strona główna

Co warto przeczytać

Skrzydlaci sprzymierzeńcy lasu

Skrzydlaci sprzymierzeńcy lasuPrzemysław Sujak ORWLP w Bedoniu 2007Film przyrodniczy ma się w naszym kraju coraz lepiej. Przynajmniej pod względem istniejących i powstających festiwali filmowych oraz rosnącej liczby produkcji. Z pewnością jest to zasługa dużej dostępności sprzętu oraz rosnącego zapotrzebowania na filmy przyrodnicze ze strony widzów. Problemem w dalszym ciągu pozostaje schematyczne podejście filmowców-przyrodników do swej pracy. Najczęściej sprowadza się ono do zaprezentowania mieszanki gatunków zwierząt i roślin, opatrzonych bardzo ogólnym komentarzem. Podobnie jest w tym przypadku. Wbrew tytułowi na ekranie goszczą bowiem nie tylko ptaki. Obecność padalca, żaby, jeża czy wiewiórki dość trudno skorelować z bardzo jednoznacznym tytułem, tym bardziej że nie pomaga w tym komentarz. Jest on dość odległy od tematu przewodniego filmu, a sprawę "sprzymierzenia" ptaków z lasem załatwia kilkoma zdaniami w ostatniej minucie, gdy większość bohaterów zeszła już z "wizji". Krótko mówiąc film powinien mieć inny tytuł, np. ,Wiosna leśnych ptaków".

Czytaj więcej

Tatry

Jak dawniej po Tatrach chadzano Krzysztof PiseraTatrzański PN 2007Dolina KościeliskaMaria Baścik (red.) Tatrzański PN 2006Polskie góry mają bardzo bogate tradycje turystyczne, co udowodniono już wielokrotnie na łamach niezliczonych publikacji. Ale góry mają do siebie to, że wciąż można odkrywać je na nowo, również w literaturze. Tatrzański Park Narodowy pamiętając o historii terenów, które chroni, wydał niedawno doskonałą monografię, bogato ilustrowaną archiwalnymi (głównie XIX-wiecznymi) fotografiami i rycinami, prezentującą początki rekreacyjnego wędrowania ku szczytom. Choć jej celem nie była chronologiczna prezentacja rozwoju turystyki tatrzańskiej, to jednak bogactwo zgromadzonego materiału w pełni predestynuje tę książkę do miana poważnego opracowania historycznego. Jego wielkim atutem jest mnogość bezpośrednich relacji podróżników odwiedzających te góry. Stanowią one blisko połowę tekstu zawartego na 466 stronach książki. Na podkreślenie zasługuje fakt, że wówczas w Tatrach bywał kwiat polskiej kultury, nauki i postaci uznawane obecnie za legendy taternictwa.

Czytaj więcej

Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego

Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego Tatrzański Park Narodowy jest jedynym polskim parkiem, który w sposób widoczny i godny najwyższego uznania dba o rozwój swego działu wydawniczego. Książki i czasopisma ukazujące się pod szyldem parku narodowego lub choćby pod jego patronatem są nie tylko działaniem promocyjnym i edukacyjnym, ale przede wszystkim wypełnianiem statutowej misji dbałości o zachowanie dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego regionu, w którym park funkcjonuje. Bez wątpienia TPN wywiązuje się z tego zadania wzorowo, deklasując pozostałe parki. Trudno w skromnej publikacji podsumować wszystkie wydawnicze osiągnięcia TPN, ponieważ każdego roku pojawia się kilka ważnych dla regionu książek. Z bogatego dorobku wybraliśmy więc kilka wydawnictw, które zaprezentujemy nieco szerzej. Przegląd zaczniemy od kwartalnika "Tatry". Ukazuje się on już od wielu lat, ale w początkach XXI w. otrzymał formułę godną najpoważniejszych czasopism. Pismo jest dystrybuowane w całym kraju, co w przypadku wydawnictw parków narodowych jest ewenementem. Ale powodów do chwały jest więcej. Na 126 stronach znajdziemy prawdziwą obfitość wiedzy o Tatrach i Podhalu. Drobne informacje i duże teksty o przyrodzie, turystyce, kulturze, sztuce i historii terenu szczelnie wypełniają pismo, a ich poziomu mogłyby pozazdrościć komercyjne wydawnictwa bez opamiętania zalewające rynek. Podobnie zresztą jest z szatą graficzną "Tatr". Okładki zawsze przyciągają wzrok, fotografie ilustrujące środek każdego numeru zawsze stoją na wysokim poziomie. Do tego liczne ryciny, zdjęcia archiwalne, reprodukcje obrazów, szkiców, map itp. Kwartalnik daje niezwykłą przyjemność obcowania z górami, nawet jeśli jest się właśnie kilkaset kilometrów od nich. A wszystko to za jedyne 9,90 zł.

Czytaj więcej

Migracje ptaków

Migracje ptaków J. Elphick (red.) Muza 2007 Wędrówki ptaków budzą zainteresowanie naukowców i amatorów ich obserwacji od dziesięcioleci. Ponad sto lat temu rozpoczęto znakowanie ptaków z użyciem aluminiowych obrączek z niepowtarzalnym numerem. Obecnie metody badań idą jeszcze dalej i prócz wciąż powszechnie stosowanego obrączkowania coraz częściej zakłada się ptakom nadajniki radiowe. Uzyskiwane w ten sposób informacje pozwalają nie tylko na ustalenie tras przelotów, ale również pór dnia i nocy preferowanych do wędrówki. Dzięki najnowszym metodom naukowcy zyskują wiedzę o czasie pokonywania szlaków migracyjnych, liczących nieraz wiele tysięcy kilometrów. Bez tych badań nie byłoby również możliwe wydanie bardzo ciekawej książki, którą z angielskiego przełożył znany ornitolog pracujący na Wydziale Leśnym SGGW, dr Marek Keller.

Czytaj więcej

Przyroda Lasów Kujawsko-Pomorskich

Przyroda Lasów Kujawsko-Pomorskich OW Forest 2008 Młoda oficyna powoli przyzwyczaja nas do bardzo wysokiego poziomu. Tym razem oddała w nasze ręce dwujęzyczny (polsko-angielki) album przedstawiający uroki toruńskiej RDLP na fotografiach wykonanych przez blisko 30 autorów. Po lekturze rzeczywiście ma się ochotę na wycieczkę w ten zakątek kraju. RDLP w Toruniu pokazała jak niewiele potrzeba, by stworzyć dzieło ponadczasowe, którego użyteczność może trwać długie lata. Po pierwsze, każde z nadleśnictw znalazło w książce swoje miejsce. Nikogo szczególnie nie wyróżniono, nikogo nie pominięto. A po drugie, i tu proszę wybaczyć szczerość, dobrze się stało, że po słowie wstępnym zabrakło podpisu (z imienia i nazwiska) dyrektora RDLP. Przy dzisiejszych wichrach wiejących tuż po wszelkich przesileniach politycznych, nie trudno o utratę stanowiska. I choć nikomu tego nie życzę, to gdyby tak się stało, książka zachowa aktualność i może być wykorzystywana przez następcę.

Czytaj więcej

Dęby Jana Pawła II

Dęby Jana Pawła II na terenie RDLP w Radomiu opr. P. Kacprzak, M. Turczyk OW Forest 2008 Album poświęcony Dębom Papieskim na terenie RDLP w Radomiu ukazał się nakładem radomskiej dyrekcji w przededniu trzeciej rocznicy śmierci Jana Pawła II. Wydawnictwo otwiera rozważanie na temat treści ekologicznych w nauczaniu Jana Pawła II. Ksiądz kanonik Wiktor Ojrzyński pokazuje zaangażowanie naszego papieża w sprawy właściwego gospodarowania bogactwami przyrody. Cytuje fragmenty homilii i dokumentów papieskich, w których znajduje się przesłanie na temat poszanowania przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony lasów. Znajdziemy tu m.in. fragmenty homilii z mszy dla leśników w Val Visdende z 12 lipca 1987 r., cytaty z encyklik:

Czytaj więcej

Kozica tatrzańska

Kozica tatrzańska Grzegorz Jamrozy Tatrzański Park Narodowy 2007Istnieją gatunki, które z racji swej przeszłości, rzadkości czy symbolicznego znaczenia dla ochrony przyrody zasługują na szczególne i wszechstronne zainteresowanie. Obok żubra, niedźwiedzia, wilka, łosia, bobra i bielika, z pewnością należy do nich również kozica. Przed laty Wojciech Gąsienica-Byrcyn nazwał ją w pierwszej współczesnej monografii "żywym symbolem Tatr". Było to w 1987 r. i od tej pory badania tatrzańskich kozic posunęły się znacznie, przynosząc wiele nowej wiedzy. Dzięki Tatrzańskiemu PN stała się ona powszechnie dostępna i, co warto podkreślić, po raz pierwszy udało się zebrać tak wielki materiał dotyczący gatunku. Właściwie podgatunku, bo publikacja poświęcona jest przede wszystkim kozicy tatrzańskiej.

Czytaj więcej

Dokarmianie ptaków

Dokarmianie ptaków P. Berthold, G. Mohr Muza 2008Poznawanie ptaków staje się w Polsce coraz bardziej popularnym hobby. Pojawia się coraz więcej poradników odkrywających tajniki ptasiego świata i wprowadzających w niełatwą sztukę jego obserwacji. Nie wchodząc w ocenę merytorycznej zawartości wydawnictw ornitologicznych, trzeba przyznać, że w wielu z nich zapomina się, iż najprostszym sposobem zbliżenia się do ptaków jest zorganizowanie im stałego miejsca dokarmiania. Z drugiej strony może to i dobrze, bo dokarmianie również wymaga pewnej wiedzy i umiejętności, których brak może się źle zakończyć dla samych zwierząt.

Czytaj więcej

Ośrodki Edukacji Leśnej w Lasach Państowych

Ośrodki Edukacji Leśnej w Lasach PaństowychDGLP 2007 Edukacja przyrodniczo-leśna jest jednym z najszybciej rozwijających się aspektów działalności polskich leśników. Nic zresztą dziwnego, bo społeczne oczekiwania wobec lasów są coraz większe. W tej sytuacji naturalną rzeczą jest promocja ośrodków powstałych w odpowiedzi na to zapotrzebowanie. Takich ośrodków jest w Lasach Państwowych 24. Działają też ponad dwie setki izb leśnych. Opisywana publikacja zawiera informacje o wszystkich ośrodkach i wybranych 14 izbach. Opisanie wszystkich miejsc edukacji wymagać będzie sporych nakładów czasowych i finansowych, ale taki pomysł w Lasach istnieje i jak napisał we wstępie do publikacji Tadeusz Chrzanowski publikację tę traktujemy jako pierwszą próbę i swego rodzaju zwiastun opracowania docelowego, kompletnego (...). To tłumaczy niski nakład książki, ledwie 1000 egzemplarzy.

Czytaj więcej

Dzieje najnowsze leśnictwa w Polsce 1918-2006

Dzieje najnowsze leśnictwa w Polsce 1918-2006 Józef Broda PTL 2007O historii polskiego leśnictwa i Lasów Państwowych napisano już wiele, ale z pewnością nie wszystko. Dowodzi tego najnowsza książka prof. Józefa Brody, wydana z okazji 125. rocznicy utworzenia Polskiego Towarzystwa Leśnego. Dwutomowe dzieło (w sumie 758 stron) ukazało się jesienią 2007 r. i jest prawdziwym kompendium wiedzy o gospodarce leśnej, znanych i zasłużonych leśnikach oraz uwarunkowaniach, w których tworzyło się i funkcjonowało nasze leśnictwo. Tom pierwszy w dwóch częściach omawia okres międzywojenny i II wojnę światową. Może trochę wbrew tytułowi autor zahacza o czasy znacznie wcześniejsze niż rok 1918. Nie sposób jednak przedstawić sytuację polskich lasów i leśnictwa po odzyskaniu niepodległości bez nakreślenia wcześniejszych zdarzeń. Dlatego w pierwszych rozdziałach cofamy się nawet do początków XIX wiekuPojawiają się również informacje o ogólnych uwarunkowaniach i sytuacji politycznej wpływających na leśnictwo. Wyraziście nakreślone tło historyczne jest mocną stroną całej publikacji.

Czytaj więcej

Leśne Kompleksy Promocyjne

Leśne Kompleksy PromocyjneKrzysztof FronczakCILP 2007Prawie milion hektarów lasu - tyle powierzchni zajmują obecnie leśne kompleksy promocyjne. Dlaczego i gdzie powstały, czym różnią się od pozostałych lasów Polski i jak są przygotowane do promocji leśnictwa? O tym wszystkim opowiada książka Krzysztofa Fronczaka, zastępcy redaktora naczelnego "Ech Leśnych".

Czytaj więcej

Chojnowski Park Krajobrazowy

Chojnowski Park Krajobrazowy - nowe wydawnictwaLasy w sąsiedztwie Warszawy do niedawna nie miały szczęścia do wydawnictw. Mimo olbrzymiego zainteresowania turystycznego i rekreacyjnego przez lata brakowało solidnych przewodników i opracowań umożliwiających odwiedzenie skrytych wśród nich atrakcji przyrodniczych i kulturowych. Ze zrozumiałych względów wyjątkiem był tu Kampinoski Park Narodowy. Szczególną pustką wydawniczą charakteryzowały się Lasy Chojnowskie, w znacznej części pokrywające się granicami z obszarem Chojnowskiego Parku Krajobrazowego. Na szczęście dzięki staraniom Zespołu Parków Krajobrazowych Mazowieckiego, Chojnowskiego i Brudzeńskiego i przy współpracy z Wydawnictwami: Rewasz, Compass i Hajstra dotkliwa pustka została wypełniona. Oto na przełomie 2007 i 2008 roku pojawiły się aż trzy publikacje poświęcone temu terenowi.

Czytaj więcej

Ptaki i Las

PtakiAndrzej G. KruszewiczLasDorota Zawadzka, Marek Sławski OW Mulico 2007To już kolejna w historii wydawnictwa Multico seria popularnych przewodników opisujących otaczającą nas przyrodę. Tym razem są to dwa zeszyty - dosłownie, bo mają format A5 i foliową okładkę znaną z zeszytów szkolnych - poświecone ptakom oraz lasowi, a opatrzone wspólnym określeniem "Wademecum miłośnika przyrody". Solidna okładka i format mają podkreślać terenowy charakter książek. Autorem tomiku "Ptaki" jest doskonale znany warszawski weterynarz i ornitolog Andrzej Kruszewicz, natomiast tom pt. "Las" napisali Dorota Zawadzka  i Marek Sławski (reprezentuje Wydział Leśny SGGW).

Czytaj więcej

Monitoring chrabąszczowatych

Monitoring i ograniczanie populacji chrabąszczowatych w LP w 2007 roku (film DVD) Michał Ogrodowczyk ORWLP 2007RDLP w Łodzi od 1995 r. boryka się z narastającym problemem szkód powodowanych przez chrabąszcze - majowego i kasztanowca. Przyczyn dzisiejszych kłopotów upatruje się w rabunkowejj gospodarce leśnej z okresu wojny oraz w ekstensywnym rolnictwie. Lasy rosnące na obszarach porolnych oraz przetrzebione przez okupantów stanowią znaczną część Puszczy Pilickiej i innych kompleksów w centralnej Polsce. Zapewne dlatego owady z rodziny chrabąszczowatych czują się w nich bardzo dobrze, czego świadectwem jest fakt, że w ostatnich latach zagrażały ok. 50 tys. ha lasów. Sytuacja stała się na tyle poważna, że podjęto decyzję o wielkoobszarowym zwalczaniu chemicznym owadów, które w 2007 r. przeprowadzono na obszarze kilku nadleśnictw w łódzkiej i radomskiej rdLP. Tam oraz w dyrekcjach krośnieńskiej i lubelskiej dodatkowo zastosowano mechaniczny zbiór chrząszczy.

Czytaj więcej

Parki narodowe

Parki narodowe Romuald Olaczek OW Mulico 2007Seria wydawnictw albumowych ukazująca się pod wspólnym tytułem "Prawdziwa Polska" doczekała się kolejnego tomu. Po "Skarbach Nadwiślańskiej Krainy", a także autorskich tomach poświęconych Biebrzy (braci Kłosowskich) oraz Warmii i Mazurom (Waldemara Bzury), ukazała się kolejna zbiorowa praca poświęcona polskim parkom narodowym. Autorem tekstu jest znany łódzki naukowiec, członek Państwowej Rady Ochrony Przyrody, prof. dr hab. Romuald Olaczek. Doborem zdjęć zajęła się podróżniczka i dziennikarka Katarzyna Sołtyk, zaś ich autorzy to w znacznej części najbardziej znane postaci fotografii przyrodniczej w Polsce - Bilińscy, Fabijański, Kłosowscy, Kosińscy, Skórnicki, Tabor i in. To oni wyznaczają poziom tej książki, a ich zdjęcia przenoszą nas w świat nadmorskich wydm i klifów, jezior Suwalszczyzny, Borów Tucholskich i Wielkopolski, nad Biebrzę i Narew, Wartę, Drawę do dzikich puszcz i bagien Białowieży, Polesia, Roztocza, Kampinosu oraz w polskie góry.

Czytaj więcej

Magazyn Leśny Kujaw i Pomorza (DVD)

Magazyn Leśny Kujaw i Pomorza (DVD)Tomasz Klinger (realizacja) Agencja PRO-FILM 2007Toruńska RDLP błysnęła pomysłem, a realizatorzy wykonaniem ciekawej płyty DVD, dołączonej do wydawanego przez dyrekcję Biuletynu nr 4/07. Zawiera ona 8 odcinków Magazynu Leśnego Kujaw i Pomorza, programu telewizyjnego - emitowanego przez TVP regionalną od 14 maja ub. roku - o charakterze edukacyjnym, przybliżającego różne aspekty pracy leśników. Pierwszy odcinek ogólnie prezentuje lasy dyrekcji, z Puszczą Bydgoską, Borami Tucholskimi i Lasami Gostynińsko-Włocławskimi na czele. Kolejne poświęcono hodowli, zagrożeniom i ochronie lasu, drewnu, jako szlachetnemu surowcowi, ekologizacji w lasach, edukacji leśnej i gospodarce łowieckiej.

Czytaj więcej

Ochrona lasów przed pożarami

Ochrona lasów przed pożaramiKarol Wiler CILP 2007Pożary są obecnie jednym z najważniejszych zagrożeń dla lasów. Szacunkowo ok. 40% lasów świata narażona jest na ich oddziaływanie. Dla Europy i Polski wskaźnik ten jest znacznie wyższy - odpowiednio 65% i 80%. W niektórych regionach naszego kraju płonące lasy stanowią aż połowę wszystkich rejestrowanych tam pożarów. Te i wiele innych zatrważających danych pochodzi ze wznowionej właśnie książki poświęconej pożarom w lasach. Jej wcześniejsze wydanie (2000 r.) zostało uzupełnione, poprawione i opublikowane z myślą o strażakach oraz ludziach zawodowo związanych z leśnictwem i ochroną lasów.

Czytaj więcej

Leśnictwo stymulatorem rozwoju

Leśnictwo stymulatorem rozwoju regionalnego Ewa Ratajczak (red.) CILP 2007Wzrastająca po wejściu do UE rola leśnictwa w rozwoju obszarów wiejskich oraz polityce regionalnej doczekała się wreszcie solidnej analizy. Jej autorki (Gabriela Bidzińska, Ewa Ratajczak, Aleksandra Szostak) reprezentują Instytut Technologii Drewna, a ich pracą słusznie zainteresowała się DGLP, na której zlecenie wydano tę blisko 250-stronicową książkę. Jest to wynik kilkuletnich badań oceniających faktyczne miejsce i rolę leśnictwa i drzewnictwa w wyrównywaniu różnic rozwoju regionów. I właśnie regionalne ujęcie jest atutem tej pracy. Regionalne tzn. odnoszące się do województw, a nie rdLP. Być może dla leśników będzie to pewnym utrudnieniem, jednak zdecydowanie bardziej istotną grupą odbiorców tej książki powinni być urzędnicy i samorządowcy szczebla wojewódzkiego, powiatowego i gminnego, a także działacze społeczni zajmujący się ochroną środowiska w połączeniu z rozwojem regionalnym.

Czytaj więcej

Sztuka wabienia jeleni

Sztuka wabienia jeleni (film DVD) Wojciech Misiukiewicz OIKOS 2007 Film jest kolejną propozycją bliższego przyjrzenia się tajnikom łowiectwa. Autor zabiera nas w mistyczny świat jelenich godów. Korzystając z wieloletniego doświadczenia wytrawnych myśliwych-jeleniarzy Jerzego Ślusarskiego i Bogdana Michalaka, prezentuje tajniki polowania w czasie rykowiska. Obydwu przewodników lepiej nie można było wybrać. Pierwszy ma na rozkładzie ponad 150 byków (pokazany w filmie gabinet myśliwski Ślusarskiego z pewnością wzbudzi zazdrość niejednego nemroda), drugi jest mistrzem wabienia.

Czytaj więcej

Broń myśliwska

Broń myśliwska Marek Czerwiński Bellona 2007Nowa książka znanego myśliwego i miłośnika broni jest łatwym w odbiorze poradnikiem pomagającym myśliwemu dokonać wyboru broni, amunicji i oprzyrządowania. Rozpoczyna się rozważaniami poświęconymi doborowi kalibru broni, zakupowi używanego sprzętu optycznego i sztucera. Dalej pojawiają się informacje o doborze broni na safari, rodzajach zamków broni śrutowej i kulowej, uszkodzeniach luf, zasięgach pocisków kulowych i rykoszetach, penetracji przeszkód przez pociski, przestrzeliwaniu broni, jej oznakowaniu oraz o treningu strzeleckim.

Czytaj więcej