Z zagranicy 10/2014
Szwecja Pozostawianie przestojów i drewna martwego na zrębach Finlandia Prawne aspekty restytucji torfowisk Niemcy Smartfon jako relaskop Francja Branża leśno-drzewna strategicznym sektorem gospodarki Europa Sumforest – sieć współpracy w badaniach leśnych
Szwecja
Pozostawianie przestojów i drewna martwegona zrębach
Zgodnie z informacją szwedzkiej AgencjiLeśnej, która jako organ nadzorujący wykonywanie ustawy o lasach monitorujem.in. cięcia rębne, w okresie od początku lat 90. XX w. do połowy pierwszego dziesięcioleciaXXI w. ilość biomasy drzewnej (przestoje i drewno martwe), pozostawianej wSzwecji na powierzchniach cięćrębnych w celu ochrony bioróżnorodności, potroiła się, wzrastając z 7,1 m3/hado 21,1 m3/ha.
![]() |
| Fot. Working in Harvesting Teams Charakterystyczne dla Szwecji martwe drewno w postaci wysokich pniaków |
Struktura gatunkowa pozostawianej biomasy kształtuje sięnastępująco: sosna 46%, świerk 25%, brzoza 15% i pozostałe gatunki 14%.Inwentaryzacja przestojów wykonywana jest w pięć – siedem lat po cięciachrębnych.
Źródło: www.skogsstyrelsen.se
Finlandia
Prawne aspekty restytucji torfowisk
Generalnie fińskie prawo nakazujeodnowienie lasu w miejscu jego wycięcia. Jednak zgodnie z nową fińską ustawą olasach od początku 2014 r. przepis ten nie odnosi się już do drzew rosnących naosuszonych torfowiskach oligotroficznych. Zmiana ma na celu naprawę dawnychbłędów ekologicznych i doprowadzenie większej powierzchni torfowisk do stanumożliwie zbliżonego do naturalnego. Jednak w świetle prawa międzynarodowegowycięcie drzewostanu na osuszonym torfowisku może w pewnych przypadkach zostaćuznane za dewastację lasu.Wyniki ostatniej fińskiej inwentaryzacjilasu wskazują, że powierzchnia osuszonych torfowisk oligotroficznych sięga wFinlandii 550 tys. ha. Z punktu widzenia społeczeństwa zniesienie obowiązkuodnowienia lasu na tych terenach jest krokiem wyjątkowo racjonalnym. Właściciellasu otrzymuje zapłatę za pozyskane drewno i nie musi ponosić kosztówprzygotowania gleby, sadzenia i działań z zakresu ochrony wód. Usunięcie drzewskutkuje podniesieniem poziomu wody, co stymuluje restytucję torfowiska.
![]() |
| Fot. Juha Kallamaki Osuszone torfowiska oligotroficzne zajmują dziś w Finlandii 550 tys. ha |
Restytucja torfowisk, choć przynosikorzyści ekologiczne, może być jednak działaniem problematycznym z punktuwidzenia międzynarodowej statystyki klimatycznej. Jeśli torfowisko jestporośnięte wystarczającą liczbą drzew, by odpowiadać definicji lasu przyjętejprzez FAO, to ich usunięcie może być uznane za dewastację lasu. Kwestia ta maduże znaczenie finansowe w kontekście zarówno kalkulacji fińskiego bilansu CO2,jak i corocznego raportowania o zmianach powierzchni leśnej. Definicji lasu wgFAO odpowiada ok. 355 tys. ha osuszonych torfowisk.Matti Mäkelä, przedstawiciel fińskiegoMinisterstwa Rolnictwa i Leśnictwa, twierdzi, że podczas tworzenia nowej ustawyo lasach uwzględniono aspekt prawa międzynarodowego. Przyjęte w ustawierozwiązanie bazuje na tym, że definicja FAO daje pewne pole manewruinterpretacyjnego. Chodzi o to, że obszar, który może stać się lasem, możnaklasyfikować jako las. Otóż w rozporządzeniu wykonawczym do fińskiej ustawy olasach znajduje się przepis, że na osuszonych torfowiskach należy pozostawić pocięciach rębnych co najmniej 20 przestojów na jeden hektar w celu ochronybioróżnorodności. Ten środek umożliwia także odnowienie naturalne. Dlategopodczas następnych inwentaryzacji powierzchnie z przestojami nadal będzie możnaklasyfikować jako las.Źródło: www.nordicforestry.org
Niemcy
Smartfon jako relaskop
Firma FOVEA, znana z leśnych aplikacji nasmartfon, oferuje następny – po wielokrotnie wyróżnianym programie użytkowym dofotooptycznego pomiaru stosów drewna (iFOVEA) – produkt informatyczny:aplikację Waldinvent Pro, służącą do określania powierzchni przekrojudrzewostanu.
![]() |
| Fot. www.play.google.com Aplikację iFOVEA w wersji profesjonalnej udostępniono w Google Play |
Poznanie wyników próby relaskopowej to kwestia paru sekund.Aplikacja obejmuje funkcję pomiaru wysokości drzew (do wyboru są trzy wartościodległości pomiarowej) i wiele modułów z zakresu inwentaryzacji lasu.Uproszczona wersja aplikacji Waldinvent na iPhone jest dostępna bezpłatnie jużod 2012 roku. Wersja Waldinvent Pro sprzedawana jest od 1 maja 2014 r. wsklepie Google Play. Kosztuje 12,99 zł.
Źródło: www.forstpraxis.de
Francja
Branża leśno-drzewna strategicznym sektoremgospodarki
Dwaj francuscy ministrowie – Stéphane LeFoll (resort rolnictwa; drugi z lewej u góry) i Arnaud Montebourg (resortgospodarki; pierwszy z lewej na dole) – przewodniczą Komisji StrategicznejSektora Leśno-Drzewnego (CSF bois), która została powołana we Francji w celuwypracowania porozumienia w sprawie niezbędnych podstawowych działań na rzeczrozwoju branży.
![]() |
| Fot. www.flickr.com Francuski rząd postrzega sektor leśno-drzewny jako innowacyjną branżę przyszłości |
Komisja skupia przedstawicieli firm, samorządu gospodarczego,związków zawodowych i organów administracji związanych z sektoremleśno-drzewnym.Szeroko pojęty sektor leśno-drzewny, którygeneruje przychody rzędu 50 mld euro i daje zatrudnienie przeszło 450 tys.osób, został po raz pierwszy zaliczony przez francuskie władze do grupy strategicznychsektorów gospodarkikraju. – W obliczu wyzwań energetycznych i ekologicznych sektor leśno-drzewnyjawi się jako innowacyjna branża przyszłości. Jej dobre perspektywy rozwojowestymulują tworzenie miejsc pracy i wzrost dobrobytu – głosi oficjalnykomunikat.
Źródło: www.forestportal.efi.int
Europa
Sumforest – sieć współpracy w badaniachleśnych
W celu zintensyfikowania współpracy wbadaniach leśnych 19 państw europejskich, w tym Polska (reprezentowana przezIBL), rozpoczęło realizację projektu Sumforest, osadzonego w ramach unijnegoprogramu wspierania sieciowej kooperacji naukowej (ERA-Net „Poprawa koordynacjibadań naukowych jako odpowiedź na wyzwania stojące przed zrównoważonymleśnictwem”). W skład sieci wejdą reprezentanci 23 partnerów z 15 państw UniiEuropejskiej, trzech krajów stowarzyszonych i dwie instytucje międzynarodowe.Od kwietnia 2014 r. funkcjonuje stronainternetowa projektu (www.sumforest.org). Mimo wielu inicjatyw europejskie badania wdziedzinie leśnictwa wciąż cechują się fragmentarycznością. Intensyfikacja ikoordynacja współpracy ma dopomóc w zmianie tego stanu rzeczy, jak również wrozwiązaniu konfliktu celów wielofunkcyjnej gospodarki leśnej. Funduszczteroletniego projektu Sumforest zostanie zasilony kwotą 2 mln euro ze środkówKomisji Europejskiej. Koordynatorem przedsięwzięcia jest austriackieministerstwo właściwe ds. leśnictwa.
Źródło: www.forstpraxis.de
Opr. A.S.





Sir Harry Studholme został mianowany przezbrytyjską królową na stanowisko przewodniczącego rady nadzorczej Komisji LeśnejAnglii i Szkocji (Forestry Commission). Kadencja przewodniczącego ma trwać trzylata. Sir Studholme jest absolwentem uniwersytetu w Cambridge, dyplomowanymksięgowym i doradcą podatkowym oraz zarejestrowanym pośrednikiem handlowym.Posiada lasy w Anglii. Przewodniczy również funduszowi inwestycyjnemu, któryjest właścicielem gospodarstw leśnych na pięciu kontynentach. Sir Harry od 2007r. wchodził w skład rady nadzorczej Komisji Leśnej jako członek niewykonawczy iw ostatnim czasie jako jej tymczasowy przewodniczący.Komisja Leśna zarządzała wcześniejwszystkimi lasami państwowymi Wielkiej Brytanii i składała się z trzech sekcjikrajowych – komisji leśnych Anglii, Szkocji i Walii. 1 kwietnia 2013 r. KomisjaLeśna Walii została włączona do nowo utworzonej Agencji Zasobów NaturalnychWalii. Na tym nie koniec zmian w brytyjskich strukturach leśnictwa państwowego:rząd westminsterski, któremu podlega Komisja Leśna Anglii, rozpoczął już pracenad projektem oddania angielskich lasów państwowych w zarząd nowej organizacji.Impuls do podjęcia tych prac dały rekomendacje przedstawione przez niezależnyzespół ekspercki ds. rewizji polityki leśnej, powołany przez Davida Camerona pozarzuceniu przez niego planu wycofania się państwa z samodzielnego prowadzeniagospodarki w lasach państwowych Anglii.
W marcu 2014 r. zgłoszone zostały dosprzedaży pierwsze promesy jednostek pochłaniania CO2, generowanych przezzalesienia certyfikowane wg brytyjskiego narodowego standardu zalesieniowychprzedsięwzięć sekwestracyjnych (Woodland Carbon Code, WCC). Standard ten,ustanowiony ok. trzech lat temu, gwarantuje rzetelność i efektywność projektówzalesieniowych, realizowanych w ramach kompensacji emisji CO2. Administratoremsystemu certyfikacji WCC jest brytyjska Komisja Leśna.Zalesienia certyfikowane wg standardu WCCgenerują z czasem weryfikowalne zalesieniowe jednostki pochłaniania (WoodlandCarbon Units, WCUs). Przedsiębiorstwa kompensujące swoją emisję gazówcieplarnianych kupują od realizatorów projektów zalesieniowych nie bezpośredniojednostki WCUs, lecz promesy jednostek pochłaniania (Pending Issuance Units,PIUs), będące dokumentem zawierającym obietnicę wydania w przyszłościzweryfikowanych jednostek WCUs, które mogą już być wykorzystywane w bilansachemisyjnych. Pierwsze zweryfikowane jednostki WCUs dostępne będą w WielkiejBrytanii w 2016 r., kiedy weryfikacji sekwestracyjnej poddane zostanąnajstarsze zalesienia objęte certyfikacją wg standardu WCC.

Liczba etatów w Gospodarstwie Krajowym „LasyHesji” ma zostać zmniejszona o 20% do roku 2025. Zatrudniające dotychczasblisko 1200 pracowników Lasy Hesji to organizacja gospodarcza nieposiadającaosobowości prawnej. Oprócz gospodarowania w lasach państwowych landu Hesja (342tys. ha) zakres działalności Lasów Hesji obejmuje usługowe zagospodarowanielasów samorządowych i prywatnych (350 tys. ha) oraz międzynarodowy konsultingleśny.Redukcji sprzeciwia się Związek LeśnikówNiemieckich (BDF).

Zapotrzebowanie kadrowe w leśnictwie zależy nie tylko od liczby osób odchodzących z pracy, lecz również od wielu innych czynników – przede wszystkim od rozmiaru pozyskania drewna i poziomu produktywności. Badania prognostyczne przeprowadziła firma badawczo-rozwojowa Metsäteho. Eksperci założyli m.in., że roczna produkcja zrębków w Finlandii wzrośnie zgodnie z planem z 8,3 mln do 12 mln m3, metody pozyskiwania i wywozu drewna nie zmienią się, a roczny wzrost stopnia mechanizacji sadzenia i zabiegów związanych z utrzymaniem młodych drzewostanów wyniesie odpowiednio 3 i 1%.
Pod koniec października 2013 r. Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) opublikował po raz pierwszy raport z promocji agroleśnictwa („Agroforestry: USDA Reports to America”). Dokument ten zawiera szczegółowe informacje o tym, w jaki sposób praktykowanie agroleśnictwa pomaga farmerom, ranczerom i właścicielom lasów w podnoszeniu produktywności rolnej, ochronie środowiska i zwiększaniu dochodów. Publikując raport, USDA chce zainicjować w Stanach Zjednoczonych narodową debatę na temat agroleśnictwa.
Dalszemu wyłączaniu lasów z użytkowania jest przeciwny Związek Niemieckich Stowarzyszeń Właścicieli Lasów (AGDW). – Dalsze ryczałtowe, merytorycznie nieuzasadnione pozostawianie lasów do naturalnego rozwoju nie oznacza dodatkowych korzyści dla ochrony przyrody oraz szkodzi gospodarce narodowej i ochronie środowiska – uważa Philipp zu Guttenberg, prezes AGDW.
W ubiegłym roku irlandzki państwowy koncern leśno-drzewny Coillte (445 tys. ha lasów) zanotował przychody w wysokości 262,2 mln euro (wzrost o 1% w stosunku do 2011 r.) i zysk operacyjny na poziomie 28,9 mln euro (spadek o 10%). Do budżetu państwa została odprowadzona tymczasowa dywidenda w wysokości 2 mln euro. Rada nadzorcza Coillte zaproponowała rządowi, aby kwota ta była ostateczną wysokością dywidendy za rok 2012. Zobowiązanie podatkowe firmy (CIT i podatek od rozporządzania środkami trwałymi) osiągnęło poziom 1,1 mln euro. Standardowa stopa CIT wynosi w Irlandii 12,5%, ale Coillte korzysta z dużej ulgi leśnej. W 2012 r. koncern zatrudniał 960 osób, w tym 439 pracowników na stanowiskach robotniczych. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne wynosiło w koncernie 4659 euro.

koneserskiej marki piwa były nasionasosny limby, a rok wcześniej – młode pędy jodłowe. W tym roku są nimmłode pędyi szyszki modrzewia, które zostały zebrane pod koniec czerwca w lasach ÖBfrosnących na wysokości 1400 m n.p.m. – Przy warzeniu tego rocznika piwa leśnegowykorzystamy zarówno kwaskowato-cierpkie młode pędy, jak i słodkawe,
Europejski Instytut Leśny (EFI) opublikowałnowe mapy struktury własnościowej lasów w Europie (osobno dla lasów wewłasności prywatnej i publicznej).
dopasowywany do siedlisk, tak aby poprawić produkcyjność i jakośćnasadzeń leśnych. System MVF zwiększa produkcję drewna, nie wpływającnegatywnie na jego gęstość i inne podstawowe właściwości.
możliwości utworzenia czterech parków narodowych. Ważnym elementem analiz będąkonsultacje społeczne. Wyniki analiz mają zostać przedstawione do końcabieżącego roku. Ostateczną decyzję w sprawie utworzenia parków podejmąparlament i rząd Finlandii.