strona główna

Co warto przeczytać

Bajki o dobrych

Bajki o dobrych wilkach(płyta CD) WWF 2007Płyta jest częścią projektu WWF pt. "Duże drapieżniki w Polsce", poświęconego ochronie tych zwierząt oraz zmianie społecznego podejścia do nich. Z badań zamówionych przez WWF wynika, że 40% naszych rodaków wciąż wierzy, że wilki stanowią dla nich zagrożenie. Zmianie stereotypu ma posłużyć pięć nieznanych dotychczas bajek opowiadających o dobrych wilkach oraz ich przyjaźni i współpracy z ludźmi. Autorami opowieści są Dominika i Arek Uhlig, Katarzyna i Jakub Urlich, Urszula Rybicka, Grażyna Nowak oraz Katarzyna Dowbor.

Czytaj więcej

Zwierzęta Polski

Zwierzęta Polski Spotkania Sławomir Wąsik Mulico 2007 Książka jest trzecią z serii bogato ilustrowanych wydawnictw prezentujących polską przyrodę (poprzednie to doskonałe dwutomowe dzieło Andrzeja Kruszewicza "Ptaki Polski"). Układem nawiązuje do poprzedniego dwuczęściowego wydawnictwa, jednak wykonanie nie jest już tak perfekcyjne. Rozdziały poświęcone blisko 80 gatunkom ssaków, ptaków, gadów, płazów i bezkręgowców są w treści bardzo niejednorodne. W jednych pojawiają się opisy spotkań, podchodów i przygód autora, w innych zupełnie brak osobistych doświadczeń, a tekst jest bardzo suchy podający jedynie najważniejsze dane dotyczące biologii i ekologii gatunku. Wszystkie rozdziały są obficie ilustrowane barwnymi fotografiami autora, choć niektóre zdjęcia są czarnobiałe lub nieostre. Te wpadki oraz użycie nazbyt wielu znanych z innych publikacji fotografii nieco obniżają wartość publikacji.

Czytaj więcej

Ballady o drzewach

Ballady o drzewach Edward Marszałek RS Druk 2007 Celtowie wierzyli, że ludzie nie rodzą się pod gwiazdozbiorami, ale pod drzewami. Dlatego, jeśli ktoś chce poznać to jedno jedyne drzewo, któremu przypisane są jego losy, powinien sięgnąć po drugie wydanie książki znanego podkarpackiego leśnika. Ja przeczytałem o leszczynie - mojej patronce. Choć nie bardzo mogę w to uwierzyć, to jednak wydaje mi się, że każde słowo jest prawdziwe. Żona potwierdza moje przypuszczenia, tym bardziej, że opis dotyczący jej patronki - jodły - również zgadza się z rzeczywistością. Czytamy o jabłoni, naszym synu. Łapiemy się za głowy - zapisano mu, że będzie lubił wino na równi z teoriami naukowym. Choć to ledwie czterolatek, teorie naukowe chłonie jak gąbka. Osobiste doświadczenia to nie jedyny powód, dla którego gorąco polecam tę książkę. Znajdziemy w niej nie tylko celtycki horoskop, ale i 19 gawęd, wszechstronnie i bardzo przystępnie charakteryzujących poszczególne drzewa. Wszystkie ilustrowane są fotografiami oraz rysunkami innego leśnika, Jarosława Janickiego

Czytaj więcej

Pamiętnik

Pamiętnik 25-letniej działalności Galicyjskiego Towarzystwa Leśnego 1882-1907 Szczerbowski J. Ruthenus 2007 Z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Leśnego, przy udziale LP, ukazał się reprint jednej z najrzadszych na rynku antykwarycznym książek, opisujących historię lasów i leśnictwa polskiego. Pierwotnie wydano ją we Lwowie w 1907 r., nakładem ówczesnego prezesa GTL Jerzego hr. Dunin-Borkowskiego. Autor na 230 stronach, będących dziś kopalnią historycznej wiedzy leśnej, dokonał obszernego opisu działalności Towarzystwa. W jakim celu? Jak sam zapisał: dla Towarzystwa leśnego galicyjskiego, które dzisiaj ćwierćwiekową święci rocznicę, nadeszła właśnie owa chwila, w której wobec przedstawicieli leśnictwa z całej Polski złożyć nam wypada otwarty i szczery obrachunek tak z całego postępu, rozwoju i zdobyczy, jakie w ogóle osiągnęliśmy, jak i upadków, zaniedbań i strat, jakie nas spotkały. I trzeba przyznać, że sprawozdanie to faktycznie opisuje ówczesne galicyjskie leśnictwo bardzo wszechstronnie.

Czytaj więcej

Wczoraj i dziś - Nadleśnictwa Narol

Wczoraj i dziś - Nadleśnictwa Narol M. Piątek, B. Wiciejowska-Bełz Nadl. Narol 2007Wielokrotnie chwaliłem pomysł wydawania monografii poszczególnych nadleśnictw, głównie ze względu na walor historiograficzny takich publikacji. Tym razem nie będzie inaczej, bo prezentowana książka, o znamiennym podtytule od ołówka do rejestratora 1954-2006, wpisuje się w tę ideę dość dobrze. ,Dość", bo wydaje się, że odtworzenie przedwojennej historii tych lasów jest możliwe, choć wymaga żmudnych badań archiwalnych. We wstępie nadleśniczego, Szczepana Okrucha, znajdziemy ogólny opis warunków panujących w narolskich lasach. Rozdział pierwszy to informacja o powojennym (od 1944 r.) podziale lasów na jednostki administracji leśnej wraz z wykazem przejętych przez nie prywatnych majątków oraz listami pracowników i podziałem na leśnictwa ówczesnych nadleśnictw Ruda Różanecka i Horyniec, z których w 1954 r. wydzielono Narol. Warto dodać, że w 1973 r. wchłonął on obydwa ,matczyne" nadleśnictwa. Kolejny rozdział to chronologiczny przegląd danych o nadleśnictwie. Począwszy od pierwszego planowanego podziału z 1948 r., który nigdy nie wszedł w życie, aż do dnia dzisiejszego. Zaprezentowana w książce dokumentacja jest bardzo precyzyjna. Zawiera wiele nazw, nazwisk i dat. Jest też zilustrowana kopiami archiwalnych dokumentów, map i zdjęć. Zawiera nawet dane dotyczące ZUL-i, działających tu od roku 1993.

Czytaj więcej

Przewodniki do plecaka

Przewodniki do plecaka OW Multico 2006, 2007Przyrodnicze serie stają się domeną wydawnictwa Multico. Oto bowiem prezentujemy Państwu kolejną, tym razem przewodników terenowych, ułatwiających poznawanie przyrody. Dotychczas ukazało się pięć niewielkich, oprawionych w foliową okładkę tomów. "Poznajemy ptaki drapieżne" i ,Poznajemy ptaki wokół nas" autorstwa Andrzeja Kruszewicza, "Zbieramy grzyby" Grzegorza Okołowa, "Poznajemy rośliny chronione" Ingi Szwedler i Zbigniewa Nawara oraz "Poznajemy zwierzęta chronione" Edwarda Trendy i Wacława Jaroniewskiego. Wszystkie tomy mają podobny układ. Na początku znajdziemy ogólne informacje o biologii prezentowanej grupy gatunków i sposobie ich obserwacji. W tomach poświęconych ochronie roślin i zwierząt zawarto też krótkie wzmianki o historii i motywach obejmowania ochroną różnych gatunków. Natomiast przewodnik dotyczący zbioru grzybów posiada też informacje o sposobie ich zbioru i przetwarzania oraz przepisy kulinarne.

Czytaj więcej

Młody obserwator

Młody obserwator przyrodyOW Multico2007Ta nowatorska seria książek dla dzieci, składa się z siedmiu zeszytów formatu B4, poświęconych różnym elementom przyrody oraz jej poznawania. "Ptaki wokół nas", "Ssaki łąk i lasów", "Owady", ,Drzewa leśne", "Las", "O zachowaniu się w lesie" oraz "Polskie parki narodowe" - oto tytuły poszczególnych tomów. Każdy na 32 stronach z nich zawiera mnóstwo krótkich, ilustrowanych fotografią lub rysunkiem, informacji. Są to przede wszystkim ciekawostki, ułatwiające zainteresowanie dziecka przyrodą, ale również ważne informacje z życia zwierząt, które w wielu przypadkach będą przydatne na lekcjach biologii.

Czytaj więcej

Ptaki Polski

Ptaki Polski A. G. Kruszewicz OW Multico 2007 Sukces wydawniczy poprzedniego, dwutomowego dzieła Andrzeja Kruszewicza o tym samym tytule sprawił, że wydawnictwo Multico podjęło trud wydania nieco mniejszej (zarówno w formacie jak i objętości) ilustrowanej encyklopedii, prezentującej większość z krajowych ptaków lęgowych i przelotnych. Na 312 stronach powstało kompendium wiedzy o polskiej awifaunie, które, w układzie systematycznym, prezentuje 252 gatunki ptaków - od nurów do ptaków wróblowych. W stosunku do wspomnianego dwutomowego wydania (takich porównań nie da się uniknąć), prezentowana książka jest uboższa przede wszystkim w opisy. Znacznie mniej w niej barwnych opowieści ze spotkań i bogatych weterynaryjnych doświadczeń autora z większością krajowych gatunków. Na całe szczęście część z nich pozostała, więc opisy nie zawsze są czysto encyklopedyczne. Nie umniejsza to wartości merytorycznej książki, bo w wielu przypadkach zawiera ona naprawdę najświeższe informacje o występowaniu gatunków.

Czytaj więcej

Siedem książek Nadleśniczego Rautszki

Prezentujemy dziś siedem książek, przy czym z lasem i przyrodą łączy je przede wszystkim osoba autora. Janusz Rautszko jest bowiem nadleśniczym Nadleśnictwa Szczecinek, ale również działaczem samorządowym, pisarzem, a do tego osobą o życiu obfitującym niezwykłe zbiegi okoliczności. Pierwszy z nich stał się kanwą do napisania dokumentu "Ślady miękkich łap" (2000, 2005). W zbeletryzowany sposób przedstawiono w nim tragiczne los rodziny zamieszkującej do 1939 r. w kresowych Chinoczach (pow. Sarny). Zdarzenia zawarte w książce zostały spisane na podstawie rodzinnych opowieści, które autor usłyszał od swoich najbliższych. Główni bohaterowie książki - Wilhelm i Tatiana - to dziadkowie Janusza Rautszki. Wśród czwórki ich dzieci, którym poświęcony jest trzeci rozdział książki (dwa wcześniejsze opisują tułaczkę wspomnianych dziadków pisarza), jest Stefan Rautszko, ojciec nadleśniczego. Niezwykłym wydarzeniem, podnoszącym historyczną i dokumentacyjną wartości książki, jest relacja z pobytu Wilhelma w obozie jenieckim w Ostaszkowie, na wyspie Seligier.

Czytaj więcej

Postępy techniki w leśnictwie

Postępy techniki w leśnictwieZeszyt 99 Problematyka znaczenia gospodarczego leśnych surowców i produktów niedrzewnychSTILDKomitet redakcyjny "Postępów techniki w leśnictwie" poświęcił zeszyt nr 99 problematyce gospodarczego znaczenia leśnych produktów niedrzewnych. W zeszycie wypowiedzieli się naukowcy i praktycy, wykazując w sześciu artykułach duże znaczenie ekonomiczne niewykorzystanych w pełni dóbr materialnych użytków niedrzewnych polskich lasów. Zaliczamy do nich: żywice, owoce leśne, grzyby, ślimaki, kopaliny oraz inne surowce i produkty.

Czytaj więcej

Bóbr - powrót hydroarchitekta

Bóbr - powrót hydroarchitekta Wojciech Misiukiewicz OW OIKOS 2007 Ochrona bobrów w Polsce jest jednym z najbardziej spektakularnych sukcesów naukowców zajmujących się ratowaniem gatunków. Jednak bez udziału myśliwych ten sukces przyszedłby dużo później, lub wcale. Losy największego europejskiego gryzonia pokazują, jak w dzisiejszym przekształconym świecie łatwo przekroczyć granicę dzielącą zwierzęta hołubione, od tych, na których krytycy nie pozostawiają przysłowiowej suchej nitki. Bóbr jest też znakomitym, choć niestety jednym z nielicznych, przykładem gatunku, który został uratowany, ale nie pozostawiono go samemu sobie. Wciąż trwają badania nad rozwojem jego populacji, możliwością adaptacji do różnych środowisk, i jego wpływem na otoczenie.

Czytaj więcej

Biebrza, sześć pór roku

Biebrza sześć pór roku G. i T. Kłosowscy Oficyna Wydawnicza Multico 2007 Trudno zliczyć, która to już publikacja braci Kłosowskich poświęcona Biebrzy. Zachwyt fotografików doliną najdzikszej polskiej rzeki trwa nieprzerwanie od 30 lat i wciąż przynosi owoce. Tym razem jest nim blisko dwustustronicowy album, będący drugą pozycją w serii "Prawdziwa Polska". Podobnie jak w opisywanej wcześniej książce Katarzyny Sołtyk (nr 10/2007), dwujęzyczna warstwa tekstowa (polski i angielski) jest tu dość rozbudowana, co jest zdecydowanym atutem. Barwny język i znawstwo z jakim Tomasz Kłosowski opisuje przyrodę i ludzi Biebrzy nie ma sobie równych. Podobnie jak i trudno by znaleźć fotografików, którzy w tak pełnym wymiarze sportretowaliby dolinę rzeki i jej mieszkańców. Kłosowscy systematycznie miesiąc po miesiącu, rok po roku, dziesięciolecie po dziesięcioleciu, wracają nad rzekę, by utrwalać jej piękno i zmiany zachodzące przez lata. Album wiele tych zmian pokazuje. Wysokie wieże widokowe górujące nad rozlewiskami, niespotykane tu do niedawna czaple białe lub będące niegdyś rzadkością, a dziś powszechnie widywane, łabędzie krzykliwe. Ale w książce pokazano też ginące w zatrważającym tempie cietrzewie i dubelty oraz odchodzący krajobraz nadbiebrzańskiej wsi - chaty kryte strzechą, sianokosy, krowy płynące przez rzekę na pastwisko, psy pasterzy na łodziach.

Czytaj więcej

Prawdziwa Polska

Prawdziwa Polska Katarzyna Sołtyk Oficyna Wydawnicza Multico 2006 Koń, jaki jest, każdy widzi - chciałoby się rzec widząc na księgarskiej półce kolejny album prezentujący piękno naszego kraju. Jednak w tym przypadku książki radzę nie omijać. Warto po nią sięgnąć i to z kilku powodów. Katarzyna Sołtyk, autorka tekstu i części zdjęć, podróżuje po całym globie i ma ogląd na to, co podoba się w świecie. Stąd dokonany przez nią dobór prezentowanych skarbów naszej kultury, architektury i przyrody można uznać za szczególnie trafny, bo uwzględniający gust i zainteresowanie turystów spoza Polski. W tym kontekście nie dziwi angielskojęzyczna wersja wszystkich tekstów. A jak na album, naprawdę jest ich dużo, co podnosi jego wartość poznawczą.

Czytaj więcej

Barczatka syberyjska

Barczatka syberyjska Film DVD ORWLP Bedoń 2006   Mimo dokładnych kontroli fitosanitarnych na granicach, możliwość przedostania się do polskich lasów obcych gatunków szkodliwych owadów jest realna. Wśród gatunków potencjalnie groźnych dla lasu wymieniana jest barczatka syberyjska. Ten bardzo ekspansywny gatunek motyla stanowi jeden z największych problemów leśnictwa na Syberii. W tej chwili zwalcza się go tam wyłącznie chemicznie, gdyż metody biologiczne są zbyt mało efektywne. Mimo zwalczania gatunek czyni więcej szkód niż wszystkie inne owady razem wzięte. Jeszcze niedawno barczatka syberyjska nie występowała w europejskiej części Rosji. Obecnie zasiedla już lasy jej wschodniej i centralnej części, a każdego roku zasięg jej występowania przesuwa się o kolejne 60 km. Jest więc bardzo prawdopodobne, że niedługo motyle te, unikając wszelkich kontroli, przelecą ponad granicą naszego kraju. O ile wcześniej nie zostaną wwiezione wraz z importowanym drewnem. I co wówczas?

Czytaj więcej

W lasach Podkarpacia

W lasach Podkarpacia RS Druk Sp. z o.o. 2007 Na naszych łamach witamy kolejną publikację, za którą stoją m.in. ludzie w zielonych mundurach. To album prezentujących lasy południowo-wschodniej Polski. Jest to praca zbiorowa, na którą składają się teksty Jana Kraczka, byłego dyrektora RDLP w Krośnie (wstęp) oraz znanego popularyzatora leśnictwa Edwarda Marszałka, rzecznika prasowego tejże dyrekcji (pozostałe). Są one dopełnieniem kilkuset fotografii autorstwa dwunastu fotografików, a także zdjęć udostępnionych przez archiwa RDLP i Starostwa Powiatowego w Jaśle.

Czytaj więcej

Z dziejów Lasów Państwowych i leśnictwa polskiego 1924-2004

Z dziejów Lasów Państwowych i leśnictwa polskiego 1924-2004Tom 2. Lata wojny i okupacji CILP 2007Ukazała się ostatnia część wydawnictwa prezentującego dzieje polskich leśników i LP. Przypomnijmy, że tomy I i III ukazały się w ub. roku. Tom II obejmuje lata 1939-1944, przy czym nie ma co kryć, wiedza w niej przedstawiona jest dalece niepełna. Brak dokumentów i informacji z tego okresu nie pozwolił na kompletną prezentację tego, co działo się z leśnikami i lasami Polski. Autorzy tej części - 8 osób pod okiem redaktora naukowego prof. Tytusa Karlikowskiego - są tego świadomi i wielu miejscach podkreślają tę niedogodność. Szczególnie widoczne jest to w ostatnim rozdziale, będącym próbą określenia strat osobowych i gospodarczych spowodowanych wojną i okupacją.

Czytaj więcej

Tajemnice puszczy

Tajemnice puszczy Tomasz Ogrodowczyk ORWLP Bedoń 2007Rozpoznawanie głosów przyrody dla wielu osób było do niedawna niedostępną umiejętnością. Aby się tego nauczyć, nie wystarczy bowiem samo słuchanie. Konieczny jest jeszcze nauczyciel, i to wytrawny, który z kakofonii dźwięków będzie potrafił wyłowić, opisać i wskazać głosy poszczególnych wykonawców. I oto na rynku wydawnictw fonograficznych taki nauczyciel właśnie się pojawił. Jest nim płyta CD zrealizowana przez Tomasza Ogrodowczyka z Leśnego Studia Filmowego ORWLP w Bedoniu, będąca niejako kontynuacją dwóch krążków "Jaki to ptak" zrealizowanych przez tego autora.

Czytaj więcej

Zielone lekcje

Zielone lekcje Hanna Będkowska Oficyna Wydawnicza Forest, 2006Ponad 20 profesjonalnych ośrodków i niezliczone ścieżki dydaktyczne funkcjonujące w LP to duże zobowiązanie wobec tysięcy grup szkolnych poszukujących wiedzy o przyrodzie. Dlatego leśnicy sami od siebie powinni wymagać coraz wyższego poziomu przygotowania do zajęć z młodzieżą. Z pewnością pomoże im w tym prezentowana publikacja będąca propozycją pięciodniowych zajęć możliwych do przeprowadzenia w trakcie "zielonej szkoły". Zawarty w niej program jest zgodny z podstawą programową MENiS i może być uzupełnieniem wiedzy zawartej w podręcznikach szkolnych na poziomie ponadgimnazjalnym.

Czytaj więcej

Cultural heritage and sustainable forest management: the role of traditional knowledge

Cultural heritage and sustainable forest management: the role of traditional knowledge.MCPFE Liaison Unit Warsaw 2006Prezentowane materiały konferencyjne są potężnym, liczącym ponad 540 stron, pokłosiem spotkania leśników i naukowców, które odbyło się w ubiegłym roku we Florencji. W dwóch tomach zaprezentowano artykuły omawiające rolę tradycyjnych nauk leśnych w zrównoważonej gospodarce leśnej oraz dziedzictwie kulturowym różnych krajów. Od razu trzeba zaznaczyć, że "tradycyjna nauka" jest tu rozumiana bardziej jako doświadczenia wypływające z tradycji i dawnych sposobów gospodarowania niż typowych prac badawczych.

Czytaj więcej

15 lat ośrodków edukacyjnych w parkach narodowych

15 lat ośrodków edukacyjnych w parkach narodowychGrzegorz Okołów (red.) Kampinoski Park Narodowy 2006Niedługo minie 17 lat od czasu otwarcia w parkach narodowych (Kampinoskim i Ojcowskim) pierwszych ośrodków edukacyjnych. Od tego momentu edukacja przyrodnicza rozwinęła się znacznie, a własnymi ośrodkami dysponują już wszystkie polskie parki. Wszędzie funkcjonują też autorskie programy nauczania, ścieżki dydaktyczne, a ścisła współpraca "parkowców" z lokalnymi szkołami jest codziennością. Sprawa edukacji wyszła też poza parki i stała się sprawą łączącą wiele środowisk (leśników, służby ochrony przyrody, ekologów). Liczba osób zaangażowanych w przekazywanie Polakom wiedzy o przyrodzie idzie już w tysiące. Nic dziwnego, że od kilku lat dużym zainteresowaniem cieszą się różnorodne konferencje, sympozja i szkolenia poświecone tej dziedzinie. Jednym z nich było ubiegłoroczne spotkanie w Centrum Edukacji Kampinoskiego Parku Narodowego. Jego pokłosiem jest prezentowany tom, w którym zebrano treść kilkunastu referatów, zawarto wnioski z konferencji oraz zamieszczono informator teleadresowy wszystkich ośrodków edukacyjnych funkcjonujących w parkach narodowych.

Czytaj więcej