedo roku 2014. Opracowywany jest już następny ramowy program GAK, który będzierealizowany do 2020 roku. W 2010 r. całkowity rozmiar subsydiów leśnychprzyznanych w ramach GAK wyniósł 43,3 mln euro.

Drugim filarem subsydiowania lasówprywatnych w Niemczech są programy UE. Ich podstawę stanowi unijnerozporządzenie w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez EuropejskiFundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Obecnie subsydia zEFRROW składają się w 75% ze środków unijnych i 25% ze środków landowych. Wnastępnym okresie (lata 2014–20) stosunek partycypacji będzie prawdopodobnie wynosił 50/50. W 2010r. subsydia leśne z EFRROW wyniosły w Niemczech łącznie 16,2 mln euro.

Trzeci filar subsydiowania lasów prywatnychobejmuje specyficzne programy poszczególnych landów i samorządów oraz federalnyLeśny Fundusz Klimatyczny, uruchomiony w tym roku. Środki z tego funduszuprzeznaczane są na dostosowywanie lasów do zmiany klimatu. W 2013 r. budżetfunduszu sięga 28 mln euro. W 2010 r. subsydia ze środków poszczególnych landówi samorządów osiągnęły łącznie poziom 2,1 mln euro.

Subsydia na przedsięwzięcia leśne są częstouwarunkowane pewnym wkładem własnym właściciela lasu. We wszystkich landachskrupulatnie sprawdzana jest sytuacja przed rozpoczęciem subsydiowanegoprzedsięwzięcia i po jego zakończeniu.

Oprócz wspomnianych trzech filarów, ważnąformą wsparcia właścicieli lasów prywatnych są usługi świadczone na ich rzeczprzez lasy państwowe poszczególnych landów w ramach wykonywania zleconych zadańpublicznych. Zakres tych usług jest na ogół znacznie szerszy niż w Polsce. Nadziałalność na rzecz właścicieli lasów prywatnych niemieckie lasy państwoweotrzymują dotacje z budżetów landowych (zdaniem wielu państwowych leśników,dotacje te nie rekompensują w pełni ponoszonych nakładów), natomiast własnadziałalność niemieckich lasów państwowych zasadniczo nie jest dotowana. Cowięcej, w związku z tą działalnością lasy państwowe zobowiązane są dowypłacania landom niemałych dywidend. Wysokość dywidend określana jest na ogółprzez parlamenty poszczególnych landów lub przez rady nadzorcze państwowychgospodarstw leśnych.

Źródło: Berlit J., „Privatwald–Förderung.Stand und Aussichten”, AFZ-DerWald 5/2013

Szwecja

Mimo straty Södra planuje wypłatę dywidendy

Södra – zrzeszenie właścicieli lasów wpołudniowej Szwecji – zanotowała w 2012 r. stratę operacyjną w wysokości 929 mlnSEK (ok. 446 mln zł). Główną przyczyną był spadek koniunktury na eksportowychrynkach zbytu produktów Södry, powiązany z umocnieniem się pozycji koronyszwedzkiej. Ponieważ wskaźnik kapitału własnego Södry pozostał wysoki (61%),zarząd firmy zaproponował walnemu zgromadzeniu, żeby mimo wszystko wypłacićczłonkom zrzeszenia dywidendę w łącznej wysokości 302 mln SEK. Walne zgromadzenie Södry ma sięzebrać 15 maja.

– Rok 2012 przyniósł Södrze duże straty,ale mimo to proponujemy wypłatę 302 mln SEK. A to dlatego, że dla właścicieliSödry duże znaczenie ma rentowność ich kapitału i dostaw drewna – wyjaśniaChrister Segerstéen, przewodniczący rady nadzorczej Södry. – Model finansowySödry zakłada nagradzanie członków, którzy całość swojego drewna dostarczają zrzeszeniu,w pełni włączając się w jego działalność.

Członkami Södry jest 51 tys. prywatnychwłaścicieli lasów. Należy do nich 36 tys. posiadłości leśnych o łącznejpowierzchni 2,4 mln ha. Członkowie Södry są także właścicielami koncernuleśno-drzewnego, w skład którego wchodzą cztery segmenty: Södra Skog(gospodarka leśna), Södra Cell (przemysł celulozowy), Södra Timber (przemysłtartaczny) i Södra Interiör (produkty drzewne o wyższym stopniu przetworzenia).

Źródło: www.sodra.com

Opr. A.S.

Niemcy Podatek od lasu Badenia-Wirtembergia, Niemcy Quo vadis, leśnictwo? Niemcy Dawne wysypiska miejscem na plantacje drzew?

Niemcy
Podatek od lasu

W Niemczech nie ma podatku leśnego jakoosobnej kategorii podatkowej. Jest on płacony w ramach podatku gruntowego,który dzieli się na podatek gruntowy A (użytki rolne i leśne) i podatekgruntowy B (tereny zabudowane i dopuszczone pod zabudowę). Obecnie jednak toczysię w Niemczech dyskusja nad nowelizacją ustawy o podatku gruntowym. Pod uwagębrane są generalnie trzy modele reformy podatku gruntowego: północny,południowy i turyngeński kombinowany.
Model południowy bazuje na zasadzierównoważności opłat na rzecz państwa i świadczeń ze strony państwa. W tymprzypadku obecny podatek gruntowy od użytków rolnych i leśnych zostałbyzlikwidowany. Opodatkowane byłyby tylko tereny zabudowane. Stawka podatkowawynosiłaby ryczałtowo 0,20 euro/m2 w przypadku zabudowy mieszkalnej i 0,40euro/m2 w przypadku zabudowy przemysłowej i rolniczej. Do tego doszedłbypodatek od powierzchni działki w wysokości 0,02 euro/m2. Jest to więc modelopodatkowania niezależnego od wartości rynkowej.
W modelu północnym stawki podatkugruntowego A i B powiązane byłyby z wartościami rynkowymi. W przypadku podatkugruntowego od użytków rolnych i leśnych wartość rynkowa byłaby określana woparciu o skapitalizowaną wartość czystego dochodu. Model turyngeński jestrozwiązaniem kompromisowym, stanowiącym kombinację modelu południowego zpółnocnym. Obecnie nie wiadomo jeszcze, który model zostanie wybrany.
Stawka niemieckiego podatku gruntowego (wjego dotychczasowej formule) obliczana jest według wzoru: stawka od 1 ha = podstawowawartość podatkowa x wskaźnik podatkowy x mnożnik lokalny. Podstawową wartośćpodatkową oblicza właściwy urząd skarbowy (systemy stosowane w starych i nowychlandach niemieckich nieco się różnią). W przypadku użytków rolnych i leśnychwskaźnik podatkowy wynosi 6/1000. Wartość podstawowej stawki podatkowej(podstawowa wartość podatkowa pomnożona przez wskaźnik podatkowy) przekazywanajest przez urząd skarbowy do gminy. Gmina mnoży tę wartość przez swój mnożniklokalny. W przypadku użytków rolnych i leśnych mnożnik ten wynosi najczęściej250–300%.
W przypadku użytków leśnych podstawowawartość podatkowa zależy od drzewostanu (np. wartość drzewostanu świerkowego wwieku 80–100 lat jest ok. 60 razy większa od wartości uprawy świerkowej). Urządskarbowy oblicza podstawową wartość podatkową w oparciu o dane z planuurządzenia lasu (wiek, bonitacja, zapas).
Źródło: Petra Sorgenfrei (AGDW „Die Waldeigentümer”)

Badenia-Wirtembergia, Niemcy 
Quo vadis,leśnictwo?

Max Reger, dyrektor Gospodarstwa Krajowego„ForstBW”, sprawującego pieczę nad badeńsko-wirtemberskimi lasami państwowymi(329 tys. ha), wygłosił interesujący wykład z okazji zjazdu Towarzystwa LeśnegoBadenii-Wirtembergii we Fryburgu Bryzgowijskim w październiku 2012 roku. Wykładten zatytułowany był: „Quo vadis, ForstBW?”. Oto jego wybrane fragmenty:
„Forestry is not about trees, it‘s aboutpeople” – to pierwsze zdanie na stronie internetowej Wydziału LeśnegoPolitechniki Monachijskiej precyzyjnie oddaje problematykę sfery kryjącej siępod hasłem „Quo vadis, ForstBW?”. Gospodarka leśna zajmuje się nie drzewami,lecz ludźmi i ich interesami dotyczącymi lasu. Z punktu widzenia samejgospodarki leśnej jest to sytuacja paradoksalna. Z jednej strony można bowiempowiedzieć, że:
• lasy stworzone i ukształtowane w wynikugospodarki leśnej są w sumie najwartościowszymi siedliskami w Niemczech;
• na znacznym obszarze naszego kraju lasjest najważniejszym obiektem wypoczynku;
• drewno, będące surowcem o uniwersalnymzastosowaniu, cieszy się wyjątkowo dużym popytem jako tworzywo, źródło energiii surowiec wykorzystywany przez przemysł chemiczny; sytuację tę odzwierciedlająkorzystne ceny i duża popularność tego towaru.
Z drugiej jednak strony, mimo tychpozytywnych czynników, gospodarka leśna coraz szybciej traci swoją przewodniąrolę w kształtowaniu poglądów na temat lasu. Tym samym możliwości działanialeśników stale się zmniejszają. Z „poganiaczy” przekształcają się oni w„poganianych”. Nawet niezaprzeczalne sukcesy w dziedzinie ochrony przyrody czyw ekonomii niewiele tu pomagają.
(…) Minęły już czasy dominującego częstow polityce leśnej założenia, że to leśnicy wiedzą lepiej, co jest dobre dlaspołeczeństwa. Na pytanie „Kto tu kogo wychowuje?” dziś mamy jednoznacznąodpowiedź. Jeśli leśnicy chcą być akceptowani i jeśli chcą powstrzymać dalszeobniżanie się swojej rangi, to muszą w znacznie większym stopniu zwracać uwagęna wymagania społeczeństwa.
Leśnictwo stoi dziś przed takimi wielkimiwyzwaniami, jak:
• zmienione wymagania społeczeństwawzględem lasu – emancypacja społeczeństwa obywatelskiego (…);
• dalszy wzrost znaczenia ochrony przyrodyw naszych lasach (…);
• globalny deficyt surowcowy, wzmagającypresję na gospodarkę leśną (…).
Gospodarstwo Krajowe „ForstBW” jestzasadniczo organizacją gospodarczą nieposiadającą osobowości prawnej.Podstawowe jednostki ForstBW mają jednak podwójny status, ponieważ pełniązarazem funkcję wydziałów leśnych urzędów powiatowych. Gospodarstwo Krajowe„ForstBW” jest powiązane z budżetem landu Badenia-Wirtembergia jedynie poprzezwynik finansowy (ForstBW ma własny plan finansowy, który stanowi załącznik dobudżetu). W budżecie Badenii-Wirtembergii określana jest wysokość dywidendy,którą gospodarstwo musi wypłacić landowi jako właścicielowi lasów (w roku 2012była to kwota 33,5 mln euro). Jeżeli ForstBW wygospodaruje finansową nadwyżkęnad należną dywidendą, to za zgodą ministerstwa finansów może tworzyć rezerwy.Oprócz gospodarowania w lasach państwowych (329 tys. ha) przedmiotemdziałalności ForstBW jest świadczenie usług na rzecz lasów samorządowych iprywatnych oraz nadzór nad wszystkimi lasami niepaństwowymi.
Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy
Dawne wysypiska miejscem naplantacje drzew?

Niemiecki narodowy plan działania w sprawiebiomasy przewiduje, że powierzchnia plantacyjnych upraw drzew o krótkichcyklach produkcyjnych potroi się do roku 2020. Obecnie plantacje drzewzakładane są głównie na gruntach rolnych. W Wyższej Szkole Nauk Stosowanych iSztuki w Getyndze (HAWK) prowadzone są badania w zakresie plantacyjnej uprawydrzew na dawnych wysypiskach.
– Pod uprawy plantacyjne zdatne sąwysypiska, które nie zawierają substancji szkodliwych. Najczęściej są to dawnewysypiska gruzu budowlanego, które – przykryte żyźniejszą warstwą gleby –doskonale nadają się na miejsce uprawy gatunków drzew szybkorosnących – mówiprof. Bettina Kietz, kierownik projektu.
Problemem jest to, że rośliny mogą pobieraćmetale ciężkie. Dlatego konieczna jest analiza podłoża i drzew. – Trzebazawczasu zadbać o to, żeby z drzew wyrosłych na wysypisku można było produkowaćnieszkodliwe zrębki – dodaje Volker Zelinski, kierownik laboratorium.
Projekt, którego pełny tytuł brzmi: „Uprawyplantacyjne – trwała produkcja biomasy na wysypiskach”, ma zostać zakończony wgrudniu 2014 roku. Pierwsze wyniki badań są obiecujące. Przedsięwzięcie jestfinansowane przez niemieckie Federalne Ministerstwo Wyżywienia, Rolnictwa iOchrony Środowiska (fundusz projektu sięga 275 tys. euro).
Źródło: www.forstpraxis.de

Opr. A.S.

Stany Zjednoczone Konsultacje w sprawie wykonawczych dyrektyw urządzeniowych Łotwa Lasy państwowe kupują grunty leśne Finlandia Debata nad podatkiem od lasu Hesja, Niemcy Monitoring drewna z zastosowaniem GPS

Stany Zjednoczone
Konsultacje w sprawiewykonawczych dyrektyw urządzeniowych

W połowie lutego 2013 r. Służba LeśnaStanów Zjednoczonych (USFS) przedstawiła do konsultacji społecznych projektdyrektyw wykonawczych do nowej instrukcji urządzania lasów federalnych.Przewidziany jest 60-dniowy okres konsultacji. Projektowane dyrektywywykonawcze mają pomóc Służbie Leśnej w osiągnięciu celów określonych winstrukcji urządzania lasów federalnych, która weszła w życie w roku 2012. Samainstrukcja została opracowana po 2,5-rocznym okresie konsultacyjnym, w czasiektórego wpłynęło przeszło 300 tys. uwag od grup społecznych i pojedynczychobywateli. Poddanie konsultacjom społecznym także dyrektyw wykonawczych jestelementem realizacji idei uczestnictwa społeczeństwa w procesie planowaniagospodarki w lasach federalnych. Nowa instrukcja zakłada w szczególnościściślejszą współpracę z gminami przy sporządzaniu planu urządzenia lasu.Kładzie również większy nacisk na pełnienie funkcji rekreacyjnej przez lasyfederalne.

USFS jest agencją Departamentu RolnictwaStanów Zjednoczonych, której podstawową misją jest utrzymanie zdrowych,różnorodnych biologicznie i produktywnych lasów federalnych (pow. 770 tys.km2), mogących zaspokoić potrzeby obecnych i przyszłych pokoleń. Do zadań USFSnależy również udzielanie fachowej pomocy stanowym służbom leśnym iwłaścicielom lasów prywatnych oraz prowadzenie badań leśnych.       
Źródło: www.fs.fed.us

Łotwa
Lasy państwowe kupują grunty leśne

Spółka akcyjna „Łotewskie Lasy Państwowe”(LVM) kontynuuje nabywanie niepaństwowych gruntów leśnych. W roku 2012 spółkawydała 1,5 mln łatów na zakup 1,4 tys. ha gruntów od 99 właścicieli prywatnych.Nabywanie ziemi finansowane jest z dochodów uzyskiwanych ze źródeł innych niżsprzedaż drewna. – Jesteśmy zainteresowani wszystkimi rodzajami powierzchnileśnych i gruntów możliwych do objęcia gospodarką leśną: zrębami, uprawami imłodnikami, drzewostanami rębnymi i nieużytkami rolnymi – mówi Arturs Jansons,dyrektor działu infrastrukturalnego LVM.

W zarządzie spółki akcyjnej LVM znajdujesię 1,4 mln ha lasów. Właścicielem spółki jest Republika Łotwy, reprezentowanaprzez Ministerstwo Rolnictwa. Zgodnie ze strategią LVM, ochrona przyrody jestpriorytetowym celem zagospodarowania 21% gruntów spółki. LVM zatrudnia blisko900 pracowników.

Źródło: www.lvm.lv

Finlandia
Debata nad podatkiem od lasu

Zasady opodatkowania własności leśnej wFinlandii zmieniły się gruntownie kilkanaście lat temu. Obecnie właścicielelasów płacą jedynie podatek od dochodów ze sprzedaży drewna, zaś dawniej wymiarpodatku zależał od wielkości powierzchni leśnej i bonitacji siedlisk. Okresprzechodzenia z jednego systemu do drugiego trwał 13 lat i zakończył się w 2005roku.

Większość fińskich lasów jest własnościąprywatną. I to właśnie lasy prywatne są głównym źródłem surowcowegozaopatrzenia przemysłu drzewnego w Finlandii. W związku z tym rząd maograniczone możliwości regulacji podaży drewna na fińskim rynku.

Od pewnego czasu toczy się w Finlandiidyskusja nad zmianą obecnego systemu opodatkowania lasów. Powraca m.in.koncepcja rocznych płatności powiązanych np. z wielkością posiadłości leśnej.Koncepcja ta opiera się na założeniu, że obligatoryjna płatność rocznaniezależna od tego, czy właściciel sprzedał w danym roku drewno czy nie, będziestymulowała wzrost   podaży drewna.Propozycję wprowadzenia rocznej opłaty leśnej zgłasza fiński przemysłtartaczny. Miałoby to być ok. 50 euro/ha. Dużo, zwłaszcza że przeciętny rocznyzysk właścicieli lasów w Finlandii wynosi mniej niż 90 euro/ha.

– Sądzę, że wprowadzenie opłaty leśnej tonie jest propozycja, którą należałoby brać poważnie pod uwagę. Opłata musiałabybyć rzeczywiście wysoka, żeby przyniosła jakieś rezultaty – mówi Paula Horne (na zdjęciu),dyrektor ekonomicznego ośrodka badawczego PTT. Horne twierdzi też, żeproponowana opłata byłaby szczególnie niekorzystna dla drobnych właścicielilasów.

Jussi Leppänen z Fińskiego InstytutuBadawczego Leśnictwa (Metla), uważa, że dawny system opodatkowania lasów woparciu o ich powierzchnię nie zapewniał równego traktowania właścicieli lasówi przyczynił się do rozdrobnienia własności leśnej. Obecny system podatkowy wwiększym stopniu uwzględnia sytuację danego właściciela lasu. Problemem jestjednak to, że w Finlandii posiadanie lasu nie jest traktowane jako działalnośćgospodarcza: dochody ze sprzedaży drewna są opodatkowane jako dochodykapitałowe. – System opodatkowania dochodów kapitałowych zakłada, że osobauzyskująca dochody kapitałowe jest właścicielem pasywnym, takim jakakcjonariusz. Taki właściciel nie uczestniczy w bieżącym prowadzeniu firmy,lecz jedynie inwestuje w nią pieniądze. Właściciele lasów nie działają w tensposób – mówi Leppänen. Traktowanie posiadania lasu jako inwestycji kapitałowejstymuluje w Finlandii rozwój współwłasności leśnej.

Zdaniem Pauli Horne i Jussi Leppänenanajlepszą drogą do zwiększenia podaży drewna w Finlandii byłoby obniżeniepodatków od spadków i darowizn dotyczących gospodarstw leśnych. – Podatek odspadków płacony przez właścicieli lasów jest większy od analogicznego podatkupłaconego przez przedsiębiorców w przypadku przekazywania firmy następnemupokoleniu – mówi Horne. Obniżenie podatku od spadków i darowizn leśnychprzyspieszyłoby przekazywanie gospodarstw leśnych młodszemu pokoleniu, które wwiększym stopniu angażowałoby się w gospodarkę leśną. Zwłaszcza że obecnie 40%właścicieli lasów w Finlandii ma co najmniej 65 lat. Inną drogą dozintensyfikowania zagospodarowania lasów prywatnych byłoby zrównanie posiadanialasów z działalnością gospodarczą pod względem podatkowym.

Fiński Centralny Związek ProducentówRolnych i Właścicieli Lasów (MTK) obliczył, że gdyby przeciętny wiekwłaścicieli lasów zmniejszył się o 10 lat i przeciętna wielkość gospodarstwaleśnego wzrosła o 10 ha, to roczny rozmiar sprzedaży drewna w Finlandiizwiększyłby się o 8 mln m3. W rezultacie budżetowe wpływy z podatków wzrosłybyo 60 mln euro rocznie. MTK zakłada w swojej kalkulacji, że dodatkowe drewnoznalazłoby nabywców.

Źródło: www.forest.fi

Hesja, Niemcy
Monitoring drewna zzastosowaniem GPS

W ostatnich latach znacznie nasiliły siękradzieże drewna w wielu miejscach. Problem ten jest znany także w heskichlasach państwowych, którymi zarządza Gospodarstwo Krajowe „Lasy Hesji”. Abyprzeciwdziałać kradzieżom, Lasy Hesji opracowały system monitoringu drewnaoparty na technologii GPS.

Z lasów są nielegalnie wywożone już nietylko mniejsze ilości drewna opałowego, lecz również kłody i dłużyce. W LasachHesji straty z tego tytułu sięgają setek tysięcy euro rocznie. Znacznej częściprzypadków kradzieży drewna nie udaje się ujawnić. Trudno też udowodnićsprawcom popełnienie przestępstwa, jeśli nie zostaną ujęci w trakcie kradzieży.Wkrótce ma się to jednak zmienić dzięki wdrożeniu do praktycznego stosowaniasystemu satelitarnego monitoringu drewna. Nadajniki GPS (na zdjęciu) sąniewielkie, można je bardzo łatwo ukryć w drewnie. Gdy drewno zaczyna byćwywożone z lasu, system monitoringu informuje o tym właściciela, wysyłając doniego SMS-y. Użytkownik systemu może wówczas dokładnie śledzić trasę przewozu drewna,korzystając ze specjalnego portalu internetowego.

Źródło: www.hessen-forst.de

Opr. A.S.

Brandenburgia, Niemcy Internetowa promocja zrzeszeń leśnych Australia – Niemcy Jak drzewa reagują na zmianę klimatu? Świat FSC przepracowało swoje podstawowe normy Austria Zrzeszenia leśne o PROW 2014–20 Hesja, Niemcy Lasy wspólnotowe u progu zmian Niemcy Stan leśnego szkolnictwa wyższego

Brandenburgia, Niemcy
Internetowa promocja zrzeszeń leśnych

Tylko 10% właścicieli lasów w Brandenburgii– łącznie jest ich blisko 100 tys. – posiada więcej niż 10 ha lasu.Gospodarowanie w rozdrobnionych lasach prywatnych ułatwiają zrzeszenia leśne.Są to dobrowolne organizacje właścicieli gruntów, będące podmiotami prawaprywatnego. Członkostwo w zrzeszeniu leśnym pozwala m.in. na uzyskaniewiększych przychodów ze sprzedaży drewna dzięki wspólnemu jego zbytowi i nazmniejszenie kosztów zagospodarowania lasu dzięki wspólnemu zamawianiu usług imateriałów.
W Brandenburgii działa obecnie 317 zrzeszeńleśnych. Oprócz tego funkcjonują jeszcze dwie federacje leśne, które sązjednoczeniami zrzeszeń leśnych. W celu promocji zrzeszeń leśnych władzeBrandenburgi uruchomiły w swoim leśnym portalu internetowym specjalną stronępoświęconą organizacjom właścicieli lasów prywatnych. Oprócz podstawowychinformacji o zrzeszeniach leśnych i ich formach prawnych można tam znaleźćadresy poszczególnych organizacji i dane o terytorialnych zasięgach działanialeśnictw i nadleśnictw państwowych, które nadzorują lasy niepaństwowe.
Od stycznia 2012 r. w GospodarstwieKrajowym „Lasy Brandenburgii” działają dwa typy nadleśnictw państwowych:nadleśnictwa nadzorujące (30 jednostek z 208 leśnictwami) i nadleśnictwa lasówkrajowych (14 jednostek ze 160 leśnictwami). Nadleśnictwa nadzorujące nie tylkosprawują nadzór nad lasami niepaństwowymi, lecz również zajmują się fachowymdoradztwem na rzecz brandenburskich właścicieli lasów. W zakres działalnościnadleśnictw nadzorujących wchodzi również powszechna ochrona lasu, w tymochrona ppoż., i edukacja leśna. Z kolei nadleśnictwa lasów krajowychgospodarują w brandenburskich lasach państwowych (270 tys. ha).

Źródło: www.forstpraxis.de

Australia – Niemcy
Jak drzewa reagują na zmianę klimatu?

Międzynarodowy zespół naukowców skupionychwokół dra Stevena Jansena z Uniwersytetu w Ulm w Niemczech i dra Brendana Choata z Uniwersytetu w ZachodnimSydney w Australii prowadził przez trzy lata badania nad reakcją drzew na zmianęklimatu. Programem badawczym było objętych przeszło 226 gatunków drzew na 81siedliskach na całym świecie. Wyniki badań zostały przedstawione w czasopiśmie„Nature” (DOI: 10.1038/nature11688).
Blisko 70% badanych gatunków drzew leśnychprzystosowało się optymalnie do warunków siedliska, ekonomicznie gospodarującwodą. Jednak tak wyspecjalizowany system niesie ze sobą duże zagrożenie: drzewanie mogą się wystarczająco szybko przystosować do zmienionych warunkówśrodowiska i w okresach suszy dochodzi do wzmożonego zamykania światła komórekprzewodzących wodę, co grozi zamieraniem roślin. – Wyniki naszych badań mająumożliwić lepsze prognozowanie procesów zamierania lasów, ale i też ich rozwoju– mówi dr Steven Jansen. Wyższe temperatury i dłuższe okresy suszy naprawdęmogą pociągnąć za sobą dramatyczne skutki. Lasy deszczowe mogą przekształcićsię z pochłaniaczy CO2 w źródła jego emisji. Wtedy zmiana klimatu zostałabyprzyspieszona. Jednak Steven Jansen nie sądzi, że dojdzie do globalnegozamierania lasów.
– Niektóre gatunki roślin szybko przystosują się do zmienionych warunków, inne rozprzestrzeniąsię, być może, na nowych siedliskach – twierdzi biolog.

Źródło: www.forstpraxis.de

Świat
FSC przepracowało swoje podstawowe normy

Organizacja Forest Stewardship Council (FSC) gruntownie przepracowała powieloletniej dyskusji swoje podstawowe normy (zasady i kryteria). Normy te sąpodwalinami wszystkich narodowych standardów leśnych FSC. W nowych zasadach ikryteriach FSC znalazły wyraz współczesne wymagania społeczeństw w stosunku dolasów. Na znaczeniu zyskało włączenie lokalnych interesariuszy leśnictwa doprocesu opracowywania strategii gospodarstw leśnych. Lokalni interesariuszebędą również w większym stopniu uwzględniani przy identyfikowaniu lasówwymagających szczególnej ochrony i wypracowywaniu koncepcji zagospodarowaniatakich lasów. Osoby zatrudnione w lasach certyfikowanych wg FSC będą musiałybyć wynagradzane zgodnie z taryfikatorami płac z odpowiednich układówzbiorowych. Sekwestracja CO2 i inne świadczenia staną się certyfikowanymiproduktami leśnymi.
Przystosowanie narodowych standardów FSC donowych zasad i kryteriów może potrwać kilka lat. Na przykład Niemcy zamierzajązakończyć modyfikację swoich standardów FSC w połowie 2015 roku.

Źródło: www.forstpraxis.de

Austria
Zrzeszenia leśne o PROW 2014–20

W związku ze sporami o unijny budżet Austriacki ZwiązekLeśny (WV) zwrócił uwagę na konieczność zapewnienia niezbędnych środkówfinansowych na potrzeby Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2014–20.Ważnym elementem tego programu powinno być wspieranie leśnictwa prywatnego.
– Jeżeli Komisja Europejska chce w większymstopniu promować bioróżnorodność i ochronę przy-
rody, to musi także zapewnić generalnie więcej środków finansowych nagospodarkę leśną w celu ochrony jej konkurencyjności – uważa RudolfRosenstatter, szef WV. – Realizacja założeń austriackiego PROW 2007–13 wzakresie leśnictwa przyniosła sukces, który koniecznie musi być kontynuowany.Społeczeństwo potrzebuje bardziej niż kiedykolwiek odnawialnego surowca, jakimjest drewno. Warunkiem osiągnięcia celów UE w zakresie promocji energiiodnawialnej i redukcji emisji CO2 poprzez stosowanie drewna jako tworzywa iźródła energii jest dalsza mobilizacja rezerw surowcowych w rodzimych lasach.Może się to udać jedynie dzięki fachowemu szkoleniu, dbaniu o realizację planówurządzenia lasu, wspieraniu zrzeszeń drobnych właścicieli lasów i tworzeniuniezbędnej infrastruktury obszarów wiejskich – podkreśla Rosenstatter.
Austriacki Związek Leśny jest centralnąreprezentacją zrzeszeń leśnych w poszczególnych krajach związkowych Austrii. Wzrzeszeniach zorganizowanych jest 65 tys. właścicieli lasów.

Źródło: www.waldverband.at

Hesja, Niemcy
Lasy wspólnotowe u progu zmian

W niemieckim kraju związkowym Hesja lasywspólnotowe zajmują powierzchnię 32 tys. ha, stanowiąc ok. 4% wszystkich lasówi 16% lasów niepaństwowych. Niemal wszystkie heskie lasy wspólnotowezagospodarowywane są usługowo przez Gospodarstwo Krajowe „Lasy Hesji”, wktórego zarządzie znajdują się lasy państwowe landu.
Uwarunkowania historyczno-prawne sprawiają,że w Hesji prowadzenie racjonalnej gospodarki leśnej w lasach wspólnotowychjest znacznie łatwiejsze niż w rozdrobnionych lasach prywatnych. Mimo to heskiewładze uważają, że konieczne jest stymulowanie przekształcania wspólnot leśnychw nowocześniejsze formy organizacyjno-prawne. Obecnie weryfikowane są modelestosownych przekształceń, praktykowane w innych niemieckich krajach związkowych.Chodzi o wybór modelu najbardziej przydatnego w warunkach heskich. Pod uwagębrane są m.in. spółki prawa publicznego i spółdzielnie.

Źródło: www.forstpraxis.de

Niemcy
Stan leśnego szkolnictwa wyższego

23 listopada w Getyndze odbyła siękonferencja poświęcona leśnemu szkolnictwu wyższemu w Niemczech. – Był tonajwyższy czas, aby zgromadzić przy jednym stole uczelnie, pracodawców istudentów w celu przedyskutowania szans i zagrożeń – mówi Hans Jacobs,przewodniczący Związku Leśników Niemieckich (BDF). Reagując na dziesiątki latblokowania przyjęć do pracy w publicznych gospodarstwach leśnych, które byłygłównymi pracodawcami absolwentów, uczelnie leśne rozszerzyły zakres swojegokształcenia o nowe dziedziny. W ten sposób zwiększyły szanse absolwentów narynku pracy. Towarzyszyło temu obniżenie jakości kształcenia.
Obecnie gospodarstwa leśne narzekają nasłabe przegotowanie absolwentów leśnictwa do zawodu i postulują powrót dosolidnego kształcenia w dyscyplinach typowo leśnych. BDF zasadniczo popiera tenpostulat. Jednak rynek pracy musi stać się na powrót atrakcyjny. Leśnipracodawcy powinni zapewnić absolwentom dobrą płacę, atrakcyjne warunki imożliwości rozwoju osobowego.

Źródło: www.forstpraxis.de

Opr. A.S.

Dolna Saksonia, Niemcy Testy konserwacji drewna pod folią Bawaria, Niemcy Strategia adaptacji do zmian klimatycznych Meklemburgia-Pomorze Przednie, Niemcy Krajowe Forum Leśne Niemcy – Polska „Stęchlizna wieków” Kanada Migracja asystowana

Dolna Saksonia, Niemcy
Testy konserwacji drewna pod folią

W lasach Nadleśnictwa Saupark, należącegodo przedsiębiorstwa państwowego Dolnosaksońskie Lasy Krajowe (NLF), możnaspotkać duże mygły drewna tartacznego, okryte folią w celu umożliwieniawieloletniego składowania surowca bez utraty jego wartości. Nową metodękonserwacji drewna z zastosowaniem folii leśnicy z NLF testują we współpracy z firmąWood-Packer.
Składowanie drewna w atmosferze ubogiej wtlen wstrzymuje naturalny proces jego rozkładu. Wcześniej w lasach NLFtestowana była inna metoda konserwacji drewna z zastosowaniem folii. Metoda tabyła stosunkowo tania, ale okres składowania surowca nie przekraczał dwóch lat.Testowana teraz metoda, która została opracowana w południowych Niemczech po huraganieLothar (z 1999 r.), pozwala na składowanie surowca nawet przez cztery latabez uszczerbku dla jego jakości. Koszty metody południowoniemieckiej(10–13 euro/m3) są porównywalne z kosztami zraszania drewna, ale jejstosowanie nie wymaga przechodzenia długotrwałych procedur administracyjnych.Poza tym składowanie drewna może się odbywać na miejscu.

Źródło: www.forstpraxis.de

Bawaria, Niemcy
Strategia adaptacji do zmian klimatycznych

Znaczną część obszaru niemieckiego krajuzwiązkowego Bawaria stanowią lasy, łąki i jeziora. Aby oszacować wpływ zmianklimatycznych na te ekosystemy i wypracować odpowiednią strategię adaptacyjną,w 2009 r. bawarskie Ministerstwo Nauki, Prac Badawczych i Sztuki powołałodo życia Bawarski Program Badawczy FORKAST. W jego ramach w różnych rejonachBawarii przeprowadzono zakrojone na dużą skalę eksperymenty z dziedzinysymulacji zmian klimatycznych.
Naukowcy odradzają preferowaniepojedynczych proweniencji „najlepiej dostosowanych do zmian klimatycznych” izalecają ochronę różnorodności genetycznej. Tam, gdzie dla buka stanie się zasucho, powinno się w Bawarii dawać pierwszeństwo lasom mieszanym z dębem,grabem, lipą, jarzębem brekinią, a nawet z kasztanem jadalnym. Większa rolapowinna przypaść sośnie czarnej i dębowi omszonemu.

Źródło: www.forstpraxis.de

Meklemburgia-Pomorze Przednie, Niemcy
Krajowe Forum Leśne

– Celem mojej polityki jest zagwarantowaniewłaściwego, trwałego pełnienia przez las licznych funkcji i zarazem sprostaniewspółczesnym wymaganiom społeczeństwa – powiedział Till Backhaus, ministerrolnictwa i środowiska w rządzie Meklemburgii-Pomorza Przedniego, otwierając 26listopada br. Krajowe Forum Leśne w Schwerinie. – Ponadto chciałbym, aby do2015 r. został wypracowany Krajowy Program Leśny w ramach procesu, który będzieprzejrzysty dla obywateli i otwarty na ich partycypację – dodał.
Znowelizowanie w 2011 r. meklemburskiejustawy o lasach dało możliwość powołania przy ministerstwie właściwym do sprawleśnictwa Krajowego Forum Leśnego. Organ ten jest instrumentem wypracowywaniadecyzji politycznych w procesie szerokiego dialogu społecznego. W procesieuczestniczy 39 organizacji.
Krajowe Forum Leśne to nie jedynyinstrument uspołecznienia strategicznych procesów decyzyjnych w meklemburskimleśnictwie. Drugim takim instrumentem jest dziewięcioosobowa rada nadzorcza,sprawująca kontrolę nad Lasami Krajowymi Meklemburgii-Pomorza Przedniego –przedsiębiorstwem państwowym, które gospodaruje w meklemburskich lasachpaństwowych landu, świadczy usługi związane z gospodarką leśną i wykonujezadania publiczne zlecane przez władze landu. W skład rady wchodzą:reprezentanci Ministerstwa Rolnictwa, Środowiska i Ochrony Konsumentów,Ministerstwa Finansów oraz przedstawiciele personelu przedsiębiorstwa,niezależny specjalista w dziedzinie ekonomi leśnej oraz dwóch deputowanych doparlamentu Meklemburgii-Pomorza Przedniego.

Źródło:www.forstpraxis.de

Niemcy – Polska
„Stęchlizna wieków”

W naszych mediach leśnych chętnie cytowanesą, co zrozumiałe, przychylne opinie zagranicznych gości o polskim leśnictwie.Ale leśnicy z Lasów Państwowych nie zawsze są postrzegani pozytywnie przez obserwatorów zzagranicy. Świadczy o tym relacja z targów Eko-Las 2012, opublikowana w jednymz niemieckich branżowych czasopism leśnych. Oto jej fragment:
W dniach 6–8 września odbyły się wokolicach Świebodzina w Polsce targi leśne Eko-Las. Tereny targowe, położoneniedaleko Frankfurtu nad Odrą i polsko-niemieckiej granicy, były bardzo łatwodostępne dla niemieckich zwiedzających. Natomiast goście ze wschodniej Polski ikrajów bałtyckich byli skazani na uciążliwą podróż. Czy wybór zachodniej Polskina miejsce lokalizacji targów był oznaką przyszłego ukierunkowania polskiegoleśnictwa? Raczej nie, a wręcz przeciwnie. Osoby zorientowane w polskim leśnictwie,z którymi rozmawialiśmy podczas zwiedzania targów, narzekały na bezwzględnetrzymanie się starych zwyczajów.
Czy to przedsiębiorcy leśni, czy producencimaszyn, czy to handlowcy – wszyscy po cichu twierdzili zgodnie, że leśnicypaństwowi nadal sprawują dyktat w polskiej gospodarce leśnej, co nie sprzyjarozwojowi nieskrępowanej i przyszłościowej przedsiębiorczości leśnej. Tu i tampodejmowane są próby, które dają nadzieję na postęp, ale główny kierunek topaństwowa kuratela. I sytuacja nie zmieni się tak szybko. Troszczą się już o topolscy leśnicy państwowi, którzy – jak nam często mówiono – rękami i nogamibronią się przed umocnieniem pozycji przedsiębiorców leśnych. Skutecznie –trzeba przyznać. Na targach Eko-Las polscy leśnicy dali dobitny wyraz swojejniewzruszonej pewności siebie. Występowali tam częściowo niczym wielcy książętaw swoich rzucających się w oczy mundurach. Trzymali się zawsze w stadzie, aspod ich zielonych strojów ziało stęchlizną wieków. Bez zazdrości trzeba takżeprzyznać, że akurat leśniczki prezentowały się w swoich mundurach bardzoszykownie i zgrabnie.
Powyższy tekst ukazał się w czasopiśmieadresowanym głównie do przedsiębiorców leśnych, które znane jest w Niemczech zniewybrednych wyrażeń i agresywnych publikacji. Ponadto autorami tekstu sąNiemcy, którzy, być może, nie są wolni od stereotypowego myślenia o organizacjiżycia gospodarczego w Polsce. Niemniej jednak nie wolno nam zlekceważyć tegosygnału i poprzestać na wyrażeniu świętego oburzenia. Oto bowiem bodaj po razpierwszy pojawia się w niemieckiej prasie fachowej otwarta ostra krytykapolskiego modelu leśnictwa, zwracająca uwagę na drastyczny kontrast międzysytuacją przedsiębiorców leśnych a państwowymi leśnikami. Użyty w tekście zwrot„stęchlizna wieków” jest w Niemczech synonimem przestarzałych strukturhierarchicznych.

Źródło: Forstmaschinen-Profi 11/2012,s.68

Kanada
Migracja asystowana

W różnych zakątkach Kanady zaznaczają sięjuż wpływy zmian klimatycznych. Reagując na wzrastającą temperaturę, drzewazaczynają migrować do nowych siedlisk. Jednak niektóre populacje nie będą wstanie dotrzymać kroku szybkim zmianom środowiska. W Kanadzie brane są poduwagę liczne opcje adaptacyjne, które mogą służyć ochronie bioróżnorodności,zdrowotności i produktywności lasów w warunkach ciągłej zmiany klimatu. Jedną ztych opcji jest migracja asystowana – przemieszczanie się roślin lub zwierząt zpomocą człowieka do siedlisk korzystniejszych klimatycznie.
Niektóre kanadyjskie władze regionalnezaczęły już wdrażać założenia asystowanej migracji gatunków drzew do wytycznychrejonizacji nasiennej. Na przykład prowincja Kolumbia Brytyjska przesunęła o200 m w górę granice stref rejonizacji nasiennej w przypadku większościgatunków drzew i wprowadziła nowe przepisy zezwalające na sadzenie modrzewiazachodniego poza dotychczasowym zasięgiem jego występowania. Prowincja Albertaprzesunęła granice swoich stref o 200 m w górę i o 2° szerokościgeograficznej na północ. Z kolei prowincja Quebec, uwzględniając ryzyko zmianklimatycznych, stosuje w niektórych rejonach mieszanki nasienne składające sięz proweniencji miejscowych i tych pochodzących z terenów położonych bardziej napołudnie.
Migracja asystowana może być traktowanazarówno jako środek ochrony gatunków, jak i jako środek utrzymywaniazdrowotności i produktywności lasów. Jednak praktykowanie migracji asystowanejniesie ze sobą również potencjalne zagrożenia (inwazyjność, straty w przypadkunieodpowiedniego dostosowania do warunków lokalnych itd.). Konieczne jest więcporównanie wagi tych zagrożeń z wagą niebezpieczeństw grożących w razieniestosowania migracji asystowanej. Można wyróżnić trzy podstawowe typymigracji asystowanej: asystowaną migrację populacyjną (przemieszanie populacjiw granicach naturalnego występowania danego gatunku – niski poziompotencjalnych zagrożeń); asystowaną ekspansję zasięgową (przemieszczaniegatunków na najbliższe obszary poza granicami naturalnego występowania tychgatunków – średni poziom zagrożeń); asystowaną migrację na duże odległości(przemieszanie gatunków na obszary znajdujące się daleko poza granicaminaturalnego występowania tych gatunków – wysoki poziom zagrożeń).
Kanadyjska Służba Leśna (CFS) nie tylkosama przeprowadza stosowne badania i doświadczenia, lecz również tworzypraktyczne instrumenty i modele badawcze dla innych instytucji i organizacji.

Źródło: cfs.nrcan.gc.ca

Opr. A.S.