strona główna

Co warto przeczytać

Jaki to ptak 2

Jaki to ptak 2 płyta CD realizacja: Tomasz Ogrodowczyk Bedoń 2006 Zgodnie z ubiegłoroczną zapowiedzią Leśne Studio Filmowe ORWLP w Bedoniu wydało drugą część znakomitej płyty CD prezentującej głosy ptaków. Podobnie jak w pierwszej części płyta zawiera głosy 40 gatunków ptaków. Tym razem obok pospolitych skowronków czy sikor pojawiły się również gatunki rzadsze, np. muchołówka białoszyja, czy wręcz unikalne jak puchacz. Jednak większość prezentowanych głosów należy do ptaków, które można obserwować w całym kraju. Słuchając ponad 70 minut śpiewów i towarzyszących mu komentarzy, czytanych przez Janusza Szydłowskiego, odniosłem wrażenie, że omówienie dźwięków zostało przygotowane z jeszcze większą starannością niż w części pierwszej. Być może wynika to również z tego, że niektóre zaprezentowane gatunki posiadają bardzo szeroką gamę piosenek, głosów kontaktowych i wyrażających niepokój. Autor tekstów, znany z łamów "Lasu Polskiego" Dariusz Graszka-Petrykowski, w sposób mistrzowski dopasował komentarz do tego, co słyszymy z głośników. Jego treść w prosty, ale jednocześnie obrazowy sposób ułatwia nam poznanie ptasiego języka. W odpowiednich momentach wskazane są charakterystyczne frazy, a nawet pojedyncze dźwięki, po których można rozróżniać poszczególne gatunki. Przy omawianiu niektórych gatunków (gajówki, perkoza rdzawoszyjego, gęgawy) realizatorzy wpletli krótkie przykłady podobnych głosów wydawanych przez inne gatunki. Warto dodać, że płyta prezentuje nie tylko głosy ptaków, ale również inne dźwięki wydawane przez uderzenie dzioba o gałąź, klapanie nogami o wodę itp.

Czytaj więcej

Lasy i leśnictwo krajów Unii Europejskiej

Lasy i leśnictwo krajów Unii Europejskiejred. Eugeniusz Bernadzki IBL i CILP 2006 Lasy porastają trzecią część Europy i z różnych względów wykazują duże zróżnicowanie. Mają na to wpływ warunki klimatyczne, hydrologiczne, siedliskowe, ale również uwarunkowania historyczne, jak choćby stosunek do własności prywatnej. Dlatego nikogo nie powinien dziwić fakt braku jednolitego modelu leśnictwa w Unii Europejskiej. Nie dziwi również to, że leśnicy jednych krajów chcą poznawać zasady funkcjonowania leśnictwa w innych państwach. Różnice są czasem bardzo wyraźne, a usystematyzowany układ książki pozwala Czytelnikowi na szybkie ich zidentyfikowanie.

Czytaj więcej

Ochrona przyrody w lasach

Ochrona przyrody w lasach Ryszard Kapuściński PWRiL 2006Przed leśnikami stawiane są coraz wyższe wymagania z zakresu ochrony przyrody w lasach. O ile adepci studiów leśnych nie mają większego problemu ze zdobyciem najnowszej wiedzy z tego obszaru, o tyle dla leśników pracujących w zawodzie od kilku czy kilkunastu lat jest ona trudno dostępna. Przede wszystkim dla nich powstała ta książka. W sposób zwięzły prezentuje ona podstawy prawne ochrony przyrody w Polsce, jej formy, a także zagrożenia dla środowiska. Nowością dla tego typu poradników, a zarazem jego najwartościowszą częścią, jest obszerny rozdział poświęcony ochronie siedlisk przyrodniczych. Wynika on ze zmian, jakie dokonały się w polskim prawodawstwie po wejściu do UE. Bezpośrednią tego konsekwencją jest również dość częste odnoszenie się do sieci Natura 2000. Większą część, spośród 448 stron publikacji, zajmują opisy gatunków oraz barwne tablice. W ostatniej części poradnika znajdziemy również spis literatury oraz skorowidze nazw opisanych gatunków grzybów, roślin i zwierząt. Czytając książkę łatwo można się przekonać, jak trudnym w realizacji tematem jest ochrona przyrody. Autor wielokrotnie przedstawia różne zawiłości i niedociągnięcia, które stoją na przeszkodzie w realizacji zapisów prawa. Wśród nich pojawiają się m.in. braki finansowe, częściowe zacieranie odpowiedzialności za ochronę przyrody, a także brak oceny efektywności przedsięwzięć ochronnych.

Czytaj więcej

Ptaki Polski

Ptaki Polski Wiosna 2006 (1)Ornitologia i fotografia przyrodnicza przeżywają wyraźny rozkwit. Dowodem tego jest nowy na polskim rynku kwartalnik poświęcony ptakom, ich poznawaniu, ochronie i obserwacji. Stojące na bardzo wysokim poziomie edytorskim i merytorycznym pismo już od pierwszego numeru przyciąga uwagę doskonałymi fotografiami i ciekawymi tekstami. Wiele spośród nich to krótkie ilustrowane informacje o rzadkich gatunkach obserwowanych ostatnio w kraju, akcjach, interesujących zdarzeniach, nowych publikacjach, a także obozach ornitologicznych. Jednak największą część pisma zajmują artykuły o obserwacjach, badaniach, ciekawych gatunkach i miejscach oraz fotografowaniu ptaków.

Czytaj więcej

Ochrona przyrody w lasach, tom II - Ochrona szaty roślinnej

Ochrona przyrody w lasach tom II Ochrona szaty roślinnej red. Dariusz J. Gwiazdowicz 2005 Rosnąca rola zagadnień związanych z ochroną leśnej przyrody, wbrew oczekiwaniom, wcale nie sprawiła nagłego wzrostu liczby publikacji, które w sposób szeroki i przystępny, a do tego na dobrym poziomie merytorycznym przybliżają Czytelnikowi tę niełatwą dziedzinę wiedzy. Dlatego z dużym zadowoleniem należy przyjąć drugi tom poradnika (o pierwszym pisaliśmy w „Lesie Polskim” nr 4/2005), przygotowanego przez Wielkopolski Oddział Polskiego Towarzystwa Leśnego. Tym razem grono znakomitych autorów, głównie pracowników naukowych Akademii Rolniczej w Poznaniu, ale również Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i Klubu Przyrodników, przybliża informacje o ochronie grzybów i szaty roślinnej w lasach. Wielką zaletą książki jest jej czytelny układ. Każdy rozdział, prócz wstępu, zwiera informacje o zagrożeniu i ochronie danej grupy organizmów lub omawianego siedliska czy zbiorowiska. Poszczególne rozdziały poświęcone są najistotniejszym z punktu widzenia konieczności ochrony komponentom lasu, a więc grzybom i grzybowiskom, porostom, mszakom, śródleśnym terenom otwartym, mokradłom oraz leśnym zbiorowiskom roślinnym. Ostatni rozdział zawiera akty prawne związane z poruszaną tematyką. Każdy rozdział zawiera też spis pomocnej literatury.

Czytaj więcej

Nietoperze Polski

Nietoperze Polski Sachanowicz K., Ciechanowski M. Multico 2005 Nietoperze są jedną z najsłabiej poznanych grup ssaków. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wiedza zarówno o nich samych, jaki i rozmieszczeniu poszczególnych gatunków była zbyt mała, by mogło powstać dzieło takie, jak to dziś prezentowane. Dowodem tego niech będzie to, że do niedawna uważało się, iż w całej Europie żyje 30 gatunków nietoperzy, podczas gdy ostatnie badania wykazały, że faktycznie jest ich przynajmniej 40. Książka podobnych ciekawostek zawiera bez liku i łączy w sobie zagadnienia z zakresu wiedzy popularnej i naukowej. Dlatego może zainteresować profesjonalnych badaczy tych zwierząt, ale również amatorów chiropterologii i zwykłych miłośników przyrody.

Czytaj więcej

Wołanie z połonin

Wołanie z połoninEdward Marszałek (red.)Ruthenus 2006Nie ma wątpliwości, że obcowanie człowieka z naturą jest czymś wyjątkowym, a już szczególnie wtedy, gdy jest to przyroda surowa, dzika i dobrze strzegąca swoich tajemnic. Osobiście wierzę też w to, że są ludzie, którzy utrzymują z nią niezwykłe, pełne pokory i zrozumienia relacje. Ludzie, którzy dzięki swej postawie osiągają coś, co określiłbym mianem wyższego stopnia wtajemniczenia. Do ich grona bezsprzecznie należą ratownicy górscy. Wywodzą się z różnych grup społecznych i zawodowych, ale łączy ich miłość do gór i chęć bezinteresownego pomagania innym. Wśród nich jest wielu bieszczadzkich leśników. Od 45 lat służą oni turystom, działając w Grupie Bieszczadzkiej GOPR. Właśnie z tej okazji ukazała się książka, dedykowana nieżyjącym już goprowcom.

Czytaj więcej

Zwierzęta lasu

Zwierzęta lasu NadleśnictwoWejherowo 2006 Powszechny dostęp do komputerów, a przede wszystkim fascynacja od najmłodszych lat grami komputerowymi, całkowicie zmieniły świat wielu współczesnych dzieci. Dotarcie z wiedzą przyrodniczą do wpatrzonego w monitor przysłowiowego Jasia staje się coraz trudniejsze. A przecież wiadomo, że czego Jaś się nie nauczy, tego Jan umieć nie będzie. Z tym problemem postanowili zmierzyć się wejherowscy leśnicy, którzy przy współpracy z firmą Excelo wydali edukacyjną grę multimedialną o leśnych zwierzętach. Projekt autorstwa Marzeny Wysockiej i Jakuba Oleśnickiego jest prosty w założeniu, ale być może dlatego ma szansę dotrzeć do najmłodszych użytkowników komputerów.

Czytaj więcej

Śląsk z nieba

Śląsk z niebaJanusz MoczulskiGórnośląska Oficyna Wydawnicza 2005Skojarzenia wywoływane przez określenie Górny Śląsk u większości z nas są chyba podobne. Hałdy, kominy, olbrzymie tereny zdewastowane przez przemysł, niekończące się miasta. I są one słuszne. Jednak Śląsk ma też drugie oblicze. Połacie lasów, unikalne na skalę europejską meandry Odry czy pozostałościpałaców i zamków - oto druga twarz tej ziemi.

Czytaj więcej

Ptaki Polski cz. 1

Ptaki Polski cz. 1Andrzej G. KruszewiczMultico 2005Mimo tego, iż pierwszy tom tej niezwykłej książki jest na rynku zaledwie od kilku tygodni, już został okrzyknięty następcą ,Ptaków ziem polskich" autorstwa prof. Jana Sokołowskiego, które przez dziesięciolecia były kultową pozycją dla każdego ornitologa. Książka ta z pewnością otwiera nowy rozdział w historii wydawnictw przeznaczonych dla miłośników ptaków. Jest świetna, zarówno pod względem merytorycznym, jak i edytorskim. Znajdziemy w niej opisy 17 rzędów ptaków.

Czytaj więcej

Gospodarstwo stroiszowo-choinkowe

Gospodarstwostroiszowo-choinkoweAndrzej GorzelakCILP 2005Materiały do tej książki - doświadczenia i przemyślenia, śp. prof. Andrzej Gorzelak gromadził przez lata, w trakcie prowadzenia wielu tematów badawczych. Książka została złożona do druku po zakończeniu przez autora pracy zawodowej, a ukazała się tuż po jego śmierci. Jest to pierwsza na naszym rynku publikacja obejmująca cały zakres zagadnień związanych z prowadzeniem gospodarstw stroiszowo-choinkowych. W opracowaniu, oprócz wyników własnych doświadczeń, autor uwzględnił rezultaty badań naukowych wykonanych w Ameryce i Europie (Niemcy, Dania), gdzie produkcja choinek osiąga znaczne rozmiary i jest źródłem pokaźnych dochodów.

Czytaj więcej

Portrety Polski

Polska. Portrety przyrodyGrzegorz, Stanisław i Tomasz KłosowscyMultico Warszawa 2005To już dziesiąty, a drugi tak potężny, album w dorobku znanych fotografików przyrody. Zebrano w nim zostało blisko 250 zdjęć prezentujących zwierzęta, rośliny i krajobrazy naszego kraju. Autorzy na 324 stronach pokazują najdziksze zakątki Polski. Nie jest to jednak albumowy przewodnik po kraju, lecz wpisana w roczny cykl przemian fenologicznych opowieść o pięknie ojczystej przyrody. Dlatego autorzy nie ograniczyli się jedynie do pokazania najrzadszych gatunków, ale przedstawiają czytelnikom również gatunki pospolite. Stąd obok fotografii kozicy czy żołny zobaczymy też dzika i sarnę. Przeważającą część książki zajmują portrety pojedynczych gatunków roślin i zwierząt, jednak autorzy rozszerzyli pojęcie portretu również o pejzaż. Zdjęcia krajobrazów nadmorskich, górskich, czy z Mazowsza i ulubionego przez fotografików Podlasia, są jak zwykle doskonałe i znacznie ożywiają album.

Czytaj więcej

Jaki to ptak?

Jaki to ptak - płyta CDrealizacja: Tomasz OgrodowczykORWLP w Bedoniu 2005Do niedawna nie istniało żadne polskie wydawnictwo fonograficzne, które w profesjonalny sposób ułatwiałoby naukę ptasich głosów. Na szczęście Leśne Studio Filmowe ORWLP w Bedoniu, pokusiło się o wydanie płyty, przynajmniej częściowo zapełniającej tę lukę. Częściowo, bo prezentuje 40 najczęściej słyszanych śpiewów i głosów. Na niemal 1,5-godzinnej płycie, która jest pierwszą z serii, prócz ptasich dźwięków znajdziemy też obszerny komentarz opisujący słyszane odgłosy.

Czytaj więcej

Baza leśnych ludzi

Baza leśnych ludziZbigniew ZielińskiWydawnictwo Rytm 2005Niezmiernie rzadko mamy okazję obcować z książkami poruszającymi tematykę wojenną, w których główną, a przynajmniej jedną z głównych ról odgrywają gajowi, leśnicy i ich leśne osady. W literaturze prezentującej czasy wojny najczęściej pojawiają się epizodycznie, zwykle jako przychylni partyzantom, ale jednak stojący nieco na uboczu. A przecież to nie tak. W czasie niemieckiej okupacji, leśnicy byli doskonale znani partyzanckiej braci. Mało tego, przeważnie wchodzili w skład jej struktur, a czasem wręcz nią dowodzili. Jednak kryjąc się pod konspiracyjnymi pseudonimami, ich zawód, a nawet prawdziwe imię i nazwisko, przestawały być istotne. Liczyła się doskonała znajomość lasu i wiedza, którą posiedli w trakcie przedwojennych zajęć Przysposobienia Wojskowego Leśników.

Czytaj więcej

Multimedialna instrukcja

Multimedialna"Instrukcja ochrony lasu"ZILP, 2005W bieżącym roku została wydana nowa "Instrukcja ochrony lasu". Osobiście uważam, że w Lasach Państwowych powinno być jak najmniej różnego rodzaju instrukcji, a jeżeli są one konieczne, to powinny być zwięzłe i zrozumiałe dla każdego pracownika LP, nie pozwalające na różnorodne interpretacje. Obecnie większość służby leśnej posiada wyższe wykształcenie, przechodzi wiele szkoleń uzupełniających wiedzę i może samodzielnie podejmować decyzje w gospodarce leśnej. Jestem przekonany, że szczegółowe instrukcje utrudniają pracę i podejmowanie decyzji. Poszerzeniem instrukcji powinny być różnego rodzaju szkolenia, seminaria, opracowania, publikacje, podręczniki, atlasy itp.

Czytaj więcej

Lasy Janowskie

Lasy JanowskieAndrzej Wediuk (red.)Nadleśnictwo Janów Lubelski2005Lasy Janowskie z pewnością są jednym z najatrakcyjniejszych i najcenniejszych kompleksów leśnych we wschodniej Polsce. Niestety wciąż nie dość znanym. Być może publikacja przygotowana przez Nadleśnictwo Janów Lubelski, przyczyni się do szerszej ich popularyzacji, tym bardziej, że przyroda, kultura i historia tego regionu jest imponująca.

Czytaj więcej

Biały kruk piśmiennictwa leśnego

Umiejętność lasowa, czyli pięcioksiąg dla właścicieli lasów i ich leśniczych...Ruthenus 2005Mało kto wie, że podręczniki leśne drukowano na terenie Podkarpacia już 200 lat temu. Dowodem tego jest książka "Umiejętność lasowa, czyli pięcioksiąg dla właścicieli lasów i ich leśniczych, czyli powszechna teoretyczno-praktycznych wszystkich lasowych umiejętności praktyka". Podręcznik ukazał się nakładem Jana Gołembiowskiego Typographa w Przemyślu w 1809 roku - tom I, zaś tom II w roku 1810. Jest to tłumaczenie z języka niemieckiego dokonane przez rządcę dóbr w Kluczu Pruchnickim. Tom I zawiera podstawowe wiadomości o lesie według najlepszej ówczesnej wiedzy, ogólne wiadomości o drzewach, o "gruncie lasowym" a także o "siewie drzew borowych".

Czytaj więcej

Ptaki

Ptaki Dariusz Graszka-Petrykowski KDC 2004 Na księgarskich półkach coraz częściej pojawiają się tytuły poświęcone nauce rozpoznawania ptaków, ale większości z nich można sporo zarzucić. Często zawierają zbyt dużo naukowych szczegółów, a dokonany w nich przegląd gatunków przysparza niezłego zawrotu głowy, bo zaobserwowanie w naszym kraju wielu z przedstawionych w atlasach ptaków graniczy z cudem. Niedawno pojawiła się jednak książka, którą z pełną odpowiedzialnością można polecić wszystkim, którzy rozpoczynają zgłębianie ptasiego świata. Autor - redaktor "Lasu Polskiego" - słusznie opatrzył ją podtytułem "profesjonalny przewodnik dla początkujących obserwatorów". Już od pierwszych stron czytelnik może przekonać się, że ma do czynienia z książką nietypową. Pasja jaką piszący obdarzył pierzaste istoty jest widoczna od pierwszych stron, prezentujących ogólne wiadomości o ptakach, aż po ostatnie, przedstawiające opisy poszczególnych gatunków i wiadomości o ruchu ornitologicznym w Polsce i na świecie.

Czytaj więcej

Skarby podkarpackich lasów

Skarby podkarpackich lasów Edward Marszałek Ruthenus 2005 Po raz kolejny, znany krośnieński leśnik zachęca nas do poznawania podkarpackiej przyrody i kultury. Tym razem autor zabiera czytelnika na turystyczne wypady do najwspanialszych rezerwatów przyrody krośnieńskiej RDLP. Przewodnik ma być przyczynkiem do planowanego przez leśników opracowania szlaku prezentującego najwspanialsze leśne fragmenty regionu. I z pewnością będzie, bo znajdujące się w książce opisy dziesięciu rezerwatów odbiegają od powszechnie stosowanego, sztampowego schematu ograniczającego się do daty powstania, powierzchni i celu ochrony. W tej książce prezentowane miejsca mają swoją, czasem niezwykle barwną, historię. Autor prezentuje też wyraźny związek ludzi z opisywanymi lasami. Zresztą wiele wspominanych w tekście miejsc ma olbrzymie znaczenie nie tylko dla społeczności lokalnej, ale i dla całego narodu. Dość wspomnieć o Kalwarii Pacławskiej, czy rezerwacie "Tysiąclecia" na Cergowej, gdzie znajdują się miejsca kultu religijnego. Atutem przewodnika jest również różnorodność prezentowanych miejsc. Znajdziemy w nim wspomniane już miejsca kultu, rejony o tragicznej historii, bujnej przyrodzie czy niezwykłych tworach geologicznych. przeczytaj fragment książki

Czytaj więcej

Wycieczka do lasu

Wycieczka do lasu Hanna Będkowska Multico 2005 Edukacja leśna społeczeństwa, a w szczególności młodszej jego części, jest jednym z podstawowych sposobów budowania świadomości przyrodniczej Polaków. Leśnicy są jedną z najliczniejszych grup zawodowych, od której oczekuje się pomocy w zdobyciu wiedzy o otaczającym nas świecie. Nic dziwnego, że robią to na wszelkie możliwe sposoby, również przygotowując publikacje. I to nie byle jakie. Prezentowana książka, a właściwie cały pakiet edukacyjny, jest doskonałym tego przykładem, wychodzącym naprzeciw oczekiwaniom nauczycieli. Wielu z nich poszukuje wzorów lub wręcz gotowych propozycji na zajęcia, które można przeprowadzić w lesie i o nim traktujące. "Wycieczka do lasu" jest waśnie takim zbiorem "gotowców". Zawiera propozycje programów wycieczek do lasu na cały rok, w których prócz wiedzy przyrodniczej, znajdziemy pomysły zadań dla ich uczestników.

Czytaj więcej